Անկատար Տենչեր (Բ․ Մաս)

0 0
Read Time:12 Minute, 31 Second

 

 

Թորգոմ Քահանայ Չորպաճեան

Ուստըր – Մասաչուսէց

Ծ․Խ․- Երեք անգամով, լոյս կ՛ընծայենք այս հետաքրքրական գրութիւնը, որ կը ներկայացնէ սփիւռքահայութեան ցաւերն ու հոգերը։  Ա․մասը կարդալու համար, սեղմել՝ https://hairenikweekly.com/2021/01/29/45810

 

Գ

Առաջին շաբաթը Լեւոն շատ բան չըրաւ, բացի իր նոր պարտականութիւնները սորվելէ: Իր մարզուելու եւ ուրիշներու փորձը դիտելու օրերն էին: Ճաղատ տէրը առաջին օրը զինք յանձնեց ընդհանուր պատասխանտուին՝ Ֆատիին, որ միաժամանակ գանձիչն էր եւ ան ալ իր կարգին պէտք եղած բացատրութիւնները տուաւ.

-Դուն ասկէ առաջ կարսոնութիւն ըրա՞ծ ես:

-Ոչ:

Լեւոն ամէն անգամ որ այս բառը կը լսէր՝ ջղային բան մը կ’անցնէր մարմինէն: Անիկա բառ ու պաշտօն ըլլալէ անդին դարձած էր խորհրդանիշը իր չցանկացած վիճակին:

Ֆատիէն զատ նոյն ճաշարանին մէջ կ’աշխատէին Իսամ, Էլի, Խալիլ, Մարիամ եւ Քամէլ: Բոլորն ալ Լիբանանցի երիտասարդներ էին:

Սկզբնապէս Էլին եւ Քամէլը յանձն առած էին սորվեցնելու համբակ սպասեակը, յետոյ ինքնաբերաբար բոլորն ալ մասնակցած էին ուղղութիւն տալու Լեւոնին: Շաբաթ մը ետք Լեւոն կանոնաւոր կ’աշխատէր օրական տաս ժամ: Երթուդարձի համար ալ երկու ժամ ճամբան կ’անցընէր:

Մինչ այդ, տարեշրջանի սկիզբը Գարոլին արձանագրուած էր հայկական երկրորդական վարժարան մը, շարունակելու իր ուսումը: Դժուարութիւն մը կար: Հալէպի մէջ անգլերէն ու ֆրանսերէն լեզուները կ’աւանդուէին, բայց ոչ՝ Լիբանանի մակարդակով: Յետոյ, Լիբանանի մէջ կային շատ մը նիւթեր, որոնց աւանդումի լեզուն անգլերէնն էր: Գարոլին այս բոլորը արաբերէն սորված էր, իսկ հիմա ասոնց փոփոխութիւնը, այսպէս մէկ անգամէն, դժուար էր մարսել: Սկիզբը ձայն չհանեց: Ուսուցիչները զգացած էին իր տեղքայլը ու դասարանին մէջ ընդհանրապէս լուռ մնալը: Օր մը իրեն ըսուեցաւ, որ յաջողելու համար հարկ է որ օտար լեզուներու իր գիտութիւնը բարելաւէ:

Պզտիկ տուն մը փոխադրուած էին, ու Զեփիւռի ու Լեւոնի աշխատավարձերը հազիւ կը բաւէին: Հաճոյքի ու զուարճութեան համար ծախս չունէին, նոր բան ալ չէին գներ: Բաւական հագուստ բերած էին Հալէպէն: Քանի մը կազմակերպութենէ օգնութիւն կը ստանային, տուփեղէն ուտելիքներու տոպրակներ, որ մասամբ կը գոհացնէր զիրենք: Օր մըն ալ ընթրիքի պահուն Գարոլին ըսաւ.

