ՏԵՐԵՒԱԹԱՓ․- ԱԼԻՍ ԳՈՀԱՐԵԱՆ (Օգոստոս 15, 1929 – Դեկտեմբեր 18, 2019)


Սգակիր բարեկամ՝ Տոքթ․ Հ․ Մարգարեան

Կարճ հիւանդութենէ մը ետք, իր մահկանացուն կնքեց մեր գաղութի ազգային մտահոգութիւններով տոգորուած, Սուրբ Լուսաւրիչ Մայր Եկեղեցւոյ հաւատաւոր անդամ, Հայ Դատի եւ Համազգայինին զօրակցող ազնիւ հայուհի Ալիս Գոհարեան։
Աւազանի անունով Ալիս Իսպէնճեան, ծնած էր Յունաստան, Աթէնքի ծովեզերեայ Փիրէա շրջանին մէջ։ Զաւակն էր Կեսարիոյ բարգաւաճ գերդաստաններէն՝ Յարութիւն եւ Նարիսի, որոնք Եղեռնի նախօրեակին կարողացած էին տեղափոխուիլ Յունաստան։
Ալիս, Իսպէնճեաններու տասը զաւակներէն մէկն էր։
Ան ծնած էր Աստուածածնայ տօնին, Օգոստոս 15-ին, թէեւ ըստ տոհմական սովորութեան,
Մարիամ պիտի կոչուէր, սակայն մայրը Ալիս անունը կ՛ընտրէ։
Նախնական ուսումը ստացած էր տեղւոյն հայկական վարժարանին մէջ։ Սակայն տան մէջ, հօրը խօսակցութիւնը թրքերէն էր, որը ազդած է փոքրիկ Ալիսին վրայ։ Ընտանիքը, կեանքի պայմաններու (ամուսնութիւն, ներգաղթ) բերումով՝ կը կոտորակուի եւ «հայու բախտ»-ի նման, կայք կը գտնէ աշխարհի չորս կողմերը․․․։
Որպէս ուշիմ աշակերտ, Ալիս կ՛ընտրուի ուսանելու Կիպրոսի Մելգոնեան Վարժարանին մէջ։ Սակայն համաշխարհային պատերազմի հետեւանքով կ՛ընդհատուին երազները։ Յունաստան կը խուժեն իտալացի եւ գերմանացի զինուորները։ Ընտանիքին տնտեսապէս օժանդակելու համար, Ալիս, հայերէնի, յունարէնի եւ թրքերէնի կողքին, գերմաներէն ալ կը սորվի եւ կը դառնայ թարգմանիչ։
Ալիսի մայրը կ՛անցնի Միացեալ Նահանգներ։ Աւելի ուշ, Ալիս կը հետեւի մօրը, Նանսէնի անձնագրով եւ նաւով, Յունուար 5, 1950-ին, ձմռան պաղ օդին, կը ժամանէ Նիւ Եորք։
Յարկաբաժին մը կը վարձէ եւ մօրը հետ Սուրբ Լուսաւորիչ Եկեկղեցւոյ շրջակայքը կ՛ապրի, ուր նոր ժամանած հայերը առհասարակ կը բնակէին։ Իր հաշուապահական կարողութեան բերումով, աշխատանք կը գտնէ ապահովելով իրենց ապրուստը։
Առիթով մը, 1956-ին Սուրբ Լուսաւորիչ Եկեկեցի կ՛այցելէ պարահանդէսի մը։ Հոս է, որ կը
հանդիպի պոլսահայ Հայկ Գոհարեանին, որ Թուրքիոյ զինուորութենէն ետք, Պոլսէն ելած, Անգլիա դերձակութիւն ընելէ ետք, Արժանթին երթալու իր ճանապարհին, ժամանակաւոր Նիւ Եորք իջեւանած էր։
Ալիս եւ Հայկ կը հանդիպին, կը համակրին զիրար եւ իրենց սէրը կը դրոշմեն քաղաքացիական պսակով։ Օրէնքի հարկադրանքով, Հայկ վեց ամիս Միացեալ Նահանգներէն դուրս պէտք էր մնար։
