Համազգայինի Ուսանողական Հաւաքը Հայաստանի Եւ Արցախի Մէջ


ԵՐԵՒԱՆ.- Տարբեր երկիրներէ Հայաստանի մէջ համախմբուած երիտասարդներու մասնակցութեամբ, Համազգայինի ուսանողական հաւաքի 2019-ի պաշտօնական բացումը տեղի ունեցաւ Յուլիս 15-ին: Բացման հաւաքին մասնակիցները ծանօթացան Համազգայինի առաքելութեան եւ գործունէութեան, ինչպէս նաեւ՝ ծրագիրին, նպատակին եւ օրէնքներուն:
Բացումէն ետք, հաւաքին մասնակցողները պտոյտ մը կատարեցին Երեւանի մէջ: Ծանօթացան Օփերայի շուրջ գտնուող արձաններուն՝ Թումանեան, Սպենդիարեան, Խաչատուրեան, Սարեան, Կոմիտաս, Բաբաջանեան եւ Թամանեան: Անոնք նաեւ նախաձեռնեցին Երեւանի բնակիչներուն հետ հանդիպումներու եւ անոնց հետ զրուցեցին իւրաքանչիւր դէմքի մասին:

Երկրորդ օրուան շրջապտոյտը կ’ընդգրկէր տարբեր եւ հետաքրքրական վայրեր։ Ծրագիրը սկիզբ առաւ Սաղմոսավանքէն՝  ութ դարու պատմութիւն ունեցող եկեղեցիէն։ Կ’ընկերակցէր Փրոֆեսոր Աշոտ Գրիգորեան, որ փոխանցեց հայ ճարտարապետութեան պատմութենէն եւ ի մասնաւորի այս եկեղեցւոյ պատմութենէն ուշագրաւ տեղեկութիւններ, ապա խումբը ուղղուեցաւ տառերու պուրակ, ուր իւրաքանչիւր մասնակից, նկար մը առաւ իր անուան առաջին տառին քով։

Յաջորդ ժամադրավայրը Արագած լեռն էր, իր քարէ լիճով եւ սքանչելի բնութեամբ։ Մասնակիցները Արագածի լանջին դաշտագնացութիւն մը կատարեցին։ Իսկ վերադարձի ճամբուն այցելեցին Ամբերդը եւ այնտեղ գտնուող Սուրբ Աստուածածին եկեղեցին, որ Բագրատունեաց հարստութեան մաս կը կազմէ։ Այստեղ եւս խումբին կ’ընկերակցէր Փրոֆեսոր Աշոտ Գրիգորեան։ Ան ներկայացուց բերդի ռազմավարական դիրքը, որուն շնորհիւ բերդը կանգուն կը մնայ մինչ օրս։ Ի վերջոյ խումբը ներկայ գտնուեցաւ Առէն Էմիրսեանի համերգին, ուր ընկերային ջերմ մթնոլորտի մէջ օրը լաւագոյն ձեւով հասաւ իր աւարտին։

Երրորդ  օրուան, այցելութեան առաջին վայրը Երեւանի Պետական համալսարանն էր, ուր մասնակցողները հանդիպում ունեցան համալսարանի Ռեկտոր Գեղամ Գէորգեանի հետ։ Գէորգեան անդրադարձաւ Համալսարանի հիմնադրութեան, պատմութեան եւ ստորաբաժանումներուն։ Ընթացքին, մասնակիցները զիրենք յուզող լուսաբանական հարցումներ ուղղեցին։ Ապա խումբը ուղղուեցաւ թանգարան, ուր ուղեցոյցը հակիրճ ձեւով ներկայացում մը կատարեց այնտեղ գտնուող գանձերուն եւ գոյքերուն մասին։ Մասնակիցներուն ուշադրութիւնը գրաւեց այնտեղ գտնուող ամբողջութեամբ հայատառով գրուած երկրագունդի քարտէսը, որմէ այժմ միայն 3 օրինակներ կան։