-Մա՛մ, անգլերէնս լաւ չէ: Դպրոցէն ետք ինծի պէս աշակերտներուն համար անգլերէնի բարելաւման յատուկ դասաւանդութիւն կ’ըլլայ, բայց ասիկա բաւարար չէ: Պէտք է պարոն մը գտնէք, որ սորվեցնէ, կամ այս տարի, ո՜վ գիտէ, կը ձախողիմ:

-Պարո՞ն. եղած է: Սկսանք օրիորդ Գարոլին: Քեզի յստակ ըսած էի, որ վաղը Լիբանան նոր պատմութիւններ պիտի չհանես: Դեռ երկու ամիս լման չեղած՝ արդէն սկսար: Հո՛ս նայիր, ես ու աղբարդ օրական հազար կտոր կ’ըլլանք քանի մը ղրուշի համար: Ես պարոն-մարոն չեմ գիտեր:

-Օհօօ՜օ, բան մը պիտի ընես միշտ, Մամ: Չէ՞ք ուզեր, որ յաջողիմ: Իշտէ եղածը պարոն մըն է: Լեւոն, դուն ալ բան մը ըսէ:

-Ձգէ՛, տղան գործէն նոր եկաւ: Վախ, եավրըմ: Օրական տաս ժամ ոտքի, այդ չի բաւեր, երկու ժամ ալ պասին մէջ թխմուած գնա-եկուր:

Լեւոն լուռ կ’ուտէր, բան մը չէր խօսեր: Ո՛չ իսկ վէճին կարեւորութիւն կու տար կամ մայրն ու քոյրը կը դիտէր: Կը զգար, որ ոտքին տակ գամեր կային: Սիկարէթի հոտ ալ կու գար իրմէ. այդ օր հանրակառքին մէջ զինք շրջապատողները ծխախոտ գործածած էին եւ այդպէս բարձրացած հոն: Գիշերները չէր կրնար հանգիստ քնանալ: Առաւօտուն քնատ կ’ըլլար, հազիւ կը հասնէր նախաճաշ ուտելու: Իր աշխատած տեղը այլ ճաշարաններու նման ուշ չէր բացուեր: Նախաճաշի ուտելիքներու հարուստ ճաշացուցակ ունէին: Պէտք էր կանուխ ճամբայ ելլել, յարմար հանրակառք մը առնելու եւ ուշի չմնալու: Անքուն կը սկսէր օրը ու միշտ կը յօրանջէր: Օր մը յաճախորդներէն մէկուն առջեւ յօրանջեց, երբ պնակները կը զետեղէր սեղանին վրայ.

-Ծօ՛, ի՛նչ երեսիս կը յօրանջես: Դուն անկողին չունի՞ս տունը: Քեզի հոս աշխատցնողին ես ինչ ըսեմ: Կորսուէ՛:

Քանի որ շատ «գլուխ չունէր» լսելու մօրն ու քրոջը վէճը, Լեւոն առանց գլուխը բարձրացնելու, աչքերը կէս գոց, դեռ պատառը չկլլած, ըսաւ.

-Մա՛մ, իրիկունը դառնալէս ետք ե՛ս կ’աշխատիմ իրեն հետ: Հիմա պարոն գտնելու ժամանակը չէ:

-Բայց, տղաս, դուն ինչպէ՞ս պիտի նայիս քրոջդ դասերուն: Դուն հազիւ տուն գաս, պատառ մը բան ուտես, քիչ մը հանգիստ ընես, գործերովդ զբաղիս ու յետոյ անկողին մտնես: Հանգիստի պէտք ունիս:

-Էհ, ձգէ մամ. կ’ուզէ ինծի սորվեցնել: Ինչո՞ւ արգելք կ’ըլլաս:

-Աղջիկս, ինչո՞ւ չես հասկնար: Եղբայրդ մեքենայ չէ:

Լեւոն կը շարունակէր լուռ մնալ: Իր մայրը կը կարծէր, թէ օրական տաս ժամ ոտքի աշխատիլը, յետոյ հեւ ի հեւ հանրակառքով վերադառնալը իր ընկճուած վիճակ ունենալուն պատճառներն էին: Այո, Լեւոն շատ կը յոգնէր այս աշխատանքէն ու ճաշարանի գործը կանգ չէր առներ: Երթուդարձի տաղտուկն ալ ինքնին այլ գլուխի ցաւ էր, սակայն այս բոլորը տանելի բաներ էին:

Այս բոլորը մակերեսային բաներ էին: Մայրը այս բոլորը տեսնելով կը մտահոգուէր: Բայց բուն բանը ընտանիքը չէր գիտեր: Լեւոն ալ առանձնաբար իր մտածումին կիզակէտը չէր դարձուցած զայն: Սակայն կը զգար, որ ներսը ընդյատակեայ ահագին աշխատանք կատարուած էր արդէն: Ա՛ն էր իր ներքին ցաւին պատճառը, էութիւնը տխրութեամբ համակող իրականութիւնը, որ հոգին կը կրծէր ու շուքի մը նման իրեն կը հետեւէր ամէն տեղ ու ամէն ժամ: Ի՞նչ էր այդ:

Իր Սուրիացի ըլլալու յանցանքն էր, իր անքաւելի եւ անխուսափելի մեղքը, որ մէյ մը վրադ նստի՝ ուզես իսկ չես կրնար քեզմէ վանել:

Առաջին իսկ օրէն զգացած էր իր անքաւելին, երբ ճաշարանի տէրը ուրախ չէր բաժնուած իրմէ ու Մարալին ամուսինէն: Բայց իսկական տաժանքը յետոյ կը սպասէր իրեն:

Սկիզբը խնդրոյ առարկայ նիւթը արաբերէն լեզուն սուրիական շեշտով խօսիլն էր: Մարիամ ու Քամէլ քանիցս յիշեցուցած էին իրեն, որ փոխէ զայն ու որդեգրէ աւելի լիբանանեան ու մեղմ շեշտաւորում: Յիշեցուցած էին, որ յաճախորդներու ջախջախիչ մեծամասնութիւնը լիբանանցի է: Յետոյ, յաճախորդներու վերաբերումն ալ խառն էր: Ոմանք բարեացակամ էին, ուրիշներ անտարբեր, իսկ դժգոհները երկու խումբի կը բաժնուէին. լռակեացները, որոնց դէմքի արտայայտութիւնը կամ իրարու խորհրդաւոր նայուածքները, ամէն անգամ որ Լեւոն բան մը կը հարցնէր կամ կ’ըսէր, լաւագոյն վկայութիւններն էին իրենց ներաշխարհին ու տակաւին կային ուրիշներ, եւ այս ամէնէն զկծեցուցիչն էր, որոնք բացայայտ արհամարհողներ էին, աղտոտ խօսք նետողներ, որոնք հաշտ չէին սուրիացիի մը ներկայութենէն:

Պատմութիւնը ասով ալ վերջ չէր գտներ: Լեւոնին հետ աշխատողներն ալ, բացի Իսամէն, պաղ վերաբերում ունէին իրեն հանդէպ: Իր ներկայութեան խօսակցութիւնները կը դադրէին, ակնարկներ կը փոխանակուէին: Սկիզբը փորձած էր ընկերային երեւնալ: Կարծիք կու տար, ընկերներուն անձնական կեանքերուն վերաբերեալ հարցումներ կ’ուղղէր: Երբեմն ալ իր կեանքէն ու ապագայի ծրագիրներէն կը պատմէր, կամ քաղաքական յիշարժան դէպքի մը մասին իր խօսքը կ’ըսէր: Իր ստացա՞ծը: Արհամարհանքէն մինչեւ ծաղր. այսքան պարզ, այսքան յստակ: Իր ներկայութիւնը սիրելի չէր իր ընկերներուն: Անոնց համար ինք կը պատկանէր խումբի մը, որ անբաղձալի կը թուէր ըլլալ այդ երկրին մէջ:

Իսամ կը փորձէր հասկնալ Լեւոնը ու գոնէ մարդկային ազնիւ վերաբերում կը ցուցաբերէր: Երբեմն կը մեղմացնէր ընկերներուն հակազդեցութիւնները: Լեւոնին բացակայութեան կը հակադրուէր միւսներուն բամբասանքներուն ու կը խնդրէր, որ լաւ վերաբերին Լեւոնին հետ:

-Տղա՛ք, ըրածնիդ ճիշդ չէ: Որքան ալ սիրտներնիդ լեցուած ըլլայ, աս տղան ի՞նչ յանցանք ունի: Օր մը սխալ բան չտեսանք իրմէ: Զարգացած է ու կիրթ: Մեղք է ինչ որ կ’ընէք իրեն:

-Հերի՛ք է պաշտպանես զինք, պատասխանեց Խալիլ, բոլորն ալ նոյն չտեսներն են, բոլորն ալ նոյն կեղտը: Ա՜խ, ձեռքէս ելլէ ամէնքը դուրս կը շպրտեմ այս երկրէն:

-Գիտեմ, շարունակեց Մարիամ, երկիրը փոշիի պէս լեցուցին: Ըլլալիք բան չէ, կարծես մեզմէ աւելի շատ եղան:

Ֆատին, ընդհանուր պատասխանատուն, սկիզբը անտարբեր էր: Յետոյ Լեւոնին խօսակցական շեշտն ու միւսներէն քիչ մը տարբեր ըլլալը զինք ալ զայրացուցած էին: Առիթ չէր կորսնցներ իր բարկութիւնը խեղճին վրայ թափելու: Եւ անպատկառօրէն կը գործածէր կրկնակ չափանիշ: Միւսներուն սխալներուն աչք չէր գոցեր, բայց փոքրիկ պատիժներ կը սահմանէր: Իսկ Լեւոնին պարագային բնաւ հանդուրժող չէր: Ամսականի զեղչ, յաւելեալ անվճառ աշխատանք, անվերջ սպառնալիքներ ու կարծր կեցուածք: Միւսներուն առօրեան կարծես կը փախէր իր աչքէն, իսկ Լեւոնի իւրաքանչիւր քայլը խոշորացոյցով կը դիտէր ու տեղին ակնարկութիւններ կ’ընէր:

Դ

-Գարոլին, աղջիկս, ի՞նչ էր այդ ընկերուհիիդ անունը, որ ընտանիքով Գանատա գացած էր:

-Փաթիլ, մա՛մ: Հետը կը փորձեմ ամէն օր Ուաթսէփով խօսիլ: Առաջ երբ նոր գացած էին, աւելի կը խօսէր, հիմա կ’ուշանայ պատասխանելու:

-Աղջիկս, մի՛ այպաներ: Նոր փոխադրուած են: Բաւական բան ունին սորվելիք, ահագին բան ունին ընելիք:

Զեփիւռ այս խօսքերը ըսած էր դրական խօսք մը նետելու եւ աղջիկին յոյսը չոչնչացնելու համար: Բայց ինք չէր հաւատար իր ըսածներուն: Կը մտածէր ու ինքնիրեն կ’ըսէր.

-Խե՛ղճ աղջիկս. այս մատղաշ տարիքիդ ինչպէ՞ս պիտի ճանչնաս մարդ արարածին բնաւորութեան գիծերը: Ընկերուհիիդ քեզի չպատասխանելուն կամ լաւագոյն պարագային քիչ խօսելուն պատճառը մեր Գանատա երթալու խնդիրը չներկայացնելու համար է, որպէսզի հարցումներ չհարցնես իրեն, չխնդրես որ մեզի օգնէ հոն երթալու համար:

Քանի՜-քանի՜ ընկերներ ձգեցին Հալէպը ու մեկնեցան Լիբանան, Հայաստան, Գանատա եւ աստղերու տակի տարբեր երկիրները: Բոլորն ալ թեւեր ունեցող խոստումներ ըրին Զեփիւռին, որ պիտի հեռաձայնեն, օգնեն, որ իր ընտանիքը դուրս գայ այդ դժոխքէն: Դուրս ելլելէ ետք ձայները կտրուած էին, հեռաձայններն ալ կամ չէին հնչեր, կամ ալ չէին պատասխանուեր:

Բայց Զեփիւռ յոյսը ամբողջութեամբ չէր կտրած: Անպայման ազնուական ու բարի հոգի մը օգտակար պիտի ըլլար իրենց: Պարզապէս Դիոգինէսի լապտերը գործածուելու էր:

Օր մը կանուխ, նախքան երեքին բաժնուիլը, Գարոլին դարձաւ եղբօրը ու ըսաւ.

-Ընկերդ, Պետիկը, ի՞նչ եղաւ, ո՞ւր է: Անոնք ալ շատոնց Գանատա գացեր են: Չէ՞ք խօսիր:

-Երբեմն քանի մը բառ կը գրենք իրարու: Ինչո՞ւ կը հարցնես:

-Այդքան մօտ էիք իրարու, իրարմէ չէիք բաժնուիր: Կ’ուզե՞ս հետը խօսիլ, որ օգնէ մեզի  երթալու:

-Ո՞ւր:

-Ի՞նչ ուր. Գանատա:

-Դուն բերանդ ե՞րբ պիտի գոցես: Մինչեւ ե՞րբ պիտի խառնուիս այս բաներուն: Միայն դասերոդ նայիր:

-Բայց, մա՛մ, լսէ ինչ կ’ըսէ:

_-Ձայնդ կտրէ՛:

Լեւոն զայրացած էր այս յանկերգէն: Արդէն վեց ամիս անցած էր Հալէպէն դուրս գալուն ու ինք «օր արեւ» տեսած չէր: Ճաշարանի սկիզբի մեղմ պաղութիւննն ու անտարբերութիւնը վերածուած էր բացայայտ ատելութեան: Ամէն տեսակի գործ կ’ընէր, միայն թէ դուրս չհանէին գործէն, քանի որ ձանձրացած էր իր շրջապատէն լսելու նոյն խօսքը, թէ «գործ չկայ»: Կար տակաւին Գարոլինին դասերուն նայելու մարաթոնը: Ինք իր յոգնած վիճակով որքան ալ ջանք թափէր քանի մը բառ սորվեցնելու իր քրոջ, միեւնոյնն էր, անոր միտքը բան չէր մտներ: Գրաւորներու նիշերը լաւ չէին, պարտականութիւններն ալ միշտ թերի կը մնային:

Օր մը հերթական կերպով գրաւորի տետրակին մէջ ցած նիշ մը տեսնելով, Լեւոն հատիկ-հատիկ ըսաւ.

-Գարոլին, ասիկա վերջին անգամն է, եթէ չսորվիս՝ քեզի այլեւս չեմ օգներ:

-Վնաս չունի, տղաս, քիչ մը համբերէ: Մէկ անգամէն շատ եղաւ: Միջավայրն ալ իրեն նոր է, ժամանակ պէտք է վարժուելու:

-Ի՞նչ ժամանակ, մա՛մ: Վեց ամիս եղաւ ու դեռ նոյնն է: Ուրիշ հալէպցիներ կան, որոնք իրենք զիրենք բարելաւեցին: Ասիկա չի սորվիր: Եթէ հոս որ այնքան նման է մեր երկրի ուսումնական ծրագրին՝ չի կրնար, դեռ ինչո՞ւ ամէն օր գլուխ կ’ուտէ Գանատա երթալու: Հոն ամէն բան կամ անգլերէն է, կամ ֆրանսերէն, կամ ալ երկուքը:

-Հիմա տղաս Պետիկենք ճի՞շդ է որ լաւ տեղ հասան հոն:

-Ես չեմ գիտեր:

-Քոյրդ նկարներէն տեսեր է:

-Ա՜խ այս նկարները, ա՜խ այս ֆէյսպուքը: Երանի քիչ մը դաս ալ սորվի:

-Լաւ, քանի մօտ էիք, մեզի ալ շատ կու գար, կը խաղայիք միասին, կ’ուզե՞ս մէյ մը հետը խօսիլ:

-Լա՛ւ:

Զեփիւռ գիտէր թէ Գարոլին ինչո՛ւ դասերուն լաւ չէր հետեւէր ու տան մէջ ալ սորվելու ճիգ չէր թափեր: Չէր ուզեր տղուն խօսիլ անոր մասին, որպէսզի յաւելեալ չգրգռուի: Կը բաւէ որքան գլուխի ցաւ ունէր գործէն եւ Գարոլինէն: Ամէն օր դառնութեամբ կը դիտէր իր յուսահատութիւնն ու ներքին ընկճուածութիւնը: Սկիզբը որքան դաժան էր ընդունիլ սպասեակի գործը, նոյնքան հզօր էր յոյսի շողշողումը իր աչքերուն մէջ, փոփոխութեան ու լաւատեսութեան փայլող լոյսը: Հիմա այդ ալ չէր մնացած: Տեսակ մը քու չընտրած, այլ վրադ պարտադրուող ամէնազօր ճակատագրի ընդունումն էր իր հոգեվիճակը, որ երթալէն աւելի կը զգէտնէր զինք:

Իրենց բնակած տունի շէնքը կ’ապրէին բազմակրօն ընտանիքներ: Անոնցմէ մէկը՝ արաբախօս քրիստոնեայ ընտանիք մըն էր, որուն տղաներէն մէկը 18 տարեկան էր: Աստիճաններուն վրայ Գարոլինը տեսնելէ ետք ան փորձած էր իրեն հանդիպելու ձեւ գտնել: Ճարահատ՝ օր մը շէնքէն իր ելքը զուգադիպեցուցած էր Գարոլինին մուտքին ու իբրեւ թէ առանց ուշադրութիւն դարձնելու բախած էր իրեն: Այն ատեն է, որ երկուքին միջեւ կապ մը ստեղծուած էր. տունէն որոշ չափով հեռանալէ ետք Գարոլին կը միանար տղուն ու միասին կ’ուղղուէին աղջիկին դպրոցը, որմէ ետք տղան ծիածանի գոյներու մէջ կ’երթար իր դպրոցը: Վերադարձն ալ նոյն կշռոյթով կ’ըլլար: Միասնաբար կու գային ու տունէն քիչ մը անդին կը զատուէին: Գարոլինին առաջարկները, որ տղուն տունը երթային սուրճ խմելու, վերստին իրար տեսնելու նպատակով էր: Եւ ինչե՜ր կը դառնային այդ պարմանուհիին միտքին մէջ: Ի՜նչ երազներու մէջ կ’ապրէր, մտային ի՜նչ ոստումներով իր նախապէս շինած ամպերու պալատներուն շուրջը կը դեգերէր: Ալ ինչպէ՞ս դաս սորվէր, դասարանին մէջ կամ դուրս կեդրոնացումը ուրկ՞ ճարէր:

Պետիկին հետ խօսելու առաջարկը եթէ վեց ամիս առաջ ըլլար իրեն, Լեւոն կտրուկ «ոչ» մը պիտի ըսէր: Հարցը հիմա տարբեր էր: Թէեւ չէր սիրեր նման խնդրանքներ ուրիշներուն մատուցանել, հիմա այլեւս ստիպուած էր: Դանակը ոսկորին հասած էր ու ինք անպայման ելք մը կ’ուզէր գտնել: Չէր գիտեր թէ յաջորդ հանգրուանին ինչ կ’ըլլայ, բայց վստահ էր որ իր ներկայի կեանքէն աւելի գէշը պիտի չըլլայ: Ծախսը շատ էր, կեանքը սուղ, իր ու մօր ստացածը հազիւ կը բաւէր տարրական պէտքերու: Այս ամէնը ոչինչ՝ ճաշարանին մէջ իր հանապազօրեայ խաչելութեան քով:

Ընկերական ջերմ խօսքեր փոխանակելէ ետք, Լեւոն ընկերոջ պարզ բացատրած էր իր նպատակը: Պետիկ խոստացած էր երթալ ու դիմել հայկական կազմակերպութիւններէն մէկուն, որպէսզի գիտնար ինչ ձեւով կարելի է ընտանիքը դուրս բերել հոնկէ:

Յոյսը ահեղ կերպով հրած էր դուռը քար Լեւոնի հոգիին, որ ամէն ձեւով կը գոցուէր անոր ճառագայթումներուն առջեւ: Քիչիկ մը, պտղունց մը, աղի չափ, յոյսը կը լուսաւորէր իր ցերեկ չտեսնող օրերը: Ինքնիրեն կը համոզէր, որ Պետիկ իր մտերիմ ընկերն էր եւ անպայման ճար մը կը գտնէ: Այժմ կ’երազէր այն օրը, երբ այլեւս նոյն ճամբով նոյն ճաշարանը պիտի չերթայ, նոյն մարդիկը լսելու ու իր հոգիով թունաւորուած վերադառնալու: Անցած օր, նոյնիսկ կռուած էր Ֆատիին հետ, երբ իր տուած ժխտական պատասխանին՝ շուրջի սեղաններէն մէկուն վրայէն լեցուն ծխաման մը իր վրայ նետած էր, որուն դիմաց զայրացած՝ Լեւոն մոռցած էր ինքզինք ու իր սովորական համբերատար կեցուածքը եւ Ֆատիին վրայ յարձակած էր: Ընկերները հազիւ կրցած էին զիրենք բաժնել իրարմէ: Ճաշարանին տէրը, որ այդ օր բացառաբար հոն կը գտնուէր, խստօրէն ազդարարած էր Լեւոնը ու ըսած՝

-Եթէ ընկերոջս խնդրանքով հոս եկած չըլլայիր, այս վայրկեանիս քեզ հոսկէ դուրս կը նետէի: Եթէ անգամ մըն ալ նման գազանութիւն ընես, ամէն ինչ կը հաւաքէս ու կը կորսուիս հոսկէ:

-Բայց, վարպետ, ինք իմ վրաս ծխամանը նետեց….