Կը մեկնի Գանատա եւ կը մնայ Ալիսի քրոջ տունը։ Ապա կը վերադառնայ Նիւ Եորք եւ Նոյեմբեր 11, 1956-ին սուրբ պսակին կ՛արժանանան Սուրբ Լուսաւորիչ Մայր Եկեղեցւոյ մէջ։
Քանի մը տարի ետք, ամոլը կը բախտաուորուի երկուորեակ դուստրերով՝ Անի-Նարիս եւ Արփի-Սեդա։
Սուրբ Լուսաւորիչ Մայր Եկեղեցին դարձաւ այն հարազատ ընտանեկան բոյնը, ուր պիտի
գործէին եւ իրենց զաւակները դաստիարակէին։
Ալիս անդամակցեցաւ Հ․Յ․Դ․ ,Արմէն Գարօե Կոմիտէութեան, հազուադէպ բան մը այդ օրերուն հայ կնոջ մը համար։ Մասնակցեցաւ այդ օրերուն Հայ Ձայն հայկական ձայնասփիւռի կայանին, Մինաս Մինասեանի եւ Վահէ Ամիրեանի հետ։ Ուսուցչութեան պաշտօն ստանձնեց Սուրբ Լուսաւորիչ Մայր եկեղեցւոյ շաբաթօրեայ վարժարանին մէջ։ Եղաւ հիմնադիր անդամներէն՝ Հ․Օ․Մ․-ի ,Էրէբունիե մանսաճիւղին։
Գոհարեան ամոլը, զիրար լրացող զոյգ մը եղան։ Ալիս, ծնած ու մեծցած ըլլալով հայկական շրջանակի մէջ, Հայկին, ծանօթացուց հայկական պահանջատիրութեան, իսկ Հայկ Պոլսոյ եկեղեցական կեանքի իր ծանօթութիւնը եւ նուիրումը բերաւ ընտանեկան կազմութեան։ Հայկ նուիուեցաւ Հայաստանեայց Առաքելական եկեղեցւոյ ծառայութեան։ Սուրբ Լուսաորիչ Մայր եկեղեցւոյ մէջ ծառայեց որպէս աւագ սարկաւագ։ Լուսահոգի սրբազան Առաջնորռդ Հրանդ Արք․-ի հետ ճամբորդեց այն վայրերը, ուր Կիլիկեան թեմի եկեղեցիներ կը հաստատուէին։ Իր ծարաւը յագեցնելու համար, մխրճուեցաւ ուսումնասիրելու ազգային պատմութիւնը, բացառապէս հետեւող եղաւ ազգային իրադարձութիւններուն։ Միասնաբար Ալիս ու Հայկ հետեւեցան անգլերէնի դասընթացքներու։ Տան մէջ սակայն զաւակներուն հետ խօսակցութիւնը մնաց հայերէն։
Երեխաները Անգլերէնը արդէն պետական դպրոցներուն մէջ պիտի սորվէին։ Զաւակները
դաստիարակեցին որպէս ամբողջական հայ-ամերիկացիներ, երկուքին ալ միատեղ տիրապետելով առանց զիջողութեան։
Զիրար ամբողջացնող զոյգ մը եղան Ալիսն ու Հայկը։ Ալիսը ազգային, իսկ Հայկը կրօնական դաստիարակութեամբ։ Համազգայինի ջերմ շրջանակին մէջ, անոնք մշակութային տարածքն ալ մտան։ Ալիս արտասանական ձեռնարկներուն եւ Հրանդ Մարգարեանի ղեկավարած կարգ մը բեմականացումներու մասնակցեցաւ։ Հայկ, ,Հայրենիքե օրաթերթի իր յօդուածներով ազգային մտահոգութիւնները արծարծեց։ Իր յօդուածներու հաւաքածոն եղաւ իր սիրասուն թոռնիկի անունով «Նարօտ» հատորը, որուն աւաղ չտեսաւ։ Այս գիտակից ամոլը կեդրոնացան զաւակնեերուն՝ Արփիի եւ Անիի հայեցի դաստիարակութեան վրայ։ Ղրկեցին ուր հայեցի դաստիրակութիւն կը ներմուծուէր՝ Սուրբ Լուսաւորիչի Մայր Եկեղեցւոյ շաբաթօրեայ վարժարան,
