ԱՅԼՄՈԼՈՐԱԿԱՅԻՆ ԼԵԶՈՒ՝ ՑՈՒՆԳՑԱՎԱՆԳԱՅԻՆ ՌԱԿՈՒՐՍՈՎ ՈՒՆԻԿԱԼ ՍԵԿՎԵՆԱՎՈՐ ԳԵՆՈՎ

 

            Պսակաձեւ ժահրը,- հարազատ Հայաստանի անհարազատ հայերէնով կորոնավիրուսը,- լուսմար հաստատած է, քաղաքները փակ են: Բայց ո՞վ կրնայ փակել Կեդրոնականցիին բերանը: Ան կը պոռայ, նոյնիսկ երբ ականջները խցուած են:

            Եկաւ, առանց բարեւի եւ ներածականի, խօսեցաւ:

            – Մակա՛րս, ինչո՞ւ հաւատաւոր ղեկավարներ, գրողներ, ուսուցիչներ, Հայաստանէն Քամչաթքա, կառավարական շէնքին եւ դեսպանատուներուն առջեւ բողոքի ցոյցեր չեն ըներ, որպէսզի հայերէնը չդառնայ այլմոլորակայիններու լեզու:

            – Ի՞նչ պատահած է նորէն: Սպանութի՞ւն կայ, կողոպո՞ւտ,- հարցուցի:

            – Աւելի վատ: Մեծ եւ փոքր, բութ դանակով մեր լեզուն մորթազերծ կ’ընեն: Արարատ դիտողներու խօսածը եւ գրածը հասկնալու համար բազմաթիւ լեզուներ պէտք է գիտնալ, եւ ենթադրելու տաղանդ ունենալ: Այս անգամ ջարդողը դուրսէն չէ, հայը կացինով իր ինքնութեան արմատներուն դէմ ենիչէրիական յարձակում կը գործէ օր ցերեկով:

            – Մեր շուրջն ալ այդպէս է, Արմենակ, հայերէնը տգէտներու, յետադէմներու եւ աղքատներու լեզու է: Դեռ չվարժուեցա՞ր:

            – Շուրջդ օտար աշխարհ է, հայրենիք չէ, պաշտպան պետութիւն չունինք: Հայաստանը հայրենիք է, ինքնութիւն պահելու հող է: Խառնարան դարձած լեզուով ո՛չ հայ կը պահուի, ո՛չ հայրենիք: Երկիր Նայիրիի երկինքին տակ հազարաւոր օտար բառեր թութակաբար կը կրկնուին՝ ինտելիգենտի գդակ դնելու համար: Համաշխարհային ազգին համար նոր լեզու կը ստեղծուի եւ հայերէնը կը թաղուի:

            Արմենակ դեռ կրնար տրտնջալ, քարոզ կարդալ, եթէ Մակարուհին սուրճ չբերէր: Պահ մը լռեց: Ապա շարունակեց:

            – Այս օրերուն Հայաստանի քաղաքական գործիչը, լրագրողը եւ վերլուծաբանը դուխով կը մրցին, հայերէնը ջարդելու համար: Ինչպէս կ’ըսէ վարչապետը, պինցետով քաղեցի հայերէնին հետ հասարակաց գենոմ չունեցող բարբարոս բառեր: Անոնցմէ ոմանք հասկնալու համար գիտցած օտար լեզուներս ալ չբաւեցին:

            Եւ էջի մը վրայ իրենց ուղղագրութեամբ արձանագրուած բառերը կարդաց.

…ցունգցվանգային, մեդիա կոնտենտ, պասիոնար, ռակուրսով, ֆավորիտ, ինդիկատոր, իրավանորմ, ստացիոնար, ունիկալ, hարիզմատիկ, ռեցեպտորներ, իմունային, ինդուստրիալ, աուտսայդեր, ագրոպարենային, լիզինգ, ռոտացիոն, պաթանատոմ, էգոիզմ, ռեակտիվներ, պալիատիվ, մագնատ, էքստրակտոր, տոնայնությամբ, սեկվենավորել, գենոմ…

            Երեքս ալ լռեցինք: Արմենակ սուրճի վերջին կաթիլը կուլ տալէ վերջ, ըսաւ.

            – Հիմնադրամներ եւ բարերարներ չե՞ն կրնար հայերէնի փրկութեան բուժկենտրոն մը հիմնել, ոստիկանական ջոկատով, որպէսզի ազգը ապրի: Գրէ՛ ընկեր բարեկամներուդ, եթէ դուն ալ չես պապանձած…

            Կեդրոնականցին պիտի չմեռնի պսակաձեւ ժահրի պատճառով, այլ՝ հայերէնի շնչառութիւնը պահելու ռեցեպտորներ չգտնելով…

 

Մակար, ի Գաղիա, 1 ապրիլ 2020

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*