ՇԻՔԱԿՕ.- Ա.Մ.Ն. ԱՐԵՒԵԼԵԱՆ ԹԵՄԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ԵՐԵՍՓՈԽԱՆԱԿԱՆ ԺՈՂՈՎ


Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան թեմի Ազգային երեսփոխանական ժողովը, գումարեց իր 59-րդ ժողովը՝ Շիքակոյի մէջ, Մայիս 18-էն 20, նախագահութեամբ Թեմի Բարեջան Առաջնորդ Օշական Արք. Չօլոյեանի եւ հովանաւորութեամբ տեղւոյն Կլենվիու շրջանի Ամենայն Սրբոց եկեղեցւոյ հոգաբարձութեան:
Երեք օրերու վրայ տեւողութիւն ունեցող այս ժողովը քննարկեց Առաջնորդարանին, կրօնական ժողովին եւ Ազգային վարչութեան միամեայ աշխատանքներն ու արձանագրուած արդիւնքները: Կատարուեցան Կրօնական Ժողովի եւ Ազգային Վարչութեան ընտրութիւնները:
Ազգային Վարչութիւն ընտրուեցան Ճէք Մարտոյեան Յակոբեան (ատենապետ), Քարէն Ճիհանեան (փոխ-ատենապետ), Սուզըն Չիթճեան Էրիքսըն (ատենադպիր), Րաֆֆի Ուրլեան (գանձապահ), Հերի Սէօյլեմեզեան, Վեհ Պզտիկեան եւ Մարք Ֆիլիփս: Կրօնական Խորհուրդի անդամ ընտրուեցան Տէր Ներսէս Աւագ քհնյ. Մանուկեան, Տէր Սահակ Ծայր. Վարդապետ Եմիշեան եւ Տէր Նարեկ Քհնյ. Թրթռեան: Ստորեւ, լոյս կ՛ընծայենք Բարեջան Առաջնորդ Օշական Արք. Չօլոյեանի խօսքը.-

Գերաշնորհ, գերապատիւ, հոգեշնորհ եւ արժանապատիւ հոգեւոր եղբայրներ,
Մեծայարգ հիւրեր եւ սիրելի ժողովականներ,
Քրիստոնէական եւ հայրական ջերմ սիրով կþողջունեմ ձեզ բոլորդ, Ամերիկայի
Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան Թեմի Երեսփոխանական այս պատկառելի
ժողովին առիթով: Կþաղօթեմ առ բարձրեալն Աստուած, որ մեզի պարգեւէ աստ-
ուածային շնորհք եւ իմաստութիւն, որպէսզի ժողովական մեր նիստերը ընթանան
հեզասահ, արդիւնաւէտ եւ օգտաշատ՝ մեր մտածումները եւ առաջադրութիւնները
կեդրոնացնելով մեր սուրբ եկեղեցւոյ եւ հաւատարիմ ժողովուրդին յառաջդիմու-
թեան, հոգեւոր եւ ազգային կեանքի կենսունակութեան եւ մեր գործունէութեան
նպատակասլաց ճիգերուն վրայ:
Ամէն բանէ առաջ, փառք ու գոհութիւն կþառաքեմ բարին Աստուծոյ, որ իր
ողորմութեամբ, գթութեամբ եւ քաղցր սիրոյ մէջ պահեց մեզ՝ որպէս իր կամքը
կատարող մշակներ, որպէսզի Աւետարանի ճշմարտութիւններուն ու պատգամներուն քարոզութեամբ եւ մեր եկեղեցւոյ կանոններուն, սկզբունքներուն եւ աւանդութիւններուն հաւատարմութեամբ, ծառայենք մեր պանծալի ժողովուրդին: Փառք քեզ, Աստուա՛ծ, փառք քեզ, յաղագս ամենայնի, Տէ՛ր, փառք քեզ:
Երախտագիտական զգացումներով եւ որդիական ակնածանքով շնորհակա
լութիւն կը յայտնեմ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան արժանընտիր գահակալին՝ Նորին Սուրբ Օծութիւն Տ. Տ. Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետին, իր ցուցաբերած հայրական հոգածութեան եւ կատարած ցուցմունքներուն համար: Վեհափառ Հայրապետին օրհնութիւնները, խորհուրդներն եւ թելադրութիւնները մեծապէս նպաստեցին Թեմիս արդիւնաւոր գործունէութեան:
Եղբայրական ողջոյնի խօսք ունիմ Ամերիկայի Արեւմտեան Թեմի Առաջնորդ՝
Բարձրաշնորհ Տ. Մուշեղ Արքեպիսկոպոս Մարտիրոսեանին: Ողջոյններ Քանատայի նորընտիր Առաջնորդ՝ Բարձրաշնորհ Տ. Բաբգէն Արքեպիսկոպոս Չարեանին, որ անցնող տարի ստանձնեց առաջնորդական իր պաշտօնը: Ինչպէս նախորդ տարիներուն, նոյնպէս ալ յառաջիկային մեր յարաբերութիւնները Հիւսիսային Ամերիկայի քոյր թեմերուն հետ պիտի շարունակեն մնալ մտերիմ եւ եղբայրական: Երկու Առաջնորդ Սրբազան Հայրերուն յաջողութիւն կը մաղթեմ աստուածահաճոյ իրենց առաքելութեան մէջ, որպէսզի կարենան ամենայն նուիրումով առաջ տանիլ իրենց վստահուած պատասխանատու պաշտօնը՝ մեր եկեղեցւոյ եւ ժողովուրդին բարօրութեան եւ վերելքին համար:
Եղբայրական ողջոյններ Էջմիածնական Թեմի Առաջնորդ՝ Բարձրաշնորհ Տ.
Խաժակ Արքեպիսկոպոս Պարսամեանին, որուն հետ մեր յարաբերութիւնները եղան մտերիմ եւ յարգալիր, եւ զանազան մարզերէ ներս գործակցելով՝ ջանացինք եւ կը ջանանք ամրացնել Հայ Եկեղեցւոյ ներքին կեանքը:
Յանուն Թեմիս Ազգային Վարչութեան Կրօնական եւ Վարչական Ժողովներուն,
մեր Թեմի բոլոր համայնքներուն եւ հաւատացեալ ժողովուրդին, յատուկ ողջոյնի խօսք ունիմ Շիքակոյի Ամենայն Սրբոց Եկեղեցւոյ Հոգեւոր Հովիւին՝ Գերապատիւ Տ. Ղեւոնդ Ծայրագոյն Վարդապետ Բէնդէզեանին, Հոգաբարձութեան եւ յարակից
մարմիններուն, որոնք սիրով կը հիւրընկալեն մեզ եւ մեր կեցութիւնը կը դարձնեն
հանգիստ ու հաճելի:
Սրտի պարտք կը զգամ շնորհակալութիւն յայտնել Առաջնորդական Փոխա
նորդ՝ Գերաշնորհ Տ. Անուշաւան Եպիսկոպոս Դանիէլեանին՝ իր շինիչ ներդրումին եւ գործակցութեան համար, մեր հոգեւոր հովիւներուն եւ քահանայ հայրերուն, ինչպէս նաեւ Ազգային Վարչութեան Կրօնական եւ Վարչական Ժողովներուն անդամներուն, Թեմիս բոլոր հոգաբարձական կազմերուն, նուիրեալ ազգայիններուն եւ բարերարներուն, Ազգային Առաջնորդարանի պաշտօնէութեան, որոնք հաւատարմութեամբ եւ
ժրաջանութեամբ ծառայեցին մեր ժողովուրդին եւ նպաստեցին ներդաշնակ եւ
արդիւնալից գործունէութեան եւ իրագործումներուն:
***
Սիրելի՛ Ժողովականներ,
Վստահաբար, բոլորդ տեղեակ էք, որ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան
Վեհափառ Հայրապետը 2017 տարին հռչակեց «Վերանորոգումի Տարի»: Վերանորոգում չի նշանակեր միայն հինը կամ հինցածը նորոգել, այլ կը նշանակէ մա՛նաւանդ մեր ունեցած ծրագիրները, աշխատաձեւերը եւ արժէքները վերատեսել նոր մօտեցումներով՝ նորանոր միջոցներու աւելի ազդու գործածութեամբ եւ աշխուժութեամբ:
Ահա այս առաջադրութեամբ Թեմիս Ազգային Վարչութիւնը ամէն ճիգ թափեց
2016-ի Ազգային Երեսփոխանական Ժողովին որոշումը գործադրելու՝ Երիտասարդաց Ծառայութեան (Youth Ministry) յատուկ յանձնախումբ մը կազմելով, եւ այդ նպատակին համար հրաւիրեց փորձառու եւ մասնագէտ անձ մը՝ Տիկին Անի Օհաննէսեանը, որպէսզի յանձնախումբի անդամներուն հետ միատեղ մեր զաւակները առաջնորդէ Հայ Եկեղեցւոյ հիմնական հաւատքին եւ պատմութեան ճանաչողութեան։
Ծրագիրի կազմութեան մէջ բնական է, որ պիտի շեշտուի փոքրերու եւ պատանիներու դաստիարակութեան եւ ուսուցումին կարեւորութիւնը: Միւս կողմէ՝
նկատի պիտի ունենանք բոլոր անոնք, որոնք չունին ամբողջական իմացութիւնը Հայ Եկեղեցւոյ հաւատքին, պատմութեան, ծէսին եւ աւանդութեանց, եւ մանաւանդ անոր ունեցած անցեալի դերակատարութեան եւ ապագայի տեսիլքին։
Անկասկած որ քրիստոնէական հաւատքին համար անհրաժեշտ է հոգեւոր
սնուցումը եւ ապրումը։ Այլ խօսքով, հաւատքը պէտք է կեանքի վերածուի, ամէն
օրուան զգացում ըլլայ մեր խօսքին թէ գործին ընդմէջէն եւ մեզ վերածէ այն տեսակ օրինակելի տիպարներու, որոնց ներկայութեամբ եւ վարքով՝ անձնական
յաջողութիւններուն առընթեր, հոգեկան խաղաղութիւն, սփոփանք, սէր ու յարգանք սփռենք չորս դին, ո՛ւր ալ որ գտնուինք։ Այս ապրումը կը կոչենք ոգեղինութիւն (spirituality), որ ամենէն պարզ ձեւով կ՛արտայայտէ մարդուս ներաշխարհը, առաքինութիւնները եւ աստուածային պատուիրաններուն պատգամը։ Ոգեղինութիւնը մարդկային բնութեան մաս կը կազմէ, մարդ էակին հետ կը ծնի, եւ եթէ ոգեղինութիւնը հաւատքի դաստիարակութեամբ անհատին մէջ զարգանայ եւ աճի, այն ատեն բնական եւ դիւրին կերպով մարդս կը կապէ մարդկային սիրալիր ու յարգալիր սկզբունքներու եւ հաւատքի առաքինութիւններու։
Ոգեղինութիւնը ինքնին կրօնք չէ, այլ հոգեւոր հասկացողութիւններու եւ
ըմբռնումներու արտայայտութիւն մը, որ կրնայ նոյնիսկ հասարակաց ըլլալ ոեւէ
կրօնքի պարագային։
Այսօր յաճախ կը կրկնուի, յատկապէս արեւմտեան մշակոյթին մէջ, թէ
Աստուծոյ հաւատալու համար պէտք չունինք կրօնքի հետեւող ըլլալու, կը բաւէ
ունենալ ոգեղինութիւն, որ ապրելու եւ յարաբերելու եղանակ մըն է։ Մինչդեռ կրօնքը հաստատութենական կառոյց մըն է, որ բարոյականութեան ապրելաձեւ մը կը թելադրէ ու կը քարոզէ, եւ ուր ծէսը մեծ դեր եւ ազդեցութիւն ունի։ Այո՛, յաճախ
ոգեղինութիւն եւ կրօնք նմանութեան գիծեր ունին, մասամբ զիրար կը ծածկեն
(overlap), սակայն հաւաքական արտայայտութեան մէջ իրարմէ տարբեր են։
