«ՅԱՂԹԱՆԱԿԻ ԲԱՆԱՁԵՒԻՆ ՓՈԽԱԿԵՐՊՈՒՄԸ» ՊԱՐՏՈՒԹԵԱՆ ԲՆԱԿԱՆՈՆԱՑՄԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐՈՒ ՄԷՋ

0 0
Read Time:9 Minute, 49 Second

Խ. Տէր Ղուկասեան

“… as we know, there are known knowns; there are things we know we know. We also know there are known unknowns; that is to say we know there are some things we do not know. But there are also unknown unknowns—the ones we don’t know we don’t know…” (Donald Rumsfeld)

Անկախութեան Օրուան «գունագեղ» տօնակատարութիւնը աւարտեցաւ: Կատարողական արուեստի մասնագէտներ կրնան իրենց գնահատականը տալ միջոցառման գեղագիտական որակի ու մակարդակի մասին: Փաշինեանի հետեւորդներուն եւ հիացողներուն համար գնահատականը բարձր է, եւ ամէն պարագայի բարձր պիտի ըլլար: Ընդդիմադիրները յիշեցուցին, որ անկախութեան հռչակման 30-րդ տարեդարձին յատկանշականօրէն բացակայ էր զինուորական տողանցքը:

Հայաստանի սահմաններուն եւ միջազգային յարաբերութիւններու ոլորտին մէջ սակայն կացութիւնը շատ հեռու է «գունագեղ» ըլլալէ: Ոչ միայն թուրք-Ատրպէյճանական ակնբախ եւ շարունակուող սպառնալիքին պատճառով: Նոյնիսկ Հայաստանի դաշնակից ու բարեկամ երկու երկիրները, Ռուսաստանն ու Իրանը, այնքան ալ չեն առարկեր թուրք-ատրպէյճանական պահանջներուն ի դէմս Սիւնիքի վրայով դէպի Նախիջեւան միջանցքի եւ տէ ֆաքտօ ստեղծուած սահմանազատման ու սահմանագծման: Մոսկուա դրական կը գտնէ տարածաշրջանի հաղորդակցութիւններու ապաշրջափակումը, առանց այնքան մանրամասնելու թէ ի՛նչ կը նշանակէ այդ: Իրան Հայաստանի իշխանութիւններուն կը թելադրէ արագացնել այլընտրանքային ճանապարհներու կառուցումը որպէսզի իրանական բեռնատարերը շրջանցեն հայկական հողի վրայ ատրպէյճանական ուժերու ստեղծած խոչընդոտները: Ատրպէյճանական ուժերու ներկայութիւնը հայկական հողի վրայ Թեհրանի խնդիրը չէ: Հայաստանի իշխանութիւնները, ի դէպ, աւելի քան համաձայն են դրացի երկրի խորհուրդին. ատրպէյճանական ուժերու առօրեայ նուաստացումներուն վարժուած են, կ’ուզեն որ ժողովուրդն ալ վարժուի:

Հայրենի քաղաքական դասը, իշխանութիւն եւ ընդդիմութիւն, կարծես չի՛ գիտակցիր ազգային անվտանգութեան հարցի լուծման համար Հայաստանի միջազգային մեկուսացման տարողութեան: Այլապէս, ե՛ւ իշխանութիւն ե՛ւ ընդդիմութիւն պիտի հասկնային, որ, անկախ ներազգային բոլոր տարակարծութիւններէ, Թուրքիոյ եւ Ատրպէյճանի արտաքին սպառնալիքի դիմագրաւման համար անհրաժեշտ է համախոհութեան նուազագոյն եզր մը ունենալ, առնուազն բաց պահել տիալոկի պաշտօնական եւ անպաշտօն ուղիները: Իշխանութիւնը, որ կարծես կ’ուզէ անտեսել թուրք-ատրպէյճանական սպառնալիքը եւ կը համակերպի միակողմանի զիջումներու, ի բացակայութիւն արտաքին յենարանի միայն ներքին միասնականութեան գործօնին է, որ պիտի վստահի զսպելու համար Ատրպէյճանի կողմէ տարբեր միջոցներով շարունակուող յարձակողականը: Ընդդիմութիւնը, որ իշխանութիւններուն հեռացումը նախապայման կը նկատէ արտաքին սպառնալիքի չէզոքացման, իր կարգին պէտք է անդրադառնայ որ մինչ այդ նպատակի իրագործումը անհրաժեշտ է ներկայ հանգրուանին յետ-պարտութեան վնասուց վերահսկողութեան քաղաքականութիւն՝ նուազեցնելու համար իշխանութիւններու կամայ թէ ակամայ միակողմանի զիջումներու երթալու հակամէտութիւնը:

 

Տակաւին առանց նշելու  ներազգային քաղաքական համախոհութեան անհրաժեշտութիւնը՝ Սփիւռքի զօրաշարժը վերակենդանացնելու համար: Անցնող երեսուն տարիներու ընթացքին ոչ մէկ իշխանութիւն այսքան ապիկար, անփոյթ եւ անլուրջ վերաբերմունք ունեցած է սփիւռքեան համայնքային հաստատութիւններու թէ համահայկական կազմակերպութիւններու նկատմամբ: Իսկ ընդդիմութեան պատգամը Սփիւռքին կարծես պարզ եւ մեկին հրաւէր մըն է որ միանայ իշխանութիւններու հեռացման իր պայքարին առանց երբեք անդրադառնալու, որ գործնական իմաստով այնքան ալ յստակ չէ թէ այդ մէկը հրապարակային դիրքորոշումներէ անդին ի՞նչ կրնայ նշանակել: Այս քննադատական անդրադարձը ե՛ւ իշխանութիւններուն, ե՛ւ ընդդիմութեան, չի նպատակադրեր Սփիւռքի յետ-Քառասունչորսօրեայ Պատերազմի շփոթ վիճակը արդարացնել: Ընդհակառա՛կը, միայն ինքնուրոյն մտածելու կարողութեան տէր սփիւռքեան կազմակերպուած համայնքներն են, որ պիտի կարենան գործնականօրէն ցոյց տալ թէ ինչպէս կարելի է համակարծիք թէ տարակարծիք ըլլալ օրուայ իշխանութիւններու քաղաքականութեան նկատմամբ եւ միաժամանակ, նեցուկ կանգնիլ անկախ պետականութեան:

Օրուայ իշխանութիւնները տարբերել պետականութենէն տեսական սկզբունք մըն է, որ գործնականին մէջ անխուսափելիօրէն կը վերաբերի քաղաքական գործընթացի մէջ առնուած որոշումներուն, հրապարակային պաշտօնական հռետորութեան, ինչպէս նաեւ անոնց հակազդեցութեանց ու բացած հեռանկարներուն: Այս իմաստով, Անկախութեան Օրուան նշումին մէջ յարաբերաբար մակերեսային է քննել «տօնակատարութիւն» անցկացնելը թէ նման միջոցառումէ զերծ մնալը, կամ Վարչապետին հաւանաբար շատ չմտածուած «գունագեղ» բառին հնչեղութեան անդրադառնալը: Աւելի խորքային է Սետպետմբեր 21-ի իր ելոյթին մէջ տեղ գտած հետեւեալ պարբերութեան վերլուծումը, որպէս հեռանկարային ծրագրի մը նախապատրաստական պատգամ՝ ի լուր համայն հայութեան.

