Շարունակուող Շրջափակումը Եւ Զայն Բացառելու Անհրաժեշտութիւնը

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ 10 Դեկտեմբեր 2022-ին, Ատրպէյճանական պատուիրակութիւն մը կը ծրագրէր այցելել Մարտակերտի շրջանի Դրմբոն եւ Կաշէն հանքավայրերը: Նախապէս, Ռուսիոյ խաղաղապահ զօրակազմի հրամանատարութիւնը, առանց խորհրդակցելու Արցախի Հանրապետութեան պատկան իշխանութեան հետ, արտօնած էր Ատրպէյճանցիներու միանգամեայ տեսողական այցելութիւնը յիշեալ հանքավայրեր: Այցելութեան կայացման արգելք եղած են տեղի բնակիչները եւ ստիպած դադրեցնել շրջայցը: Արցախի իշխանութիւնները տեղեկանալէ ետք պատահարին, պատրաստակամութիւն յայտնած են բանակցութիւններու միջոցով հարցը հանգուցալուծելու: Սակայն Ատրպէյճան բողոքած է ռուսական կողմին, դիւանագիտական ճամբով, դիտել տալով, որ ռուսական խաղաղապահ զօրակազմը պէտք չէ թոյլատրէ Ատրպէյճանի բնական հարստութիւններու ապօրինի շահագործումը եւ կանխարգիլէ այդ շահագործումին կենսոլորտի վրայ բացասական ազդեցութիւնը: Ատրպէյճանի համար, Դրմբոնի եւ Կաշէնի հանքավայրերը, ինչպէս ամբողջ Արցախը, իր սեփականութիւնն են: Հայերու կողմէ անոնց շահագործումը անցեալին եղած է ապօրինի ու այժմ եւս կը մնայ ապօրինի: Ծրագրուած շրջայցին նպատակը կենսոլորտային անպատեհութիւններու քննութիւնը չէր բնաւ, այլ` սեփականութեան իրաւունքը հաստատելու միջոց: Արտօնութեամբ սեփականացնելու փորձին ձախողութենէն ետք, Ատրպէյճան դիմեց իր պահանջներուն գոհացման արդէն դասականացած ձեւին` բռնութեան: Արդարեւ, Հայաստանի ու Արցախի միջեւ գոյութիւն ունեցող միակ ճանապարհի արգելափակումը երկուշաբթի, 12 Դեկտեմբերին, այսինքն` Արցախի ամբողջական շրջափակումը, ուրիշ բնորոշում չունի բացի բռնութենէն: Բռնութիւնը ծանրացաւ յաջորդ օրն իսկ, երբ դադրեցուեցաւ պաշարուած Արցախի կազամատակարարումը: Հայաստանէն Արցախ կազ մատակարարող խողովակաշարը կ՛անցնի Բերձորի շրջանէն, որ յանձնուեցաւ Ատրպէյճանի, երբ Լաչինի միջանցքի հին ճամբան փոխարինուեցաւ նորով: Ինչո՞ւ յանկարծ, Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի միջեւ խաղաղութեան պայմանագիրի կնքման նախօրեակին, կը բեմադրուի այս բիրտ ներկայացումը: Որոշ հետազօտողներ երեւան հանած են, որ վերջերս Ատրպէյճան Արցախի հանքավայրերու շահագործումը 8 ամիս առաջ յանձնած է «Անգլո-ասիան մայնինկ փապլիկ լիմիթըտ քոմփանի»-ին: Այս ընկերութիւնը կը վայելէ Ատրպէյճանի բոլոր հանքերուն հիմնական շահագործման եւ ուսումնասիրման իրաւունքները: Սակարանի մէջ գրանցուած բաժնետոմսերու դասաւորումէն երեւան կու գայ, որ անոնց 28,7 առ հարիւրը սեփականութիւնն է Մոհամետ Դեզա Զափրիի, որ տնօրէնն է ընկերութեան, 9,3 առ հարիւրը կը պատկանի Ճոն Սուսուի, որ Միացեալ Նահանգներ – Ատրպէյճան առեւտրային պալատի պատուոյ խորհրդականն է եւ այլն: Անորոշ է բաժնեթուղթերու 43,3-ին սեփականատէրը. կը կարծուի, որ անոնք կը պատկանին Ատրպէյճանի Տաշքեսանի եւ Գետաբեկի հանքավայրերու սեփականատէր Ալիեւ ընտանիքին: Յստակ դարձաւ, որ անգլիական անունին տակ թաքնուած այս