Երեւանի Պետական համալսարանի շրջապտոյտը աւարտելէ ետք, մասնակիցները ուղղուեցան Ջիւանու Անուան Աշուղական Դպրոց, ուր ոգեւորութիւնը մեծ էր, թէ՛ մասնակիցներուն եւ թէ ներկայացնողներուն։ Փրոֆեսոր Թովմաս Պօղոսեան մանրամասն բացատրութիւններ տուաւ հայ աշուղներու կենսագրականներուն, անոնց տարած աշխատանքին, ինչպէս նաեւ՝ հայկական նուագարաններուն եւ մեր պատմութեան մէջ անոնց ունեցած արժէքին մասին։ Մասնակղոցները յաջողեցան ներկաներուն ուշադրութիւնը գրաւել շնորհիւ իրենց մասնակցութեան եւ ցուցաբերած հետաքրքրութեան։

Մշակութային արժէքներու ծանօթացումը ծաւալեցաւ ամբողջ օրուան ընթացքին, յաջորդ ժամադրավայրը Մեսրոպ Մաշտոցի Անուան Մատենադարանն էր։ Մասնակիցները ուղեցոյցներու առաջնորդութեամբ շրջեցան Մատենադարանի տարբեր բաժինները եւ ծանօթացան այնտեղ գտնուող մատեաններուն ու մագաղաթներուն, բոյսերուն եւ գոյքերուն, որոնք դարերու պատմութիւն ունին։

Հաւաքի խորհրդանիշ՝ Սասունցի Դաւիթին արձանին քով լուսանկարուելով վերջ գտաւ օրուան ծրագիրը։

Ծրագրի 4-րդ օրը հայրենիքի բնութեան նուիրուած էր։ Վաղ առաւօտեան ժամերէն խումբը ուղղուեցաւ Սեւանայ լիճ, ուր մասնակիցները նաւակներով շրջագայութիւն մը կատարեցին, ինչպէս նաեւ այցելեցին Սեւանավանքը։

Բնութեան ջրաշխարհէն ետք, խումբը անցաւ լեռնաշխարհ՝ յաջորդաբար այցելելով Դիլիջանն ու Հաղարծինը։ Ճաշը տեղի ունեցաւ Դիլիջանի մէջ, ուր ընկերային ճոխ մթնոլորտ մը ստեղծուեցաւ երգերով ու պարերով։ Ապա խումբը ուղղուեցաւ դէպի Հաղարծին վանական համալիրը։

Երեկոյեան, մասնակիցները աշխատանոցի մը ընթացքին վերաթարմացուցին իրենց գիտելիքները նախօրօք այցելած Մատենադարանի մասին։ Ողջունելի էր այնտեղ մասնակցող երիտասարդներուն բծախնդիր աշխատանքն ու համարձակ արտայայտուելու ընդունակութիւնը:

Հինգերեր օրուան այցելութեան առաջին վայրը Ամենայն Հայոց Բանաստեղծ Յովհաննէս Թումանեանի թանգարանն էր։ Խումբ-խումբ շրջեցան արդիական շունչով պատրաստուած այս թանգարանը եւ ծանօթացան Թումանեանի գործերուն ու օգտագործած գոյքերուն։ Ապա ուղղուեցան դէպի Հայաստանի Ամերիկեան Համալսարան, ուր հանդիպում ունեցան համալսարանի ընդունելութեան բաժնի պատասխանատու Արինա Զօհրապեանին հետ, որ ամփոփ ձեւով ներկայացուց համալսարանին մէջ գտնուող ճիւղերը, դասաւանդութեան դրութիւնը եւ համալսարանի տրամադրած դիւրութիւնները։

Յաջորդ կայարանը ԹՈՒՄՕ կեդրոնն էր, ուր կատարուեցաւ տեսերիզի, թուային խաղերու եւ ռոպոթիքսի պատրաստութեան աշխատանոցներ։

Երեկոյեան երիտասարդները իրենց աշխոյժ մասնակցութիւնը բերին «Ո՞վ է հայը» զրոյցին։ Զրուցավարն էր՝ դաստիարակչական պատասխանատու Վիգէն Թիւֆէնքճեան։ Մասնակիցները կարկինը լայն բանալով քննարկեցին նիւթը։ Երիտասարդները ունեցան շինիչ քննարկումներ։

Վեցերորդ օրը, մասնակիցները այցելեցին Էջմիածինի Մայր եկեղեցին, այնտեղ տեսան Գէորգեան ճեմարանը եւ մեր համբաւաւոր կղերականներու շիրմաքարերը։ Ետքը քալելով ուղղուեցան Սոըրբ Գայիանէ եկեղեցի, ուր նաեւ կան Սարդարապատի հրամանատար Դանիէլ Բեկ Փիրումեանի եւ Ռաֆֆիի «Խենթ»-ի հերոս Վարդանի շիրմաքարերը։