«Պատմութիւնը ցոյց է տուել, ապացուցել է, որ յաղթանակը պատերազմում միշտ չէ, որ դարձել է յաղթանակ, նոյնկերպ եւ՝ պարտութիւնը պատերազմում միշտ չէ, որ դարձել է պարտութիւն: Մենք մեր պարտութիւնը պիտի փոխակերպենք յաղթանակի, բայց պիտի փոխակերպենք նաեւ յաղթանակի մեր բանաձեւը, որովհետեւ՝ պատմութիւնը դա է ցոյց տուել, որ յաղթելու համար պարտադիր չէ, երբեմն նոյնիսկ պէտք չէ յաղթել ուրիշներին: Յաղթել՝ նշանակում է յաղթել յուսահատութեանը, յաղթել անելանելիութեանը, յաղթել՝ ճակատագրին, յաղթել մահուանը»:

Վարչապետի Անկախութեան օրուան խօսքին այս հատուածին առաջին նախադասութիւնը հանրային ինչ որ քննարկումի արժանացաւ: Փորձ կատարուեցաւ հասկնալու որպէս թէ պատմական փորձի իմաստաբանութեան այս քաղաքական ալքիմիան, ընդ որում պատերազմին յաղթանակը երբեմն պարտութեան կը վերածուի, եւ հակառակը: Նուազ ուշադրութեան առարկայ եղաւ պարտութիւնը յաղթանակի վերածելու բառախաղային աճպարարութիւնը՝ «պիտի փոխակերպենք նաեւ յաղթանակի մեր բանաձեւը»: Երեւի այնքան ալ մութին մէջ չձգելու համար հանրութեան, Վարչապետը իր խօսքին այս պարբերութիւնը կ’աւարտէ բացատրելով, որ կարեւոր չէ յաղթել ուրիշին այլ՝ «յուսահատութեան», «անելանելիութեան», «ճակատագրին», «մահուան»… ամբողջ էպիկական երթի հրաւէր մը, որուն կոնկրետացումը, առնուազն ըստ Վարչապետի խօսքին, Երեւանի բուսաբանական այգիին մէջ Արցախեան բոլոր պատերազմի նահատակներուն ներկայութիւնը խորհրդանշող Կեանքի պուրակի մը հիմնադրումն է: Կառավարութեան մէջ «երկար ժամանակէ ի վեր քննարկուող» այդ ծրագիրը, Փաշինեանին համաձայն, պիտի խորհրդանշէ «Հայաստանի Հանրապետութեան պատմութեան նոր դարաշրջանի մեկնարկը, խաղաղ զարգացման դարաշրջանի մեկնարկը:»

Ոչ ոք կրնայ առարկել Արցախեան պատերազմներու նահատակներուն ներկայութեան խորհրդանշացման նոր նախաձեռնութիւն մը: Ըստ Վարչապետին, կառավարութեան այս նախաձեռնութեան «նոր»ութիւնը կը կայանայ կենաց պուրակ, եւ ոչ թէ՝ յուշակոթող, ըլլալուն մէջ: Ան որ կ’ուզէ թող բանավիճի այս տարբերութեան իմաստին ու կարեւորութեան մասին: Սակայն ինչ գնահատականի ալ որ յանգի եզրակացութիւնը նոյնն է. նախաձեռնութիւնը խորհրդանշականէն անդին չ’անցնիր: Ճիշդ է, որ Փաշինեանի շատ ելոյթներու մէջ արտայայտուած մտքերը ընդհանրանպէս պատեհապաշտ խորհրդանշանակութեամբ կը բանաձեւուին, մանաւանդ երբ այնքան ալ յստակ չըլլայ իր փոխանցելիքը, անոնցմէ ոմանք իր ամբոխահաճոյ էքստազի պահերուն յատուկ են -«Արցախը Հայաստան է, եւ վե՛րջ»- եւ կրնան շատ դառն հետեւանքներ ունենալ: Բայց Անկախութեան Օրուան իր խօսքը, շատ հաւանաբար աւելի մտածուած քան ուրիշներ, որոնք պահի թելադրանքին վրայ արտասանուած են, փաշինեանական պատեհապաշտութեան պահի ծնունդը չէ: Ճիշդ է նաեւ, որ Վարչապետին եւ ոչ մէկ խօսք արդէն իսկ լուրջի առնելու, կամ իր որեւէ ելոյթ արտաքին ուժերու պատուէր եւ, հետեւաբար, դաւաճանութիւն, նկատողներու մեծ հատուած մը ժամանակի կորուստ պիտի հաշուէ այն, ուր, ի դէպ, եւ ոչ միայն պարզ զուգադիպութեամբ, օրուայ ամենահրատապ հարցերու ոչ մէկ անդրադարձ կայ: Այդուհանդերձ, պէտք չէ այնքան ալ աննկատ ձգել մանաւա՛նդ «յաղթանակի բանաձեւի փոխակերպման» յղացքին ենթահողային եւ հեռանկարային պատգամները: Հոն է Անկախութեան Օրուայ իր պատգամին քաղաքական բովանդակութիւնը:

Նախ՝ պատերազմին յաղթանակը պարտութիւն եւ պարտութիւնը յաղթանակ համարելու Պատմութեան «ապացոյցեր»ուն մասին:

Իրականութեան մէջ, Պատմութիւնն այնքան պրպտելու պէտք չունինք: Արցախեան առաջին պատերազմի յաղթանակը չամրագրուեցաւ, 1994-ի զինադադարով ստեղծուած սթաթուս քուօ-ի պահպանումը վերածուեցաւ քաղաքականութեան, Ատրպէյճանը չընդունեց իր պարտութիւնը, եւ Քառասունչորսօրեայ Պատերազմին կացութիւնը շրջադարձ կատարեց: Այս իրողութիւն մըն է, որուն յիշեցումը չի՛ նշանակեր Փաշինեանի «իմաստութեան» տուրք տալ: Ընդհակառակը, քննարկումը անհրաժեշտ է՝ պարտութիւնը չընդունելու եւ յաղթանակի վերածելու քաղաքական կամքը ցուցաբերելու  անհրաժեշտ ռազմական ու դիւանագիտական նախապատրաստութիւններուն ձեռնարկելու համար: Կրկին եւ միշտ պիտի յիշեցուի, որ այդ մէկը կարելի պիտի ըլլար, կենսականօրէն անհրաժեշտ էր, եթէ Նոյեմբեր 9-էն անմիջապէս յետոյ կեանքի կոչուէր պատերազմին պատճառներու, ընթացքի եւ հետեւանքներու հետաքննութեան յանձնաժողով մը, որուն եզրակացութիւններու հիման վրայ թերեւս կարելի ըլլար առաջացնել ազգային համախոհութիւն մը՝ պարտութիւնը յաղթանակի վերածելու հեռանկարով:

Այդ մէկը չեղաւ:

Իշխող քաղաքական ուժը եւ խորհրդարանական մեծամասնութիւնը մերժեցին այն որովհետեւ առաջնահերթային էր իշխանութեան վրայ մնալը, ինչ որ եւ իրենց յաջողուեցաւ Յունիս 20-ի ընտրութիւններով: Նոյեմբեր 9, 2020-էն մինչեւ Յունիս 20, 2021, իշխող քաղաքական ուժը չկարողացաւ լուծել յետ-պարտութեան ամենահրատապ հարցերէն եւ ոչ մէկը, բացի իշխանութեան վրայ մնալու իր առաջնահերթային խնդիրէն: Ընդհակառակը, նուաստացուցիչ եռակողմանի յայտարարութեան թէ այլ ծանօթ ու անծանօթ փաստաթուղթերու իւրայատուկ մեկնաբանութեամբ, Ատրպէյճանն ու Թուրքիան, հողի վրայ թէ միջազգային յարաբերութիւններու ոլորտին մէջ, նոր կացութիւններ ստեղծեցին եւ շարունակեցին իրենց յառաջխաղացքը՝ Հայաստանէն թիզ առ թիզ հողատարածք վերցնելով:

Իշխանութեան վրայ իր շարունակականութիւնը ապահոված Յունիս 20, 2021-ի ընտրութիւնները այդուհանդերձ Փաշինեանին վարկը թէ բանակցութեան կարողականութիւնը չամրապնդեցին արտաքին ճակատի վրայ: Ընդհակառակը, Ատրպէյճանին, Թուրքիոյ եւ շատ հաւանաբար Հայաստանի գլխաւոր դաշնակիցին համար ողջունելի էր բանակցութեանց սեղանին վրայ ունենալ պատերազմին պարտուած, թշնամիին ծաղրուծանակի առարկայի վերածուած եւ դաշնակիցին կողմէ պարզապէս անտեսուած քաղաքական ղեկավար մը, որ, առաւել, ներազգային ոլորտին մէջ յամառօրէն շարունակելով քաղաքական բեւեռացման իր ընթացքը, իշխանութեան վրայ մնալը գերադասելով համազգային համախոհութեան ամէն նախանձախնդրութենէ, անխուսափելի դարձուց ընդդիմութեան արմատականացումը, եւ, հետեւաբար, ներազգային անկայունութեամբ ու պառակտումով արտաքին ճակատի վրայ իր դիրքը աւելի տկարացուց:

Ներազգային եւ արտաքին քաղաքական այս ոլորտը կարեւորութեամբ նկատի պիտի ունենալ հասկնալու համար «յաղթանակի մեր բանաձեւի փոխակերպումի» հեռանկարային իմաստը, որ բանաձեւուած է որպէս «խաղաղ զարգացման դարաշրջանի» սկիզբ տալու նախանձախնդրութիւն, այն ալ տարածաշրջանային մասշտապով: Թէ Վարչապետը պատմական ինչ ապացոյց ունի, որուն հիման վրայ արտաքին ճակատի վրայ իր թշնամիներուն, բարեկամներուն թէ ընդհանրապէս Հայաստանով ու Կովկասով քիչ թէ շատ հետաքրքրուած համաշխարհային հանրութեան հատուածին պիտի համոզէ, որ միջազգային յարաբերութիւններու մէջ ոչ մէկ մասնաւոր շահագրգռութիւն ներկայացնող փոքր երկիր մը երբեւիցէ կարողացած է պատերազմի մէջ իր պարտութիւնը յաղթանակի վերածել՝ հարցական է: Թերեւս, ինչպէս մօտիկ անցեալին, տակաւին կը կարծէ որ իր «անարիւն Թաւշեայ Յեղափոխութիւնը» իրեն կու տայ Վաշլաւ Հավէլի կամ Նելսոն Մանտելայի մը վարկը, որպէս խաղաղութեան առաքեալ: Այդ պարագային, սակայն, շատ ուշադիր պիտի ըլլայ ժամանակին իր կողմէ կիրթ ու գրագէտ համարուած Ալիեւի դիւանագիտական նոր արշաւին, որ կը նպատակադրէ պատերազմին պարտուած Հայաստանին ներկայացնել որպէս նախայարձակ եւ իսկական պատասխանատու անմարդկային բոլոր այն ոճիրներուն, որ Ատրպէյճանը գործած է եւ կը գործէ: Այսինքն, Վարչապետը պիտի հասկնայ, որ կրնայ պատահիլ որ պատերազմի պարտութիւնը ըլլայ երկրորդ պարտութիւն, եւ ինքզինքին հարց տայ, որ արդե՞օք Ատրպէյճանի կողմէ հայկական հողերու նորանոր բռնազաւթման իր ուղղակի եւ անուղղակի ընդունումը ի դէմս անոնց տեղանուններու ատրպէյճանական գործածումին Ազգային Ժողովի բեմէն եւ սահմանազատումի եւ սահմանագծումի վրայ իր պնդումներուն, յաւելեալ հիմնաւորում պիտի չըլլայ Ալիեւին Հայաստանը նախայարձակ ներկայացնելու դիւանագիտական արշաւին:

Ամէն պարագայի, Փաշինեան համոզուած կը թուի ըլլալ, որ միջազգային յարաբերութիւններու մէջ տարածաշրջանային խաղաղ զարգացման իր խօսոյթը ոչ միայն քաղաքական կորեկտութիւն է, այլեւ միակ այլընտրանք, որուն համար ալ յաւելեալ զիջումներու իր պատրաստակամութիւնը ցոյց կու տայ գործնական ձեւով: Եւ այդ համոզումը Հայաստանի պարտութեամբ ստեղծուած աշխարհաքաղաքական պայմաններու ժամանակաւոր գործնապաշտութեան արտացոլացումը չէ միայն: Մինչ այժմ արդէն զիջածը ետ վերադարձնելու եւ նոր զիջումներու ճնշումներուն դիմադրելու տրամադրուածութիւն չկայ իր մօտ: Անկախութեան Օրուան իր խօսքը հիմնականօրէն ներազգային պատգամ էր՝ հայութիւնը համոզելու, որ պարտութեան եւ անոր հետեւանքներուն հետ անդառնալի կերպով հարկ է հաշտուիլ, «նորմալացնել» պարտութիւնը, անկարեւորել յաւելեալ զիջումները հողային թէ այլ, որուն իշխանութիւնները կը պատրաստուին եւ հանրային կարծիք կը պատրաստեն, եւ պարտութեան յաղթանակի փոխակերպումը տեսնել «խաղաղ զարգացման դարաշրջան»ի գալստեան մէջ: Թերեւս այդ իսկ պատճառով է, որ իր խօսքին մէջ երբեմն «ուրիշներուն չյաղթել»ը պիտանի համարեց:

Նոյեմբեր 9, 2020-էն յետոյ, ՀՀ առաջին Նախագահ Լեւոն Տէր Պետրոսեանը առիթը պատեհ համարեց յիշեցնելու «Պատերազմ թէ խաղաղութիւն» իր թէզը Փետրուար 1998-ին իր հրաժարականը ներկայացնելու ժամանակ: Իշխանութեան հասնելէ եւ իր ժողովրդավարութեան կտրուկ յաւելումը տեսնելէ յետոյ, Փաշինեան իր քաղաքական կնքահօր երբեք չտուաւ այն տեղը, որ Տէր Պետրոսեան շատ հաւանաբար կը սպասէր ունենալ: Իրականութեան մէջ, ինչպէս վերջին ընտրութիւնները փաստեցին, Տէր Պետրոսեան երբեք չվերագտաւ այն ժողովրդականութիւնը որ ունէր 1991-ի եւ 2008-ի ընտրութիւններուն: Փաշինեան թերեւս մտածեց, որ ընդունելով Տէր Պետրոսեանի իրաւացիութիւնը, յստակ պիտի ըլլար նաեւ, որ մէկ բան է խաղաղութեան մասին խօսիլ պատերազմը յաղթած ըլլալով, ուրիշ բան՝ խաղաղութեան բանբեր ըլլալ պատերազմին պարտուածի կացութեան մէջ: Հետեւաբար, իրեն անհրաժեշտ էր այլ բանաձեւում մը, որ խաղաղութեան յանձնառութեան տար շատ աւելի արմատական բնոյթ:

Հայոց Համազգային Շարժումի համոզումներէն էր «մեր պաշտպանուածութիւնը մեր անպաշտպանուածութեան մէջ է» լոզունգը, ինքնին ամբողջ գաղափարախօսութիւն մը: Իշխանութիւնը կորսնցնելէ յետոյ, ՀՀՇ-ն կամաց-կամաց չքացաւ հայաստանեան քաղաքական բեմէն: «Անպաշտպանուածութեան» գաղափարախօսութիւնն ալ կարծես անհետացաւ: Ոչ ոք հարցականի տակ կը դնէր պաշտպանուածութեան հրամայականը, որ առաւելի յստակ դարձաւ 2016-ի Քառօրեայ Պատերազմէն յետոյ: Այն օրերուն Պաշտպանութեան Նախարար Վիգէն Սարգսեան լաւապէս ըմբռնեց ռազմական պատրաստուածութեան կարեւորութիւնը եւ առաջարկեց Ազգ-բանակի ծրագիրը: Յղացքը կրնար ռազմատենչ հնչեղութիւն ունենալ եւ որպէս այդպիսին խնդրայարոյց ըլլալ, բայց կը պարբակէր Պաշտպանութեան մարզի բարեփոխութեան կոնկրետ ծրագիրներ, որոնք մինչեւ այսօր կը գործեն: Ապրիլ 2018-էն յետոյ իշխանութեան հասած քաղաքական ուժը հարցականի տակ չառաւ Հայաստանի ռազմական հզօրութեան անհրաժեշտութիւնը, ընդհակառակը՝ յաւակնեցաւ բանակի եւ պաշտպանութեան մարզի արդիականացման մեծ ջատագով ըլլալ, նախորդ իշխանութիւններէն աւելի լաւ իրականացնել այն:

Պատերազմի պարտութեան բնականոնացման ճիգը, որ իշխանութիւնները կը գործադրեն,  վերակենդանացուցած կը թուի ըլլալ «անպաշտպանուածութեան» գաղափարախօսութիւնը, որպէս անհրաժեշտ եւ տրամաբանական կցորդը «խաղաղ զարգացման դարաշրջան»ի արտաքին եւ անվտանգութեան քաղաքականութեան: Իշխանութեան վրայ գտնուող ուժին վերնախաւը կը գտնէ, որ ընտրութիւններով իրեն տրուած մանտադը անհրաժեշտ չի դարձներ այդ քաղաքականութեան շատ աւելի համապարփակ  քննարկումը եւ համազգային համախոհութեան առաջացումը, որքան ալ ոչ միայն ընդդիմութիւնը այլեւ իշխանութիւններուն ոչ անպայմանօրէն հակակրող տարբեր վերլուծաբաններ առաջնահերթային համարեն ազգային միասնականութիւնը եւ բանակի վերականգնումը դէմ յանդիման թշնամիի մը, որ անհաղորդ է խաղաղութեան որեւէ պատգամի, որ Հայաստանի պարզ եւ մեկին անէացման չի յանգիր:

Ապրիլ 2018-ին, դէմ յանդիման ժողովրդային զօրաշարժին, Սերժ Սարգսեան նախընտրեց հեռանալ իշխանութենէ եւ առաջքը առնել ներքին բախումներու: Այնպէս ինչպէս, ի պատիւ իրեն, ըրած էր Լեւոն Տէր Պետրոսեանը Փետրուար 1998-ին: «Ես պարտուեցայ, դուք յաղթեցիք», ըսաւ Սարգսեան: Փաշինեանը ատկեց յետոյ երկու այլ առիթներով յաղթանակեց. նոյն 2018-ի եւ անցեալ Յունիս 20-ի արտահերթ ընտրութիւններուն: Հիմա կը յաւակնի պատերազմի պարտութիւնը յաղթանակի վերածել: Ուշադիր պէտք է ըլլայ, որ անոր փոխարէն իր երրեակ յաղթանակը պարտութեան չվերածուի: Հայաստանի վերջնական պարտութեան:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post «ՊՈՒՄԸՐԱՆԿ»-Ի ՊԷՍ ՎԵՐԱԴԱՐՁՈՂ ԸՍՈՒԱԾ ԵՒ ԳՐՈՒԱԾ ԽՕՍՔԵՐ
Next post ՌՈՒՍ-ԹՐՔԱԿԱՆ ՄԵՐՁԵՑՄԱՆ ՄԻԱԿ ԶՈՀԸ ԱՐՑԱԽՆ Է

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Social profiles