Ոգեղինութիւնը անձնական է, մինչ կրօնքը՝ համայնական, խմբական, որ կրնայ նաեւ յատկանիշը եւ ինքնութիւնը դառնալ ոեւէ ազգի։ Այս պարագային կրօնքը կը դառնայ ազգին սեփականութիւնը, ինչպէս դարերով անիկա, այսինքն քրիստոնէութիւնը, հայ ժողովուրդի պարագային, եղած է ագգային իր սեփականութիւնը։ Ահա այստեղ կը ծնի նոր հասկացողութիւն մը, որ անցնող դարերուն որպէս իմաստասիրական եւ ընկերաբանական զանազանութիւն նկատի չէր առնուած անձի մը հաւատքին կամ ազգի մը հաւաքական հաւատքի պարագային. այսինքն, կրօնքը ցուցանիշ է ազգի մը պատկանելութեան, ի տարբերութիւն անձնական ոգեղինութենէն։ Ոգեղինութիւնը ոեւէ անձ կրնայ ունենալ, աշխարհի ո՛ր կողմն ալ որ գտնուի եւ ի՛նչ ցեղի ալ որ
պատկանի։ Ցեղային ինքնատպութիւնը կապուած է այդ ցեղին պատկանող բնա-
խօսութեան, կազմախօսութեան եւ ֆիզիքական երեւոյթին, մինչդեռ ազգային
պատկանելութիւնը բացայայտումն է անձի մը կամ այդ անձին պատկանած
ազգութեան մշակոյթին, որ ծագում կ՛առնէ աշխարհագրական վայրէ մը եւ
ժամանակի ընթացքին հաւաքականութիւնը, այսինքն ազգը, կ՛ունենայ իր լեզուն,
կրօնքը, սովորութիւնները եւ ազգային ինքնուրոյնութիւնը։ Մէկ խօսքով՝ իր
ինքնութիւնը։ Հայ ժողովուրդի պարագային, Ամերիկայի մէջ, յստակ է պատկերը։
Մենք զմեզ կը կոչենք ամերիկահայ։ Մեր ցեղը կը կոչուի հայ, եւ աշխարհագրական որպէս միջավայր, Հայ ցեղը աճած է իր հողին վրայ, Հայաստանի մէջ։ Եթէ Ամերիկայի մէջ մեր կապը խզենք մեր մայր հողէն եւ ազգային պատկանելիութենէն, այսինքն լեզուէն, կրօնքէն, սովորութիւններէն, եկեղեցական թէ ազգային աւանդութիւններէն եւ լրիւ ընկալենք ամերիկեան մշակութային բոլոր երեսները, այն ատեն կը հեռանանք մեր ակունքէն եւ կը դառնանք ամերիկացի, փոխանակ՝ ամերիկահայու։
Ոգեղինութիւնը առանձինը կրնայ մեզ գոհացնել անձնապէս, մինչ Հայ
Եկեղեցւոյ համայնական կեանքը մեզ միշտ կը կապէ մեր անցեալին եւ ինքնութեան։
Եւ հոս է մեծագոյն հարցը։ Կրնաք ըսել վտանգը կամ մարտահրաւէրը: Մարդ
անհատը ազատութիւնը ունի ընտրութիւն կատարելու՝ աւելի բնական, հեշտ եւ յաջողած կեանք մը վարելու համար, սակայն որպէս հայ եւ հայ քրիստոնեայ կը կորսնցնէ իր ինքնութիւնը եւ ինքնութիւնը կը դառնայ մոռցուած պատմութիւն։

***
Միջանկեալ այս մտածումները՝ ոգեղինութեան, կրօնքին, ցեղին եւ ազգին,
կատարելէ ետք, կը վերադառնամ առաջին մտածումին որ արտայայտեցի, երբ ակնարկեցի Երիտասարդաց Ծառայութեան Յանձնախումբին, յուսալով եւ վստահելով, որ Երեսփոխանական այս Ժողովը, Ազգային Վարչութեան Կրօնական եւ Վարչական Ժողովները, հոգեւոր հովիւները, հոգաբարձութիւնները եւ բոլոր մեր յարակից մարմինները իրենց կիզակէտը կը դարձնեն հոգեւոր առողջ դաստիարակութիւնը, որպէսզի ոչ թէ միայն պահենք ու պահպանենք Հայու մեր ինքնութիւնը «հոգեւոր եւ ազգային» այլ նաեւ զարգացնենք զայն, օգտագործելով արհեստագիտական բոլոր միջոցները եւ զայն դարձնենք մեր պայքարի զէնքը ոեւէ ուծացնող, այլասերող եւ կործանիչ յարձակումներու եւ ոյժի դէմ:
