ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՆԱԽԱՐԱՐԸ  ԻՆՉՈ՞Ւ ԱՆԳԼԵՐԷՆ ԿԸ ԽՕՍԻ ՓԱՐԻԶԻ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-Ի ԿԵԴՐՈՆԻՆ ՄԷՋ

 

            Արմենակի եւ Էլպիսի հիւր եղանք արուարձանի հայկական ճաշարանը: Հայաստանահայ, պէյրութահայ, պոլսահայ եւ ֆրանսահայ հոն էին: Ճաշերը լիբանանեան, յունական եւ պոլսական: Ի վերջոյ ամէն օր խաշ չ’ուտուիր:

            Արմենակ կը ճանչնար ճաշարանատէրը-խոհարարը, նաեւ՝ ներկաներէն շատերը, զորս մէկ առ մէկ բարեւեց, կարծես թաղապետական ընտրութեան թեկնածու ըլլար: Խոհարարը անձամբ եկաւ մեր ցանկութիւնը հարցնելու: Արմենակ ինք որոշեց մեր բոլորի փոխարէն: Գէթ հոս իր ձայնը կը լսուէր:

            – Տե՛ս,- ըսաւ,- հոն նստած հայաստանցիներն ալ ներկայ էին ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի սրահը, ուր Թումանեանի նուիրուած ցուցահանդէսի բացումը կատարուեցաւ:

            – Լաւ է,- ըսի,- ուրեմն դեռ կը յիշեն:

            – Եկած էին, բայց իրարու հետ խառնակ ֆրանսերէնով կը խօսէին, արագ կ’ուզէին պատշաճիլ, կարծես հայերէնը մոռնալու համար:

            – Կը զարմանա՞ս: Չըսի՞նք եւ չկրկնեցի՞նք, որ մենք համաշխարհային ազգ ենք:

            – Կայ աւելի յառաջդիմականը: Հայաստանի գիտութեան եւ կրթութեան նախարարը, ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի սրահին մէջ, ուր ոչ անգլիացիներ կային ոչ ալ ամերիկացիներ, թէեւ ֆրանսացիներ ալ չկային, անգլերէն բարբառեցաւ: Ես ինծի կարց տուի, թէ որուն կամ որոնց համար: Ներկաները հայեր էին: Երբ նկատել տուի բանիմացի մը, ան ըսաւ որ ֆրանսերէն չէր գիտեր: Ես ալ ըսի, որ թող հայերէն խօսէր, աւելի պատշաճ կ’ըլլար, եւ թող մէկն ալ թարգմանէր:

            – Արմենակ, չե՞ս հասկնար: Աղքատը եւ տգէտը հայերէն կը խօսին:

            – Նախարարը եթէ գիտնար, թէ Թումանեան ինչե՜ր ըսած եւ գրած է հայերէնի մասին, թերեւս ինք ալ, ինչպէս ոմանք կ’ընեն, լատինատառ հայերէն գրել կու տար եւ կը կարդար: Հայրենի նախարարը ինչպէ՞ս օրինակ պիտի ըլլայ սփիւռքի ամէն օր քիչ մը աւելի օտարաբարբառ դարձող հայերուն:

            Էլպիս, որ կը հետեւէր խօսակցութեան, ըսաւ.

            – Մարդ, միշտ այդպէս եղած ենք: Մեր Պոլիսն ալ այդպէս էր, լըվանթէնները, այր, կին զաւակ, ֆրանսերէն կը խօսէին, արդիական եւ ազնուական երեւնալու համար: Հիմա ալ Հայաստան, մեծ ու պզտիկ, հայերէնը աղքատի լեզու կը համարեն եւ անգլերէն կ’ուզեն խօսիլ:

            Լուռ լսեցի Արմենակը եւ Էլպիսը, եւ ապա ըսի.

            – Սիրելիս, այս նոր ախտ չէ: Կոմիտաս ալ խօսած է մեր օտարամոլութեան եւ ապիկարութիւններուն մասին: Ինչո՞ւ կ’ուզես որ փոխուինք:

            Կեդրոնականցին եզրակացուց.

            – Ուրեմն ճիշդ է, երբ դուրսը մեզ կը կոչեն ծագումով հայեր: Ազգային միութիւն ստեղծելու համար լաւ պիտի ըլլայ որ ներսն ալ դառնանք ծագումով հայեր:

            Հայկական համարուած եալանչին, թարաման եւ միտիա տոլման հայացած էին եւ սեղան հասան: Տրտունջներու տեղ չմնաց սեղանին վրայ: Բայց գինին հայկական էր:

            Արմենակ ըսաւ.

            – Յոռետես չըլլանք: ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի թումանեանական հանդիսութեան կոնեակը հայկական էր:

 

Մակար ի Գաղիա, 8 նոյեմբեր 2019

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*