ՊԱՏԱՐԱԳ ՄԸ ԵՒՍ ՉԿԱՏԱՐՈՒԵՑԱՒ

ՀԱՅՐԵՆԻՔ

Խմբագրական

Ընդհանրապէս երեկոյեան ժամերուն, Լոյսերու Քաղաքը միշտ ալ յաւելեալ լուսաբորբոք սարքաւորումներով կ՛օժտուի: Բնականաբար, Էյֆէլ աշտարակը երկնաքերի իր կառուցումով եւ դիրքով կը տիրապետէ մօտակայ այլ պատմական կառոյցներուն, որոնց կարգին՝  Յաղթանակի Կամար, Քոնքորտի Կոթող (Օպելիսք) եւ անշուշտ Սուրբ Աստուածամօր, աւելի հարազատ կերպով ներկայացնելու համար՝ Նոթրը Տամ եկեղեցին …սրբատեղի մը,  որուն կառուցումը տեւած է գրեթէ երկու հարիւր տարի:

Այսպէս, յաւելեալ լէյզըր ճառագայթումներով եւ կատարելագործումներովաշխարհի կեդրոնը նկատուող՝ Փարիզի փայլփլումը իւրայատուկ տպաւորութիւն կը ձգէ այցելուին վրայ:

Սակայն, Երկուշաբթի, Ապրիլ 15-ի երեկոյեան, տարբեր էր ստեղծուած  պատկերը Իլ տը Ֆրանսի շրջանին մէջ, բոցավառ Նոթրը Տամ եկեղեցին կը գերազանցէր իր մօտակայ կառոյցներուն լուսագեղ ներկայութիւնը:

Հարիւրաւոր հրշէջներ՝ գործի լծուած, այդ օր հեթանոս ու կրակապաշտ բնութեան դէմ պայքարեցան այս կոթողական կառոյցը փրկելու համար:

Մնացեալը ակնդիրին համար արդէն տեսարան – դիտարաններու շարք մըն է եւ գէթ ցայսօր վառվռուն եւ բոցավառ անցեալ մը:

Հայորդիին համար տարբեր ազդեցութիւն ունեցաւ այս դէպքը: Յատկապէս, տեղւոյն ֆրանսահայուն համար, որ քանի մը օր ետք կը պատրաստուէր յատուկ պատարագով մը նշելու հայոց ցեղասպանութեան 104-ամեակը այդ նոյն եկեղեցւոյ խորանին շուրջ, սովորութիւնէ աւելի պարտաւորութիւն մը:

Պատմութիւնը տարբեր պայմաններու տակ կը կրկնուէր: Շատ ու շատ անգամներ հրկիզուած են հայկական եկեղեցիներ: Հայոց Ցեղասպանութեան օրերուն պատահած տասնեակներով հրկիզումներն ու սրբապղծումները, եթէ նոյնիսկ պատմութեան անցած են, կը մնան պարզ ու մեկին «անլռելի զանգակատուն»: Դեռ աւելին,  միշտ ալ թարմ են Նախիջեւանի խաչքարերու հետեւողական քանդումը, Թիֆլիսի մէջ շտապ վերակառուցման կարիքի տակ գտնուող, սակայն դիտմամբ լքուած եկեղեցիները: Բացառութիւն է Վանայ ծովու Աղթամարի Սուրբ Խաչ եւ Տիգրանակերտի Սուրբ Կիրակոս եկեղեցիներու վերանորոգումն ու վերակառուցումը։ Այսուամենայնիւ, բոլորովին ոչնչացման սեմին հասած է Արեւմտահայաստանի գրեթէ երկու հազարի շուրջ հասնող եկեղեցիներու մնացորդացը, սկսելով հազարումէկ եկեղեցիներու քաղաք՝ Անիէն:

Վերջերս նշուեցաւ, որ 8-11-րդ դարաշրջաններուն կառուցուած պատմական Վարագավանքը նոյնիսկ կարելի պիտի չըլլայ նկատելը՝ Վարագայ լերան փէշերուն։  Բոլորովին անճանաչելի դարձած է այս կառոյցը։ Իսկ վերջին մտահոգիչ տեղեկութիւնը՝ Խարբերդի Սուրբ Գէորգ եկեղեցւոյ վիճակն է: Զ. դարուն հիմնուած  այս եկեղեցին տարածաշրջանի կարեւորագոյն վանական համալիրներէն էր։ Այցելող հաւատացեալներէն զրկուած՝ եկեղեցին երկար ժամանակէ ի վեր գանձախոյզներու թիրախը դարձած է:

Պատարագներ չեն կատարուիր այս սրբատեղիներուն մէջ: Մէկ մասը անճանաչելի եւ անգործածելի են, այլ կառոյցներ փակ են:

Այս կիսափուլ եկեղեցիներուն նման, Փարիզի Սուրբ Աստուծամօր պարագային ալ, այս տարի պատարագ կարելի չեղաւ կատարել…:

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*