Հայոց Ցեղասպանութենէն ետք, երբ դարձանք աշխարհացրիւ ժողովուրդ, ուր
որ գացինք լինել-չլինելու մեր պայքարին մէջ ամէն ճիգ թափեցինք ապահովելու
ապրուստ. միաժամանակ կառուցեցինք եկեղեցի ու դպրոց, մէկտեղուեցանք քաղաքական, կրթական, մշակութային, մարզական եւ ընկերային կազմակերպութիւններու շուրջ, որովհետեւ Ցեղասպանութեան արհաւիրքին ու ցաւին որպէս բնական ինքնապաշտպանութիւն, ջանացինք պահել մեր ցեղային եւ ազգային բոլոր յատկութիւնները:
Եւ երբ բարգաւաճեցանք եւ ամէն ապահովութիւն գտանք, հետեւեցանք մեր ցեղի
ձայնին, զարգացուցինք ուսումնատենչութիւնը, եւ այսօր ունինք հարիւր հազարներ հաշուող մասնագէտ անձեր, երիտասարդութիւն, որոնք յաջողութիւն գտած են եւ կը գտնեն կեանքի զանազան ասպարէզներէ ներս: Սկիզբը բաւականանալով երկրորդական վարժարանի ուսումով, հետագային մեր զաւակները ստացան համալսարանական եւ մասնագիտական ուսում, դարձան իրենց անձնական եւ ընտանեկան կեանքին մէջ ինքնանկախ: Համալսարանական ուսումը ամէն բանէ առաջ մեզի կը սորվեցնէ յարգանք ունենալով ուրիշին մտածումին, կարելիութեան եւ որոշումին դիմաց: Շատ յարգելի կեցուածք: Ասիկա պատճառ դարձաւ եւ կը դառնայ որ ազատութիւն ունենան նաեւ ընտրանք կատարելու այլ կացութիւններու դիմաց:
Որքան որ կը գնահատենք ընտրանք կատարելու իրենց ազատութիւնը, նոյնքան
սակայն կը մտահոգուինք եւ պարտաւորութեան մը դիմաց կը կանգնինք՝ մեր
զաւակներուն ներկայացնելու եւ փոխանցելու այն արժէքները, որոնք եղած են հիմնաքարը մեր ազգին պահպանման եւ գոյութեան: Ազատութիւնը սքանչելի առաքինութիւն է, բոլորիս իրաւունքը, սակայն պէտք չէ վերածենք անիշխանութեան, անտարբերութեան՝ հեռու դարերով ազգերու եւ համայնքներու կողմէ շահուած ու բիւրեղացած արժէքներէ, որոնցմով կը բնորոշուին ու կը զանազանուին ազգերը:
Աստուածաշունչը լաւագոյն ուղեցոյցն է ազգերու պատմութեան, որ ըստ մեր
հաւատքին, աստուածային յայտնութիւն է. Աստուած Աստուածաշունչին ճամբով եւ եբրայեցի ժողովուրդին ընդմէջէն բոլոր ժողովուրդներուն իր պատգամը կը փոխանցէ: Աստուածաշունչը՝ որպէս մեր ուղին եւ հաւատքը ամբողջացնող կեանքի ուղեգիծ եւ ուղեցոյց, պէտք է դիտենք այն իմաստութեամբ, որ Աստուած Աստուածաշունչի ճամբով, ժողովուրդի մը կեանքին ընդմէջէն կը յայտնէ բոլոր ժողովուրդներուն:
Պատմութիւնը կ՛ըսէ որ նախքան Քրիստոս 607-էն մինչեւ 537 թուական, եբրայեցի