-Չշարունակե՛ս. դուն քեզի ո՞վ կը կարծես, որ տարիներու վաստակ ունեցող ընդհանուր պատասխանատուիս վրայ ձեռք կը բարձրացնես: Այս ամիս քառորդ ամսականդ չես առներ: Այսքան:

Լեւոն այդպէս անարգուած, անգոսնուած՝ գիշերը դառնօրէն լալէն չէր կրցած քնանալ: Շարունակ գլուխը կը բարձրացնէր ու կ’ըսէր. «Աստուած իմ, ես ի՞նչ ըրած եմ այս բոլորին արժանի ըլլալու»: Իրեն կը միանային մայրն ու քոյրը, որոնք նոյն ձեւով կը հեկեկային ու չէին կրնար զսպուիլ. տառապանքը միասին կրել պէտք էր, մօր համար, քանի որ ի վերջոյ մայր էր ու իր սիրտի հատորիկն էր տանջանքներու մէջ, իսկ քրոջ համար, քանի որ ինքզինք օրէ օր աւելի յանցաւոր կը զգար եղբօր ամէնօրեայ նահատակութեան պատճառը ըլլալուն:

Լեւոն այնքան ճարահատ էր, որ չսպասեց Պետիկին պատասխանին եւ սկսաւ աջ ու ձախ իր Հայաստան գացող ընկերներուն, բարեկամներուն ու ծանօթներուն Ուաթսէփով կապուիլ ու հարցումներ հարցնել: Պատասխանները զանազան էին ու գունագեղ: Բախտը հայհոյելէն, վիճակը անիծողէն մինչեւ ինքզինք երջանիկ զգացողն ու հայրենասիրական զգացումներով յորդողը: Լեւոն ամէն ինչ կը բաղդատէր ու կը հասկնար իր ապրած ողբերգական կացութեան ծիրին մէջ: Չէր կրնար կողմնորոշուիլ. աւելի ճիշդ պիտի ըլլար ըսել, որ աւելի ժխտական խօսքերուն կը հաւատար, քան դրական քաջալերանքներուն: Ինը գովասանական խօսքերուն ու խրախուսիչ առաջարկներուն դիմաց մէկ բացասական խօսքը բաւարար էր, իրեն յիշեցնելու թէ հոն, Հայաստանի մէջ ալ, կային նման բանտ-ճաշարաններ, ուր ինք կրկին անարգանքի պիտի ենթարկուէր ու իր երազներուն խորտակումին վկան ըլլար:

Բայց չուշացաւ Պետիկին պատասխանը:

-Լեւոն, աղբարս, խօսեցայ, հարցուցի:

-Է՞հ, Պետիկ, հոգիդ սիրեմ, ի՞նչ ըսին:

-Պէտք է բաւական գումար ունենամ դրամատան մէջ, որ կարենամ քեզի օգտակար ըլլալ: Գիտես, նոր գացած ենք ու հազիւ գործի սկսած: Երաշխաւոր ըլլալու համար պէտք է կոկիկ գումար ունեցող մը ըլլալ ու ես այդ չեմ:

-Լաւ, Պետիկ: Հարցում մը ունիմ. կարելի չէ՞ հոն հայ մը գտնել, տեղացի, որ «տակը լեցուն» է: Սանկ խօսիս, բացատրես իրեն, որ ինք մեզի երաշխաւոր ըլլայ:

-Վազ անցիր, աղբար: Ո՞վ կ’ուզէ ուրիշին օգտակար ըլլալ: Ամէն մարդ իր իւղով կը տապկուի: Առածը կ’ըսէ՝ «եղունգ ունիս՝ գլուխդ քերէ»: Յետոյ, ես այդքան մարդ չեմ ճանչնար հոս…

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post ԼՍԵԼՈՒ ԱՏԱԿՆԵՐՈՒ ՀԱՄԱՐ ՀԱՍԿՆԱԼԻ ԱԽՏՈՐՈՇՈՒՄՆԵՐ ԿԱՄ ԲԱՆԱԼ ՄՀԵՐԻ ԴՈՒՌԸ
Next post ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ՆՈՅԵՄԲԵՐ 9‐էն ԵՏՔ…

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Social profiles