Ընկերական Զրոյց.- Տեղայնականն Ու Գաղափարական Կեդրոնացումը

ԽԱԺԱԿ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ

Պատմութեան դժբախտ ճակատագրի բերումով հայութեան ստուար հատուածի մը պարտադրուած է ապրիլ հայրենիքէն դուրս: Այդ պատճառով, նաեւ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան վիճակուած է աշխարհաքաղաքական ու գաղափարական տարաբնոյթ միջավայրերու մէջ գործելու բախտը: Իսկ կազմակերպականօրէն տարբեր միջավայրերու ու մտայնութիւններու ազդեցութեան տակ գործելու փաստին կողքին՝ Դաշնակցութիւնը իբրեւ գաղափարական շարժում, իր առջեւ գաղափարական կեդրոնացումի խնդիր դրած է, մեկնելով Հայաստանի ու հայութեան պայքարը մղելու իր կոչումէն:

Այս իրողութիւնը Դաշնակցութեան համար նորութիւն չէ: 1981-ին Հ․Յ․Դ․ 22-րդ Ընդհանուր Ժողովը կը հաստատէ. «Ամենէն չարագուշակ երեւոյթը տեղայնական այլասերիչ մտայնութեան ու գործելակերպի մը զարգացումն է, որ… կը սպառնայ… ընդհանրական մեր պայքարի զօրացման ու արդիւնաւորման՝ համազգային առումով»:

Մեզմէ շատեր կը յիշեն, թէ ինչպէս տեղական ընդհանուր մթնոլորտի ազդեցութեան տակ, ծայրայեղ ձախ հակումներ դրսեւորելով, կազմակերպական որոշ շրջաններու մէջ նոյնիսկ գաղափարական շեղումներու լուրջ փաստեր կ՚արձանագրուէին: Բայց մտածելու ազատութեան ու գաղափարական կեդրոնացումին միջեւ հաւասարակշռութիւն պահպանելու իր պատմական փորձով ու ընդունակութեամբ՝ Հ․Յ․Դ․աշնակցութիւնը կրցաւ տարբեր Ընդհանուր Ժողովներու կողմէ կատարուած Հ․Յ․Դ․ Ծրագրի վերամշակումներով ճշտել գաղափարական կեդրոնացումը ամրապնդող այն ուղեցոյցը, որ պիտի առաջնորդէր ամբողջ շարքերը, քաջ հաւատալով, որ գաղափարախօսութիւն կրող որեւէ կուսակցութիւն կրնայ նկարագիր կերտել՝ իր շարքերուն մէջ առկայ եւ միջազգային գաղափարական հայեացքներու ներգործօն ազդեցութեան տակ կազմաւորուած մտածումներու տարբերութիւնները ներդաշնակելու կարողութեամբ միայն:

Այսպէս վարուած են նաեւ մեր հիմնադիր սերունդի մտաւորականները, որոնք մերժած են կուրօրէն հետեւիլ գաղափարախօսական աշխարհին մէջ առկայ այս կամ այն վարդապետութեան եւ ազգի առանձնայատկութիւններուն համահունչ դրականը վերցնելով ու մտածումներու տարբերութիւնները ներդաշնակելով՝ կերտած են գաղափարական նկարագիր:

Առ այդ, ժողովրդավարութեան, ընկերվարութեան, ազգայնականութեան, յեղափոխականութեան ու այլ խորագիրներու տակ հարաւային ու հիւսիսային ամերիկաներու, Եւրոպայի, նոյնիսկ Հայաստանի կամ այլուր արտայայտուած բոլոր միտքերը չեն, որ հալած իւղի պէս ընդունելի են Դաշնակցութեան համար: Անոնք կրնան դաշնակցականին համար ազատ կարծիք արտայայտելու միտքեր ըլլալ, որոնց դրականներու ներդաշնակութեամբ ու հայացումով միայն տեղ կը գտնեն գաղափարական մեր կեդրոնացումին մէջ: Իսկ մինչ այդ, Հ․Յ․ Դաշնակցութիւնը ունի իր ինքնուրոյն ուղին ու նկարագիրը:

Պատահական չէ, որ Հ․Յ․Դ․ 33-րդ Ընդհանուր Ժողովը կը հաստատէր «Միջավայրի, մտածելակերպի եւ գործելաոճի տարբեր հակասութիւնները եւ աններդաշնակութիւնները կազմակերպական ուժով եւ ընկերական բարոյականութեան շաղախով ի մի բերելու, համադրելու եւ մարտնչող գործի վերածելու Հ․Յ․Դ․-ի յատկութիւնը անոր առաքելութեան կու տայ իւրայատուկ տեղ եւ դեր ազգի ու հայրենիքի պաշտպանութեան, հզօրացման եւ ժողովուրդի բարօրութեան ապահովման ճիգերուն մէջ»:

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*