ժողովուրդը տեղահանուեցաւ իր երկրէն, աքսորուեցաւ Բաբելոն եւ դարձաւ սփիւռք: Օտար հողի վրայ, օտար բարքերու շփումով անոնք հետզհետէ կորսնցուցին ազգային եւ կրօնական պատկանելիութիւնը, կորսնցուցին իրենց լեզուն, սկսան պաշտել օտար չաստուածներ եւ կուռքեր, ընդօրինակեցին օտարազգիներու սովորութիւնները, եւ երբ Ն.Ք. 537-ին արտօնութիւն տրուեցաւ վերադառնալու իրենց երկիրը, արդէն իսկ հեռացած էին իրենց արմատներէն: Ահա այս տարիներուն է, որ Աստուծոյ խօսքին պատգամաբերները՝ Եզրաս, Նէեմիա եւ Անգէ մարգարէները, հեռատեսութեամբ մը, երբեմն խստութեամբ, յանդիմանութեամբ, նոյնիսկ ֆիզիքական բրտութեամբ, իրենց
պատկանելիութիւնը հետզհետէ կորսնցնողներուն պարտադրեցին վերադառնալ իրենց արմատներուն, պահել իրենց կրօնքն ու լեզուն, գործադրել կրօնական եւ ազգային աւանդութեանց եւ սովորութեանց պարտադրութիւնները: Կարդացէք Նէեմիա մարգարէի գիրքին 13-րդ գլուխը եւ պիտի տեսնէք թէ որքան խստութեամբ կը պարտադրէ ցեղին հարազատութիւնը, շաբաթ օրուան սրբութիւնը, տօներու տօնակատարութիւնները, կրօնքը եւ Տէր Աստուծոյ պաշտամունքը: Եբրայեցի ժողովուրդը անսաց մարգարէներու որոշումներուն եւ հետագային Հռոմէական Կայսրութեան կողմէ Երուսաղէմի կործանումէն ետք երկու հազար տարի սփիւռքեան կեանք ապրելով հանդերձ, գոյատեւեց:
Պատմութեան այս դասը մեզի ալ տրուած դաս է:
Ահաւասիկ, բարձրօրէն կը գնահատեմ մեր բոլորին որոշումն ու ճիգը: Երիտա-
սարդաց Ծառայութեան յանձնախումբ ստեղծելով եւ գործի լծելով, պէտք է ջանանք Հայ Եկեղեցւոյ ամբողջական մշակոյթը տալ մեծին թէ փոքրին: Մեր մշակոյթը, հաւատքը, լեզուն եղան մեր մորթին գոյնը, մեր նկարագիրը՝ ցեղի մը ֆիզիքական յատկանիշներուն պէս իւրայատուկ: Աստուածաշունչի պատգամը մեր կեանքի ուղին դարձուցած, ուր որ գացինք, մեր տուներէն առաջ, շինեցինք մեր գոյութեան ամրոցը՝ Հայ Եկեղեցին, որ միշտ նուիրումով եւ ուխտապահ, տէր կանգնեցաւ մեր ժողովուրդին, իր զոհողութեամբ ու քրտինքով շահուած մշակոյթին, մեր ժողովուրդի սուրբերուն ու հերոսներուն արիւնով ծաղկած հայրենի մեր հողին: Մայր բառով սրբացած մեր Մայր Եկեղեցին իսկական ու ճշմարիտ մայրութիւնը կատարեց, մայրական անսահման սիրով, գորովալից գուրգուրանքով եւ ամբողջական նուիրումով:
Երեսփոխանական այս Ժողովը թող դառնայ պարարտ հողը մեր
մտածումներուն, եւ ձեր հոգածութեան տրուած մեր ժողովուրդի զաւակները թող
իմանան մեր հոգեւոր ու ազգային հարուստ ժառանգութիւնը: Վերանորոգուինք եւ
հաւաքական ճիգով դառնանք աւելի նուիրեալ, աւելի քրիստոնեայ եւ ամբողջական Հայ, հայու հարազատ եւ իւրայատուկ դիմագիծով, լուսաւորչեան հաւատքով, ոսկեղնիկ լեզուով եւ մշակութային անմեռ եւ հիասքանչ ժառանգութեամբ:
Յաջողութիւն:

Օշական Արք. Չօլոյեան
Առաջնորդ Ամերիկայի Արեւելեան Թեմին
Մայիս 16, 2017
Կլենվիու, Իլինոյ

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*