ԱՐՁԱՆԱԳՐՈՒԹԻՒՆՆԵՐԸ՝ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱՐՏԱՔԻՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹԵԱՆ ՀԱՄԱՐ ԱՂԷՏ ՄԸ

0 0
Read Time:6 Minute, 49 Second

ՃՈՐՃ ԱՂ­ՃԱՅ­ԵԱՆ

(Թարգ­մա­նեց՝ Ն. Պար­սում­եան)

 

Հա­յաս­տա­նի եւ Թուրք­իոյ մի­ջեւ դիւա­նա­գի­տա­կան յա­րա­բե­րու­թիւն­ներ հաս­տա­տե­լու հրա­պա­րա­կու­մը ար­դէն իսկ մատն­ուած է թէ դրա­կան եւ թէ ժխտա­կան քննա­դա­տու­թիւն­նե­րու զա­նա­զան աղ­բիւր­նե­րու կող­մէ:  Դժբախ­տա­բար, ար­ձա­նագ­րու­թիւն­նե­րու սկզբնա­կան քննա­դա­տում­նե­րը մա­կե­րե­սա­յին ակ­նարկ­նե­րու ար­դիւնքն են:

Ռամ­կա­վար Ազա­տա­կան Կու­սակ­ցու­թեան Արե­ւել­եան Ա.Մ.Ն.ի եւ Գա­նա­տա­յի հրա­պա­րա­կած հա­ղոր­դագ­րու­թիւնը ապ­շե­ցու­ցիչ է:  Այն­պէս կը թուի, որ Ռ.Ա.Կ. գո­հա­ցած է դիւա­նա­գի­տա­կան յա­րա­բե­րու­թիւն­նե­րու յայ­տա­րա­րու­թիւ­նով եւ տա­կա­ւին չպարզ­ուած հար­ցե­րու նկատ­մամբ »յանձ­նա­րա­րու­թիւն­նե­րու բա­նա­ձեւ­ման« խոս­տու­մը բա­ւա­րար է »Հա­յաս­տա­նի քա­ղա­քա­կան յաղ­թա­նակ« մը ապա­հո­վե­լու: Ա­լե­լու­իա… հի­մա կրնանք հա­ւա­տալ որ »վեր­ջա­պէս Թուրք­ի­ան հասկ­ցած է որ քա­ղա­քակրթ­ուած աշ­խար­հէն ներս բա­րե­կա­մա­կան կա­պե­րը եր­կու եր­կիր­նե­րուն ի նպաստ են«:  Այս­պի­սի խօս­քեր մտածել կու տան թէ Ռ.Ա.Կ.-ի պա­տաս­խա­նա­տու­նե­րը իս­կա­պէս կար­դա­ցա՞ծ են ար­ձա­նագ­րու­թիւն­նե­րը:

Հ.Յ.Դ. Բիւ­րո­յի պա­տաս­խա­նը աւե­լի զգոյշ եւ քննա­դա­տա­կան էր:  Հ.Յ.Դ.ն կը պնդէ թէ ար­ձա­նագր­ուած նա­խա­գի­ծե­րը »Հայ­կա­կան Ցե­ղաս­պա­նու­թեան ճշմար­տա­խօ­սու­թիւնը հարց­ման տակ կը դնեն« եւ, առանց բա­ցա­յայ­տօ­րէն պա­հան­ջե­լու, Թուրք­ի­ան կը շա­րու­նա­կէ Ար­ցա­խի՝ Ատր­պէյ­ճա­նի վե­րա­դար­ձը պայ­ման­նե­րէն մէ­կը սե­պել:

Հա­ւա­նա­կան է որ ամիս­ներ տե­ւող բա­նակ­ցու­թիւն­նե­րու ըն­թաց­քին, երբ  նա­խա­գի­ծե­րու բա­ռա­պա­շա­րը որոշ­ուե­ցաւ, թէ° Թուրք­իոյ եւ թէ° Հա­յաս­տա­նի կող­մէ կարգ մը բա­ռե­րու մեր­ժումն ու վերջ­նա­կան ձե­ւա­ւո­րու­մը տե­ղի ու­նե­ցաւ:  Ու­րեմն, երբ վերջ­նա­կան վա­ւե­րա­գի­րը լոյս ըն­ծայ­ուի, եւ եր­կու եր­կիր­նե­րու հա­մա­ձայ­նու­թեամբ ներ­փակ­ կէ­տե­րը հրա­պա­րակ­ուին, որոշ դի­տա­կի տակ, կը փաստուի նաեւ իւ­րա­քան­չիւր երկ­րի դիւա­նա­գի­տա­կան ազ­դե­ցու­թիւնը:

Այդ լոյ­սին տակ, պար­զապէս պէտք է հար­ցադ­րել թէ իւ­րա­քան­չիւր երկ­րի շա­հը, եւ ապա կո­րուս­տը ի՞նչ է:  Ար­ձա­նագ­րու­թիւն­նե­րուն կարգ մը կէ­տե­րը այն­պի­սի բնոյթ ու­նին, որ իրենց նե­րառ­ման պատ­ճառ­նե­րը ան­հասկ­նա­լի են:  Օրի­նա­կի հա­մար, ի՞նչ հարկ կայ »ամէն ձե­ւի ահա­բեկ­չու­թիւն­նե­րը, բռնութիւններն ու ծայ­րա­յե­ղու­թիւնը դա­տա­պար­տե­լու«:  Ո՞ր մէկ եր­կի­րը պա­հան­ջեց որ այդ ներ­փակ­ուի, եւ ի՞նչ նպա­տա­կով:  Ես կը կաս­կա­ծիմ որ այդ Թուրք­իոյ պա­հանջն էր, եւ իրենց զէնք պի­տի դառ­նայ Ար­ցա­խի պայ­քա­րի նկատ­մամբ:  Իրա­կա­նու­թիւն­նե­րը մէկ­դի դրած, փաստ­ուած է որ թէ° Թուրք­ի­ան եւ թէ° Ատր­պէյ­ճա­նը Ար­ցա­խի հա­յու­թեան ինք­նա­պաշտ­պա­նու­թիւնը կը ներ­կա­յաց­նեն իբր ահա­բեկ­չու­թիւն:  Շրջա­նի քա­րիւ­ղա­տա­րե­րու ապա­հո­վու­թիւնը, այլ ակ­նե­րեւ նպա­տա­կա­կէտ մըն է:

Վերս­տին, ար­ձա­նագ­րու­թիւն­նե­րը հայ­կա­կան ակ­նո­ցով քննե­լու հա­մար, պէտք է որ իւ­րա­քան­չիւր յայ­տա­րա­րու­թիւն, իր ամենափոքր մաս­նի­կէն սկսեալ քննար­կու­թեան են­թար­կել, մաս­նա­ւոր ու­շադ­րու­թիւն դարձ­նե­լով Թուրք­իոյ հա­ւա­նա­կան պատ­ճա­ռա­բա­նու­թիւն­նե­րուն, որ սեր­ման­ուած են ար­ձա­նագ­րու­թիւն­նե­րուն մէջ եւ պի­տի թոյ­լատ­րեն՝ նոյ­նինքն Թուրք­ի­ան, որ­պէս­զի հե­ռու մնայ իր խոս­տում­նե­րէն:  Ճիշտ ի՞նչ են այդ խոս­տում­նե­րը ( այ­սինքն՝ Թուրք­ի­ան ի՞նչ զի­ջում­ներ ըրած է):  Ար­ձա­նագ­րու­թիւն­նե­րու վե­րաքն­նում մը ցոյց կու տայ թէ միայն մէ°կ կէտ մը կայ, որ կրնայ ի նպաստ Հա­յաս­տա­նի ըլլալ կամ  Հա­յաս­տա­նի փափաքն է… այդ ալ սահ­ման­նե­րու բա­ցումն է եւ անոր ար­դիւնք՝ առեւ­տու­րը:

Հար­ցը այն է, որ սահ­ման­նե­րու բա­ցումն ու փա­կու­մը հեշ­տօ­րէն եւ ան­մի­ջա­պէս կրնան կա­տար­ուիլ:  Ար­դա­րեւ, եթէ Հա­յաս­տա­նի որե­ւէ մէկ փոքր շար­ժու­մը՝ սոյն ար­ձա­նագ­րու­թիւն­նե­րուն ի վնաս նկատ­ուի… սահ­ման­նե­րը ան­մի­ջա­կան փակ­ման վտան­գի կÿեն­թարկ­ուին:  Այս­պէս Թուրք­իոյ ակ­նո­ցով, աւե­լի նպաս­տա­ւոր է որ Հա­յաս­տա­նը միջ-սահ­մա­նա­յին առեւ­տու­րի գե­րի դառ­նայ:

Դժբախ­տա­բար, Հա­յաս­տա­նը իր զի­ջում­նե­րուն դժուար թէ վե­րա­տի­րա­նայ: Օրի­նա­կի հա­մար, Հա­յաս­տան շա­րու­նա­կա­բար կը հաս­տա­տէ ներ­կա­յիս սահ­ման­նե­րու ար­դա­րա­ցիու­թիւնը, եւ պատ­մա­գի­տա­կան յանձ­նա­խում­բի մը կազ­մու­թիւնը:

Պատ­մա­գի­տա­կան յանձ­նա­խում­բի անո­րոշ նպա­տա­կա­կէ­տե­րը եր­բե°ք չեն ոգե­ւո­րեր- »խօ­սակ­ցու­թիւն մը սկսիլ վե­րա­հաս­տա­տե­լու հա­մար փո­խա­դարձ վստա­հու­թիւն«…  Առա­ւել, »գի­տա­կան ան­կողմ­նա­կի քննու­թեան« խոս­տու­մը երաշ­խա­ւոր­ուած չէ:  Ան­շուշտ չյիշ­ուած »գո­յա­տե­ւող խնդի­րը« Հայ­կա­կան Ցե­ղաս­պա­նու­թեան ճա­նա­չումն է, եւ ինչ­պէս շա­տեր մատ­նան­շած են, այդ ար­դէն մի­ջազ­գա­յինօ­րէն ըն­դուն­ուած է:

Վեր­ջա­պէս,»հաս­տա­տե­լով իրենց յանձ­նա­ռու­թիւնը ձեռն­պահ մնալ բա­րիդ­րաց­ի­ա­կան յա­րա­բե­րու­թիւն­նե­րի ոգուն չհա­մա­պա­տաս­խա­նող քա­ղա­քա­կա­նու­թիւն վա­րե­լուց« պէտք է Հայ­կա­կան Ցե­ղաս­պա­նու­թեան ճա­նաչ­ման լոյ­սին տակ քննուի:  Կամ Թուրք­ի­ան պի­տի պնդէ որ մի­ջազ­գա­յին սրա­հի մէջ թափ­ուած ամէն ճիգ հայ­կա­կան ցե­ղաս­պա­նու­թեան նկատ­մամբ »բա­րիդ­րաց­ի­ա­կան յա­րա­բե­րու­թիւն­նե­րի” ընդ­դէմ ըն­թացք մըն է, եւ կամ, ինչ որ աւե­լի յար­մար է, Հա­յաս­տա­նը պէտք է պա­հան­ջէ, որ Թուրք­ի­ան ցե­ղաս­պա­նու­թեան ու­րաց­ման ամէն ճի­գե­րու վեր­ջա­կէտ մը դնէ, քա­նի որ ճանչց­ուած ցե­ղաս­պա­նու­թեան մը ու­րա­ցու­մը կը նուաս­տաց­նէ հայերը եւ կը վտան­գէ Հա­յաս­տա­նը:

Յստակօրէն, Ռ.Ա.Կ.ի հա­ղոր­դագ­րու­թեան ի պա­տաս­խան, սոյն նա­խա­գի­ծե­րը աղէտ մըն են Հա­յաս­տա­նի ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նու­թեան հա­մար:

About Post Author

admin

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post Ի ԳԻՆ ԱՐԴԱՐՈՒԹԵԱՆ՝ ՀԱՒԱՔ
Next post ՊԻՏԻ ԿԱՍԵՑՆԵ’ՆՔ…

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Social profiles