Տեսակցութիւն Մը՝ Բժիշկ Շանթ Կարապետեանի Հետ.- Ի Նպաստ Հայրենիքի՝ Օրինակելի Նախաձեռնութեան Մը Առթիւ

0 0
Read Time:6 Minute, 25 Second

Պատրաստեց՝ Գէորգ Պետիկեան

Անցեալ Նոյեմբերին, ամերիկահայ բժիշկ Շանթ Կարապետեան անձնական իր նախաձեռնութեամբ Հայաստան գացած էր, մօտէն եւ գործնական՝ օգտակար դառնալու վիրաւոր զինուորներու խնամքի եւ դարմանումի աշխատանքներուն: Այս առթիւ, հայրենիքէն իր վերադարձէն, առցանց «հանդիպում» մը ունեցանք Թէնըսի նահանգի Ճէքսըն քաղաքի մէջ բնակող բժիշկ Կարապետեանի հետ, որմէ որոշ տեղեկութիւններ կը փոխանցենք մեր ընթերցողներուն:

Բայց նախ՝ ո՞վ է բժիշկ Շանթ Կարապետեանը:

Պէյրութ ծնած եւ ապա 1985-ին Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի պատճառով իր ընտա-նիքին հետ միատեղ Ամերիկա հաստատուած մեր այս բժիշկը, կրտսեր զաւակն է Լիբանանի Հ.Մ.Ը.Մ.ի տարիներու աքելլա՝ Յակոբ եւ Հալէպի Ազգային Քարէն Եփփէ Ճեմարանի եւ ապա Պէյրութի Ազգային Խանամիրեան քոլէճի վաստակաշատ ուսուցչուհի՝ Երան Ջաղացպանեան-Կարապետեաններուն: Ներկայիս բժիշկ Կարապետեան կը վարէ տնօրէնի պաշտօն (Medical Director), Թէնըսի նահանգի Տայըրզպորկ քաղաքի գլխաւոր հիւանդանոցի  «Շտապ Օգնութեան» բաժնէն ներս:

 

Ինչպէ՞ս եւ ուրկէ՞ ուր այս օրերուն՝ հայրենիք եւ Արցախ մեկնելու գաղափարը:

Տարիներ առաջ,Արցախի ազատագրման պատերազմին, շատ կ’ուզէի բոլորի նման, ես ալ մասնակ-ցիլ մեզի համար սրբազան նկատուած այդ կռուին: Բայց, քիչ մը շատ երիտասարդ, կը զգայի, որ նման կռուի մը մասնակից դառնալու, տակաւին ֆիզաքապէս պատրաստ չէի: Եւ երբ Սեպտեմեր 27-ին անակնկալ այս պատերազմը ծագեցաւ, իբրեւ բժիշկ, անմիջապէս որոշեցի անպայման ձեւով մը օգտակար դառնալ հայրենիքիս վիրաւոր զինուորներու անմիջական խնամքին: Ու միակ լուծումս՝ Արցախ մեկնիլս էր: Այս գաղափարս յայտնեցի կնոջս, զաւակներուս եւ մօրս: Ո՛չ ոք դէմ կեցաւ: Բոլորն ալ իրենց հաւանութիւնն ու օրհնութիւնը տուին: Ուստի առաւել քաջալերուած, սկսայ մեկնումիս պատրաստութեան: Ինծի ծանօթ բժիշկ-շրջապատիս դիմեցի: Խնդրեցի: Հաւաքեցի եւ նոյնիսկ գնեցի «Շտապ Օգնութեան» յատուկ եւ պիտանի բժշկական զանազան պիտոյքներ, որոնց կարգին էին դեղեր, վիրակապեր, սրսկումի ասեղներ, ներարկիչներ, բժշկական հագուստներ, ձեռնոցներ, ձմրան յատուկ քնապարկեր եւ այլ պիտանի առարկաներ: Այս բոլորը մէկտեղեցի վեց մեծ տուփերու մէջ: Մէկ խօսքով վիրաւոր-հիւանդ զինուորի անմիջական կարիքը գոհացնող բժշկական պիտանի սարքեր պատրաստեցի: Անկասկած, այս մտածումներս եւ գործնական արարքներս հարազատ արդիւնք էին, ընտանիքէս եւ անմիջական շրջապատէս ներս ստացած հայրենասիրութիւն կոչուած դաստիրակութեան, որուն համար ոչ միայն երախտապարտ եմ, այլ նաեւ՝ հպարտ:

Ե՞րբ որոշիցիր մեկնիլ:

Որոշեցի Նոյեմբերին մեկնիլ: Բայց ի մտի ունենալով հիւանդանոցէն ներս ունեցած մեծ եւ պատասխանատու պաշտօնս, պարտաւոր էի նախ զիս փոխարինող բժիշկներ ապահովել: Կ’ուզէի արդարօրէն մօտենալ գործընկերներուս, մանաւանդ՝ շատ կարճ ժամանակամիջոցի մը մէջն էր, որ առաջարկս իրենց կը ներկայացնէի:

Հայրենիքի մէջ որքա՞ն ատեն մնացիր: Որո՞նց հանդիպեցար: Ինչո՞ւ եւ ինչպէ՞ս եւ ո՞ւր:

Նոյեմբեր 3-ին Երեւան հասայ, երեք օդանաւ փոխելէ ետք եւ որոշած էի տուն վերադառնալ Գոհաբանութեան Օրէն առաջ: Բայց, երբ ամսուն 9-ին պատերազմը վերջ գտաւ, որոշեցի աւելի կանուխ տուն դառնալ: Մեկնումէս առաջ կապ պահած էի Հ.Յ.Դ. ընկերներուս հետ եւ հաղորդած՝ ծրագիրս: Ինչպէս նաեւ դասաւորելու համար մեկնումս եւ հետս տանելիք ծանր ու մեծ տու-փերուս մաքսային հարցերը, կապի մէջ մտած էի Ուաշինկթընի Հայ Դատի գրասենեակի տնօրէն Արամ Համբարեանի հետ: Անկեղծօրէն եւ որպէսզի հոն մէջտեղ «չմնայի», ուստի հետս կը տանէի այն ամէն ինչը, որ ինծի համար էական էին, իբրեւ շտապ օգնութեան բժիշկ:Ա. Համբարեան իր կարգին, զիս կապած էր Ուաշինկթընի Հ.Հ. դեսպանատան հետ: Այս վերջինը իմ այս մտադրութիւնս փոխան-ցած էր Հ.Հ. արտաքին եւ առողջապահական նախարարութիւններուն: Այս երկուքին խնդրանքին ընդառաջելով, յանձնած էի բժշկութեան վկայականներուս օրինակները, ինչպէս նաեւ այցելութեանս  հիմնական նպատակը բացատրած՝ եւ միաժամանակ ներկայացուցած հետս տանելիք եւ հոն (Արցախի) հիւանդանոցներուն յանձնելիք վեց տուփերուս պարունակութեան ճշգրիտ ցանկերը: Ապա, երբ Երեւան հասայ, իբրեւ մարդասիրական օգնութիւն ցուցաբերող անձ, ուզեցի շուտով Ստեփանակերտ հասնիլ եւ օգտակար դառնալ հայրենիքիս պաշտպան զինուորներուն:

Ինչպէ՞ս դիմաւորուեցար:

Ինծի խոստացած էին, թէ հասած ժամուս  Զուարթնոց օդակայանին մէջ, Հ.Հ. արտաքին նախարարութենէն ներկայացուցիչ մը զիս պիտի դիմաւորէր եւ կարծեցի, թէ մաքսատան հարցերը արդէն առողջապահական նախարարութիւնը լուծած պիտի ըլլար: Օդակայանի պաշտօնեաները ուզեցին, որ տուփերս ձգեմ, եւ ապա իրենք վերջը կ’ուղարկեն: Խիստ եւ բացարձակապէս մերժեցի, պնդելով որ տուփերը իմս էին եւ ես միայն գիտէի թէ անոնց մէջ ինչեր կային եւ որու պէտք էր, որ անձամբ իրենց տեղերը յանձնէի: Այս մէկը իմ որոշումս էր: Ժամ մը ետք, արտաքին նախարարութեան ինծի հետ առընչուող պաշտօնեային դիմեցի: Եւ ահա արտօնութիւն ստացայ: Այսչափ երկար ճամբորդութենէս ետք, այս հարցը զիս իսկապէս տխրեցուց: Չյուսահատեցայ: Պատահական է, ամէն տեղ կրնայ նոյնը պատահիլ:

Ապա վերջը ո՞ւր եւ ի՞նչ ըրիր:

Առաջին գիշերը Երեւան մնացի «Մարիօթ» պանդոկ: Արդէն այդպէս ալ ծրագրած էի: Ամէն «բան» իմ անձնական ծախսովս պիտի կատարէի: Ո՛չ մէկ բեռ, մեր պետութեան վրայ: Յաջորդ օրը, տուփերս, շտապ օգնութեան յատուկ ինքնաշարժի մը մէջ դասաւորելով, ուղղուեցայ դէպի Կորիս, ուր մնացի հինգ օր,  «Մոնթէպէլլօ» կոչուած պանդոկը: Անկեղծօրէն չկրցայ Արցախ անցնիլ, որովհետւ ըսուեցաւ, որ ճամբաները փակ էին: Սոյն պանդոկը կը պատկանէր Տիգրան անունով անձի մը, որ այդ օրերուն Կորիսէն կը բացակայէր: Իր մայրն էր պանդոկին տիրութիւն ընողը, որ ինծի սենեակ մը տուաւ, իսկ մնացեալ սենեակներն ալ՝ իջեւանող մեր զինուորներուն: Հետաքրքրական է չէ՞, ի տես իմ «առաքելութեանս», Տիգրանի մայրը, ո՛չ անունս հարցուց, ո՛չ իսկ ինձմէ կանխավճառ պահանջեց եւ կամ «քրէտի քարթս»: Ապա վերջին՝ իր այնքան խնամքին եւ ինծի հանդէպ ցուցաբերած գուրգուրանքի կողքին, նոյնիսկ ան մերժեց ինձմէ եւ բոլոր իջեւանող զինուոր-ներէն դրամ գանձել: Ամէն առաւօտ յատուկ նախաճաշ կը պատրաստէր եւ ամէն ճիգ կը թափէր, այս ձեւով իր արդար բաժինը բերելու մեծ պատերազմին: Ու ամէն անգամ, երբ այդ հայ բարեսիրտ մայրիկը յիշեմ, սիրտս ի տես հայու այս անկեղծ եւ առատ հիւրընկալութեան՝ հպարտութեամբ կը լեցուի: Հայու մաքուր նկարագիր: Հիւրասէր եւ երախտապարտ զգացում:

Նաեւ աւելցնեմ, որ թէեւ 5 որ Կորիս էի, բայց երկու օրով ալ Վարդենիս անցայ, որովհետեւ բաւականին վիրաւոր զինուորներ հոն բերուած էին ու ինծի կարիք ունէին: Ու պատահեցաւ, որ քանի մը առիթներով ես ալ շտապ օգնութեան ինքնաշարժով հասնէի գիւղական շրջանի հիւանդներուն: Յիշեմ, որ Հայաստանի մէջ շտապ օգնութեան կարիքի պարագային, ինքնաշարժին մէջ բժիշկն ալ կ’ընկերանայ: Բացի այս բոլորէն, ընդհանրապէս օրուան ժամերս Կորիսի զինուորական այս հիւանդանոցէն ներս կ’անցնէի, ուր միայն վիրաւոր զինուորներ կը խնամէինք:

Շատ կ’ուզէի Լաջին անցնիլ, բայց «ճամբան փակ» է կը կրկնէին: Կորիսի եւ Վարդենիսի, այդ երկու հիւանդանոցնրուն մէջ, հետս բերած բժշկական պիտոյքները բաժնեցի: Նաեւ ըսեմ, որ Կորիս եւ Վարդենիս կեցութեանս շրջանին, շատ «բաներ» տեսայ: Օրինակները տակաւին մտքիս մէջ թարմ են եւ տխուր ու ցաւալի: Հոն հանդիպեցայ մեծ թիւով կամաւոր բժիշկներու, որոնք ամէն վայրկեան կը փորձէին կեանք մը փրկել: Իսկ իմ կարգիս, փորձառութենէս մեկնած, փորձեցի կարելի եղած չափով բժշկական ցուցմունք-գիտելիքներովս ուղղութիւն տալ երիտասարդ բժիշկներուն: Օգտակար դառնալ: Ըսի եւ տուի կարելիս, որովհետեւ մեր հայրենիքը, յատկապէս այս օրերուն, ծով կարիքը ունի ամէն «բանի», բժշկական գիտելիքներէն, մինչեւ անոր տարրական սարքաւորումներուն:

Եւ երբ պատերազմը վերջ գտաւ, զգացի որ իմ մնալս աւելորդ էր: Ուստի որոշեցի վերադառնալ Երեւան եւ անկէ՝ Ամերիկա:

Իսկ հիմա վերադարձէդ ետք ի՞նչ թելադրանք-ծրագիրներ ունիս կամ մշակած ես:

Ներկայիս, հայրենիքի ամբողջ տարածքին, տակաւին շատ մեծ ու մանաւանդ յարատեւ աշխատանք կայ տարուելիք: Մարդիկ հիասթափուած են պատերազմէն եւ անոր աւերէն եւ մանաւանդ այս առթիւ ստորագրուած պայմանագրէն: Զգալի եւ տեսանելի է: Միւս կողմէ հանդիպած էի մարդոց, որոնք նոյնիսկ այս համաճարակի ընթացքին, չես գիտեր ինչո՞ւ, դիմակ չէին գործածեր: Տարօրինակ մտածելակերպ: Ահա թէ ինչո՞ւ հայրենի մեր երկրի առողջապահական վիճակը կամ մակարդակը բաւականին ցած է, յատկապէս շրջաններէն ներս: Մեր հայրենակիցներուն այս մարզէն ներս ալ վիճակը խղճալի է: Անոր համար Սփիւռք-Հայաստան կապը, պէտք է աւելի ամրապնդուի: Հիմնուի վստահութեան եւ յարգանքի վրայ: Մեր բանակը յոգնած է եւ ուժաթափ: Ամէն հայ պարտի անգամի մը համար եւ անպայման Եռաբլուր այցելել: Արդէն ամէն բան կը յստականայ:

Երեւանի մէջ հանդիպեցայ Ամերիկայէն, Ֆրանսայէն, Ռուսիայէն եւ Գանատայէն գործընկերներու, որոնց հետ կրնանք մշակել հայրենիքի առաղջապահական խնդիրներու լուծման յատուկ ծրագիրներ, անշուշտ եթէ առիթ տրուի: Այսպէս խօսեցանք, կարծիքներ կիսեցինք: Տարին անգամ մը եւ կամ այլ առիթներով Հայաստան գալ եւ դասընթացքներու հրաւիրել, եւ կամ՝ արտերկիր հրաւիրել բժիշկներ, վերապատրաստութեան նպատակով, յատկապէս շտապ օգնութեան բաժնէն ներս: Կը հաւատամ, որ առանց Հայաստանի, Սփիւռքը չի կրնար գոյատեւել. իսկ միւս կողմէ ալ, առանց Սփիւռքի՝ մեր հայրենիքը: Ոչ մէկ կասկած: Իսկ գալով ներկայ իրադարձութիւններուն, յստակ է, թէ մենք զմեզ սկսած ենք իրարմէ բաժնել: Այս մէկը անընդունելի է: Մեզի վայել չէ: Այսինքն, այն ինչ որ մեր թշնամին կը ցանկայ կատարել կամ իրականացնել, մենք մեր արարքներով արդէն կը դիւրացնենք այդ գործը: Այս մէկը լաւ չէ եւ ոչ ալ ճիշդ: Պէտք է սգաստանալ: Պատերազմը եւ իր հասցուցած աւերը խաղալիք չէին: Պէտք է ամէն ճիգ թափել Մայր Հայաստանը վերականգնելու: Եւ այս մէկը անպայման կրնանք իրականացնել, մեր բոլորին միասնակամ ոգիով եւ ճիգերով:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post   ՉԳՐՈՒԱԾ ԴԱՍԱԳԻՐՔԵՐ
Next post ՀԱՅԱՍՏԱՆ ԻՐ ԳԵՐԱՃԱԾ ՀԱԿԱՍՈՒԹԻՒՆՆԵՐԷՆ ԴՈՒՐՍ ԿՈՒ ԳԱ՞Յ ԱՌԱՆՑ ԱՐԻՒՆԱՀԵՂՈՒԹԵԱՆ

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Social profiles