Յաջորդ կեդրոնն էր Սարդարապատի յուշահամալիրը, ուր իրենց յարգանքի տուրքը մատուցեցին Մայիսեան յաղթանակի հերոսներուն եւ անգամ մը եւս «Ղօղանջել» տուին «Զանգերը», ապա անոնք անցան Հայաստանի Ազգագրութեան Թանգարան, որ հարուստ է անուանի հերոսներու իրեղէններով, փաստաթուղթերով եւ պատուոյ նշաններով։ Ուղեցոյցը մանրամասնօրէն բացատրեց Մայիսեան յաղթանակի ժամանակաշրջանը։

Կէսօրին անոնք ուղղուեցան Ռուբէն Պարսումեանի անուան Խաչքարի Վարպետաց Դպրոց։ Անոնք այնտեղ ունեցան հետաքրքրական եւ իր տեսակի մէջ եզակի աշխատանոց, զոր դժուար թէ ունենան հայրենիքէ դուրս որեւէ այլ երկրի մը մէջ։ Ֆորումականները սորվեցան, թէ ինչպէս կը պատրաստեն եւ կը թխեն հայկական լաւաշը, ինչպէս նաեւ անոնք սորվեցան խաչքարի փորագրման սկզբնական առաջին քայլերը՝ իւրաքանչիւրը իր անուան առաջին տառը առնելով որպէս օրինակ։ Ճաշը ունենալէ եւ 13 տարեկան տուտուկահար երեխայի քաղցր մեղեդին ըմբոշխնելէ ետք, մասնակիցները վերադարձան պանդոկ, ուր հրամցուեցաւ իրենց ծանօթացում մը Համազգայինի «նորաստեղծ» ելեկտրոնային բեմին՝ Հ-բեմին մասին։ Դասախօս Ռուբէն Ճանպազեան անդրադարձաւ «բեմ»-ի գործելաոճին, ստորաբաժանումներուն, կազմին եւ նպատակին, մատնանշելով՝ որ այս մէկը դարձած է անհրաժեշտութիւն, սփիւռքի նորօրեայ սերունդը ազգային արժէքներու հետ կապելու համար։

Եօթերորդ օրուան առաջին այցելութիւնը Կոմիտասի անուան թանգարանն էր, որուն կից կը գտնուէր նաեւ Կոմիտասի անուան Պանթէոնը, ուր թաղուած են մեր երեւելի եւ հանրածանօթ հայ մեծ գործիչները, գրողներն ու արուեստագէտները։

Երիտասարդները այնտեղ տեսան Իսահակեանի, Կապուտիկեանի, Դաւթեանի, Սահեանի, Շիրազի, Տէրեանի, Խաչատուրեանի եւ շարք մը հանճարեղ մտքերու շիրմաքարերը։

Ինչ մե՜ծ անուններ, երկիւղածութեամբ է որ կը մօտենանք անոնց մասունքներուն։

Այնտեղ դեգերելէ ետք անոնք անցան Կոմիտասի անուան թանգարան, ուր տպաւորութիւնները խոր էին, իսկ հիացումը՝ բոլորին դէմքին վրայ զգալի։

Յատկանշական էր այնտեղ Կոմիտասի 150-ամեակի առթիւ ցուցադրուած բաժինը, ուր կը տեսնէինք Վարդապետի ծննդավայր Քէոթահիայի ոճով նախշուն Ճենապակիներ։ Ետքը խումբս ունեցաւ ճաշ, ապա շրջեցաւ արուեստագէտներու բաց շուկայ Վերնիսաժը։

Յետմիջօրէին մասնակցողները ներկայ գտնուեցան Թաթուլ Ալթունեանի անուան երգի-պարի Պետական Համոյթի ձեռնարկին, ուր գեղարուեստական ճոխ յայտագիրը յագեցուց մասնակիցներու ազգային պարի եւ երգի ծարաւ հոգիները։ Բախտաւորութիւն չէ՞ նման զուգադիպութիւն՝ ֆորումի ծրագրի ընթացքին։