ընկերութիւնը պարզապէս Ատրպէյճանական է ու կը յաւակնի տիրութիւն ընել Արցախի հանքավայրերուն: Ուրբաթ, 16 Դեկտեմբերին Եւրոպական Միութեան դիտարկման խումբի անդամներ յայտնուեցան, իրենց դիտարկման շրջանէն դուրս գտնուող Լաչինի միջանցքի փակուած ճամբուն վրայ: Ռուս խաղաղապահներու ու Ատրպէյճանցի կարծեցեալ բնապահպաններու բանակցութիւնները արդիւնք չէին տուած: Եւրոպացիները միջամտեցին իբրեւ միջնո՞րդ ռուսերու եւ Ատրպէյճանցիներու միջեւ: Լրատուամիջոցները ոչինչ կը հաղորդեն այս մասին. փաստ է սակայն, որ նոյն օրը վերականգնեցաւ կազի մատակարարումը: Ըսուեցաւ, որ շուտով ճամբան ալ պիտի բացուի. այս մասին հաղորդումներ կ՛ըլլան գրեթէ ամէն օր, սակայն առանց գործնական արդիւնքի: Արցախի մէջ բնակող 120.000 հայերու շրջափակումը եւ կազի մատակարարման դադրեցումը բնականաբար առիթ հանդիսացան բողոքներու եւ դատապարտող դիրքորոշումներու: Արցախի խորհրդարանին կողմէ միասնական դատապարտում եւ զօրակցութեան կոչ համայն հայութեան: Հայաստանի Ազգային ժողովի արտահերթ նիստ, որ մերժելէ ետք ընդդիմադիր երկու խմբակցութիւններու առաջարկած յայտարարութեան նախագիծը օրակարգի նիւթ դարձնել, 57 ձայներով վաւերացուց Քաղաքացիական պայմանագիր խմբակցութեան անատամ յայտարարութիւնը: Նիկոլ Փաշինեան նախարարաց խորհուրդի նիստին հանդէս եկաւ գրաւոր յայտարարութեամբ, ընդգծելով Ատրպէյճանի շարունակական շեղումները զինադադարի եռակողմ յայտարարութենէն: Սփիւռքի մէջ եւս գործի լծուեցան հայկական կազմակերպութիւնները, յատկապէս` Հայ դատի յանձնախումբերը: Կատարուածը անմարդկային տարողութիւն ունէր. Հայաստանի կողմէ Մարդու իրաւունքներու եւրոպական դատարանին կատարուած բողոքը կը քննարկուի ու պատասխան մը կ՛ակնկալուի երկուշաբթի, 19 դեկտեմբերին: Այս բոլորին մէջ դժբախտաբար գործնական ոչ մէկ միջոցառում կայ: Բազմաթիւ երկիրներ պաշտօնապէս դատապարտեցին կատարուածը, սակայն… այդքան միայն: Միջազգային մամուլի կարգ մը օրկաններ, հեռատեսիլներ իրենց լուրերուն մէջ անդրադարձան շրջափակման, դէպքերը ճշգրիտ ներկայացնելով, բայց խուսափելով դատապարտանքի որեւէ արտայայտութենէ: Հայերու կրած տառապանքին նկատմամբ ցոյց տրուած համակրական վերաբերումը օգտաւէտ գործունէութիւն ունենալու չկամութեան (կամ անկարողութեան) մեզի ծանօթ դասական երեւոյթ է: Պայքարը կը շարունակուի ու անիկա արդիւնաւէտ դարձնելու համար, ինչպէս կրկնած ենք բազմիցս, հարկ է հայութիւնը համախմբել, միասնականացնել, պահանջատիրական օրախնդիր գաղափարի շուրջ: Անյապա՛ղ:

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է

Շարունակուող Շրջափակումը Եւ Զայն Բացառելու Անհրաժեշտութիւնը

This story is FREE for you...

Leave a Reply

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

This story is FREE for you...

Leave a Reply

Նմանատիպ Յօդուածներ

Սրբութեան Լուսաւոր Շողը` Ս.Իգնատիոս Մալոյեան

Երկար Ապրի Փաշինեանին «Ժողովրդավարութիւնը». Բանտերը Կը Լեցուին Դիմատետրեան Քննադատներով

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է