ամբողջ 9 տարի, ,Մխիթարեանե ապա Հայաստան ճամբար ապա ազգային կառոյցներ՝ Հ․Ե․Դ․ եւ ի վերջոյ Հ․Յ․Դ․։
Հայկ մահացաւ 1988-ին, Արցախի ճակատագրական պայքարի օրերուն, ընտանեկան բեռը ձգելով Ալիսին վրայ, որ ամենայն հարազատութեամբ կատարեց մինչեւ իր կեանքին վերջը։
Անին ամուսնացաւ եւ փոխադրուեցաւ Քալիֆորնիա։ Անուշիկ Նարօտը ծնաւ։ Ալիս
ժամանակաւոր փոխադրուեցաւ թոռնիկին հոգ տանելու։ Սակայն բախտը չժպտաց։ 1994
թուականին դաժան ճակատագրի ահաւոր հարուածով, օդանաւի արկածի մը հետեւանքով Անիի եւ երկու տարեկան Նարօտի կեանքերը ընդհատուեցան։ Զաւակները պէտք է ծնողներ թաղեն․․․սակայն պատահեցաւ հակառակը։ Սարսափելի իրադարձութիւն եւ յաւիտենական սուգ։ Սակայն տոկաց Ալիս, յիշատակովը իր ամուսնուն, զաւակին եւ թոռնիկին։ Իր մխիթարանքը մնաց Արփին, որ եղաւ մօրը ընկերուհին, օգնողը, հենարանը, կեանքին կառչելու միակ իմաստը։
Հիմա կը ննջէ Սիրելի Ալիս իր ամուսնոյն՝ Հայկին հետ այն գոհունակութեամբ՝ որ
կատարեցին իրենց վրայ պարտք դրուած ծնողական եւ ազգային պարտականութիւնները։ Այս է աւանդը, որով պիտի յիշուին Ալիսն ու Հայկը։
Թաղման արարողութիւնը տեղի ունեցաւ Սուրբ Լուսաւորիչ Մայր Եկեղեցւոյ մէջ ձեռամբ Տէր Մեսրոպ Քահանայ Լագիսեանի։ Դամբանական խօսեցան Տիկին Մարիսա
Ստեփանեան-Յարութիւնեան, Ալիսի դուստրը՝ Արփի Գոհարեան եւ Տոքթ․ Հրանդ Մարգարեան։
Հ․Յ․Դ․ ,Արմէն Գարօե Կոմիտէն, եռագոյնով պատեց Ալիսի դագաղը ի յարգանք ու պատիւ անոր Հ․Յ․Դաշնակցութեան անդամակցութեան համար։ Մարմինը յանձնուեցաւ հողին Ֆլաշինկի ,Սիտըր Կրովե գերեզմանատան մէջ։
Այս տխուր առիթով, փոխան ծաղկեպսակի նուիրատուութիւններ կ՛ընդունուին Սուրբ
Լուսաւորիչ Մայր Եկեկցեցւոյ, Ազգային Առաջնորդարանի՝ Կրթական յանձնախումբին։ Հայկ եւ Ալիս Գոհարեաններու անունով նաեւ հիմնադրամ մը պիտի հաստատուի։
Քառասունքի հոգեհանգստեան արարողութիւնը պիտի կատարուի Կիրակի, Յունուար
26-ին Սուրբ Լուսաւորիչ Մայր Եկեկղեցւոյ մէջ։
Խորագոյն ցաւակցութիւններ սիրելի Արփիին, հարազատներուն, բարեկամներուն, ընկեր-ընկերուհիններուն։
Աստուած հոգին լուսաւորէ եւ Արփիին եւ մխիթարութիւն շնորհէ։

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*