Ութերորդ օրը խումբը ուղղուեցաւ Օշական գիւղի Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցին, ուր ֆորումի դաստիարակչական պատասխանատու Վիգէն Թիւֆէնքճեան հրամցուց դասախօսութիւն մը որուն մէջ անդրադարձաւ գիրերու գիւտի պատմութեան, հայոց լեզուի անցած հանգրուաններուն եւ Արդի Հայերէնի ճիւղաւորումներուն։ Կատարուեցաւ այցելութիւն Սուրբ Մեսրոպի շիրմաքարը եւ իրենց յարգանքի տուրքը մատուցեցին, ապա անցան շրջափակը, ուր կը գտնուէին Մեսրոպեան Այբուբենի քանդակները։

Երիտասարդականները խումբերու բաժնուած՝ Գիւմրի քաղաքը շրջելով ծանօթացան Յովհաննէս Շիրազին՝ շնորհիւ այնտեղ գտնուող իր թանգարանին։ Իւրաքանչիւր խումբ «վերակենդանացուց» Շիրազը՝ անոր տաղերէն բաժիններ արտասանելով։ Մասնակիցները փոխ-յարաբերութիւն ունեցան նաեւ Գիւմրեցի ժողովուրդին հետ։ Անոնք փնտռեցին այնտեղ երկրաշարժէն վերապրող մարդիկ, որոնցմէ խնդրեցին պատմել աղէտալի այդ շրջանէն դրուագներ եւ գրի առին զանոնք։

Յայտագրին մէջ ներառուած էր նաեւ դերասան Մհեր Մկրտչեանի մասին բաժին մը։ Խումբերը այցելեցին անոր թանգարանը եւ յաջողեցան դերասանին կենսագրութեան ժամանակագրականը կազմել:

Մկրտչեանի շատ մը գործեր նկարահանուած են Գիւմրի քաղաքին մէջ։ Ուստի, խումբերը ընտրեցին «Մեր Մանկութեան Թանկօն» ժապաւէնէն տեսարաններ, եւ նոյն այդ նկարահանուած վայրերը երթալով, պատկերներ ներկայացուցին։

Խումբերը տեսան երկրաշարժի հետեւանքով փլատակ շէնքերը, այցելեցին աւանդական ճաշարաններէն մէկը ու ընտրեցին ճաշատեսակ մը եւ արձանագրեցին անոր բաղադրութիւնն ու պատարաստութեանը ձեւը որպէս ծրագրի մէկ բաժին։

Ծրագիրը ոչ միայն պատմամշակութային արժէքներու ծանօթացման նպատակ ունէր, այլ նաեւ կը քաջալերէր ընկերային մթնոլորտին զարգացումը ։ Խումբերը դիմեցին քաղաքի ամենահին սափրիչի խանութը, ուր իւրաքանչիւր խումբէ անհատ մը սափրուելու պարագային, խումբը կը ստանար յաւելեալ նիշ։

Իններորդ օրը սկիզբ առաւ խմբային աշխատանքներով։ Երեք խումբերը՝ «Թումանեան», «Լեւոն Շանթ» եւ «Կոմիտաս», ի մի հաւաքեցին իրենց այցելած երկու թանգարաններէն՝ «Կոմիտաս»էն եւ «Թումանեան»էն, քաղած գիտելիքները եւ կազմեցին անոնց կենսագրութիւններուն ժամանակագրականները։

Ընթացքին, այլ մասնակիցներ հարցազրոյց ունեցան հայրենիքի եւ սփիւռքի տարբեր հեռուստաընկերութիւններու եւ ռատիօ կայաններու հետ, ուր պարզեցին իրենց միտքերը եւ յայտնեցին տպաւորութիւնները Ուսանողական Հաւաքին մասին։

Կէսօրին, մասնակիցները այցելեցին հեթանոսական շրջանէն մնացած միակ տաճարը՝ Գառնին։ Հիւրընկալուեցան գիւղի համեստ ճաշարաններէն մէկուն մէջ, ապա ուղղուեցան Գառնիի կիրճը, ուր հազարաւոր տարիներու ընթացքին կազմուած վիմափոր լեռները կազմած էին սքանչելի բնութիւն մը։

Ետքը անոնք այցելեցին Գեղարդը եւ վերադարձան մայրաքաղաք։

Երեկոյեան, տեղի ունեցաւ հանդիպում «Պըրթ Րայթ Արմենիա»-ի տնօրէն Սեւան Գապաքեանի հետ, որ համառօտ ծանօթացում մը ներկայացուց ծրագրի նպատակին, գործելաոճին եւ դիւրութիւններու մասին։

Տասերորդ օրը մասնակցողներու հայեացքներն այսօր ուղղուած էին Ծաղկաձոր։

Բնութեան կանչը արձագանգեց հոգիներուն մէջ։ Անոնք վաղ առաւօտեան բարձրացան հանրկառք եւ ուղղուեցան այնտեղ։ Ճոպանուղիով ճեղքեցին անոր լեռներու միջեւ գոյացող հովիտները, ապա հիւրընկալուեցան Ծաղկաձորի «Տիրամայր Հայաստան» ճամբարի փոքրիկներու կողմէ, որոնց հետ ունենալու էին կիսօրեայ յայտագիր մը, որ կ’ընդգրկէր ճաշ, ընկերային պահ եւ մարզական խաղեր։ Մասնակցողները յաջողեցան գրաւել փոքրիկներուն սիրտերը, անոնց ապահովութիւն ներշնչելով եւ ջերմութիւն տածելով։

Երեկոյեան գաղութներու ծանօթացում տեղի ունեցաւ։ Իւրաքանչիւր շրջանի մասնակից ներկայացում մը տուաւ իր գաղութի պատմութեան, ազգային կեանքի եւ գործող միութիւններու մասին։ Իսկ իրիկուան կատարուեցաւ ազգագրական պարերու աշխատանոց մը։ Անոնք սորվեցան «Կարնոյ Քոչարի»ն, «Խամխամա»ն եւ «Թամզարա»ն։ Ֆորումականներուն կ’ընկերակցէր Ֆիլատելֆիոյ Համազգայինի «Մեղրի» պարախումբը, որ ներկայացումներ ունեցաւ յայտագրի ընթացքին։

11-րդ օրը խումբը այցելեց հայոց ցեղասպանութեան յուշահամալիր Ծիծեռնակաբերդը եւ այնտեղ գտնուող թանգարանը։ Մասնակիցները այցելեցին նաեւ Եռաբլուրը՝ Արցախեան պայքարի հերոսներու պանթէոնը։

Երեկոյեան, խումբ-խումբ ներկայացումներ կատարեցին Թումանեանի եւ Կոմիտասի մասին։

Հայաստանի շրջապտոյտը արդէն հասած էր աւարտին։ Մասնակիցները պատրաստեցին իրենց ճամպրուկները՝ յառաջիկայ երեք օրերը Արցախի բնութեան գիրկը անցընելու համար։

12-րդ օրուան ծրագրով սկիզբ առաւ Արցախի այցելութիւնը։ Վաղ առաւօտեան հանրակառքը շարժեցաւ մայրաքաղաք Երեւանէն ուղղուելով դէպի հարաւ-արեւելեան շրջան, ուր ընթացքին մասնակցիները պիտի ունենային ոչ թէ հանգստեան կայարաններ, այլ ճանապարհին վրայ գտնուող պատմամշակութային վայրերու այցելութիւններ։ Կատարուեցաւ այցելութիւնն Խոր Վիրապը եւ այնտեղ բախտաւորուեցան օրուան Արարատի պատկառազդու տեսարանով։ Այնուհետեւ խումբը շարունակեց իր ճամբան եւ այցելեց Պարոյր Սեւակի տուն-թանգարանը։

Տակաւին ճանապարհը երկար էր մինչեւ Ստեփանակերտ, սակայն այդ հեռաւորութիւնը համարեա՛ կը չէզոքացնէր հայրենիքի լեռնաշխարհն ու բնութիւնը։

Իրիկուան արդէն խումբը հասած էր Շուշի եւ զարմանքի ու հիացմունքի ձայնարկութիւններ հնչեցին, երբ Ստեփանակերը կ’երեւէր Շուշիի ռազմավարական բարձունքէն։

13-րդ օրը սկիզբ առաւ «Ղարաբաղ Կարպետ» գորգագործարանի այցելութեամբ։ Մասնակիցները ծանօթացան գորգաշինութեան գործընթացին եւ օգտագործուած մեքենաներուն։ Անոնք այնտեղ աշխատողներուն հետ միասին փորձեցին բուրդի խուրձով մը գորգի մէկ կարգը հիւսել։

Ապա ունեցան լեռնագնացութիւն մը Հունոտի կիրճի մէջ։ Անոնք հասան Զոնթիկներուն, ուր գաղջ ջուրը զովացուց սրտերը եւ ջերմացուց հոգիները։

Արցախ երթալ ու չայցելե՞լ Շուշին, «Անհնար է»։ Մասնակցողները բարձրացան Շուշի։ Այցելեցին անոր նշանաւոր եկեղեցին՝ Ղազանչեցոցը, ապա բաժնուեցան խումբերու եւ այցելեցին Շուշեցի ժողովուրդի կարգ մը յարկաբաժինները, ուր զրոյց ունեցան անոնց առօրեայ կեանքին եւ ապրելակերպին մասին։ Զրոյցը առիթ ընծայեց, որ մասնակիցները ծանօթանան Շուշիին եւ շուշեցի ժողովուրդին պատմութեան եւ աշխարհագրութեան գիրքերէն դուրս։ Անոնք աւելի ոգիին ծանօթացան, քան տարրին։

Իսկ գիշերը ունեցան ընկերային պահ եւ ընթրիք Շուշիի մէջ, ապա հանրակառք բարձրանալով իջան իրենց կեցութեան վայր մայրաքաղաք Ստեփանակերտ։

14-րդ օրուան ծրագիրը սկիզբ առաւ «Վազգէն Սարգսեան»-ի անուան զօրամասի այցելութեամբ։ Խումբ մը զինուորներ զօրամասի դահլիճին մէջ ներկայացուցին գեղարուեստական յայտագիր մը, որ կ’ընդգրկէր ազգային, հայրենասիրական եւ ժողովրդական երգեր։ Անոնք երգեցին եւ պարեցին զինուորներուն հետ միասին։ Ապա այցելեցին Անյայտ զինուորներու թանգարանը։

Այս օրը տօնական օր մըն էր եւս, եւ ի՜նչ տօն. Վարդավա՜ռ։ Թոյլ ու շիշ ջուրով լեցուեցան ու պարպուեցան, չոր հագուստները թրջուեցան, ֆորումի կազմը՝ մասնակից եւ պատասխանատու, խխում դարձան։

Երեկոյեան խումբը յաջորդաբար այցելեց Գանձասարը, Վագրի լեռը եւ Նիկոլ Դումանի տուն-թանգարանը։

Գիշերը տեղի ունեցաւ պաշտօնական փակումը. Մասնակցողները ստացան իրենց մասնակցութեան հաստատագրերը։ Փոխանցեցին իրենց սրտի խօսքը՝ տամուկ աչքերով, սակայն բոլորն ալ անգամ մը եւս հանդիպելու յոյսով։

15-րդ եւ վերջին օրը յուզումնախառն էր։ Ստեփանակերտի մէջ երկինքը նոյնիսկ տեղատարափ արցունք կը թափէր։ Բոլորը իրենց ճամպրուկները առած՝ բարձրացան հանրակառք։

Վերադարձ Երեւան… Անոնք սակայն ունէին այցելելիք վայրեր։ Անոնք «Տաթեւեր»-ով հասան Տաթեւի վանքը՝ հնամեայ մեր կաճառը։ Ապա վերադառնալով հոնկէ՝ ճամբայ ելան դէպի Նորավանք։ Ժայռերու մէջէն անցնելով, հասան այնտեղ, ուր նկարուելու էին իրենց վերջին նկարները։

Իրիկուան արդէն խումբը հասած էր Երեւան։ Անոնք խմբովին ունեցան իրենց «Վերջին ընթրիքը» եւ վերջին նկարը։ «Ֆորումականներ»-ը գիրկընդխառն ճամբեցին իրար, սակայն բոլորն ալ դարձեալ միանալու, տեսնուելու եւ հաղորդակցական կապը ամուր պահելու յոյսով եւ խոստումով։

Անոնք անգիտակցաբար լաւ ժամանակ անցընելով՝ չէին գիտեր, որ յիշատակներ կը կազմէին։ Յիշատակներ, որոնք պիտի յիշուին ամէն անգամ, երբ յիշուին լաւ օրերը եւ ամէն անգամ երբ իւրաքանչիւրը այցելէ հայրենիք, իր բնութիւնն ու տեսարաժան վայրերը։

 

 

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*