Տիգրան Մանսուրեանի 80-ամեակին առթիւ.- Բարի Եկաք Եւ Բարի Տարեդարձ


Գէորգ Պետիկեան

Մարդը իր կեանքի ընթացքին, ինքզինք սիրցնելու եւ կամ սիրելու մարմաջէն թելադ-րուած, միշտ ուզած է լաւագոյն ձեւով արտայայտուիլ։ Ու նկատած է, որ երգն ու երաժշտութիւնը ամէնէն ազդեցիկ, կախարդական եւ իմաստալից որդեգրումն է եղած իր այս նպատակին հասնելու համար։
Իր կարգին, երաժշտութիւնն ալ, ժողովուրդներու եւ ազգերու քաղաքակրթութեան հասունութեան եւ մակարդակի ցուցանիշն ու չափանիշը ըլլալով հանդերձ, նաեւ նկատուած է, որ արուեստներու մէջ ունեցած է եւ տակաւին՝ ամէնէն տպաւորիչ ազդեցութիւնը մարդոց սրտերուն վրայ։
Այդ, երգն ու երաժշտութիւնը, երկուքն ալ անմասն բաժիններն են եղած ստեղծա-գործող ժողովուրդի մը մշակոյթին։ Եւ այս առթիւ յիշենք, որ ժողովուրդ մը, որքան բարձր ըլլայ իր մշակոյթով, այնքան աւելի կը գնահատուի եւ ինքզինք կը պարտադրէ օտար աշխարհին։
Իսկ գալով մեզի, մեր հայ երգն ու երաժշտութեան, ըսենք որ եթէ մեր ժողովուրդին համար նախապէս մէկական «ապաստաններ» էին, անոնք նաեւ մեր ժողովուրդի հաւաքական գիտակցութիւնը շաղկապող ոչ միայն պարզ լծակներ դարձած էին, այլ նաեւ՝ անբաժան մասնիկներ։
Ազգային առումով, եթէ հայ երաժշտութիւնը մեր ժողովուրդի ինքնատիպ արտայայ-տութիւններէն մէկն է եղած, բայց եւ այնպէս ան նաեւ դարձած է անոր գեղարուես-տական մտածողութեան յստակ հայելին։
Ուստի մեզի համար հայ երաժշտութիւնը մեր ազգային հպարտութեան եւ հարստու-թեան ամէնէն ամուր կռուաններէն մէկն ալ է։
Հոն է, որ մենք կը հանդիպինք մեր դարաւոր ապրումներուն, տագնապներուն, իտէալներուն եւ երազներուն։
Այլ խօսքով, մեր գոյատեւման հաճելի ու դրական միջոցն է. դպրոցն ու դարբնոցը եթէ կ՚ուզէք։ Մեր լեզուի, գրականութեան, պատմութեան եւ կրօնի կողքին նաեւ նկատուած է մեր ազգային ամէնէն հիմնական եւ հաստատուն հիմնաքարերէն մէկը։
Սակայն ինչո՞ւ այս նախաբանը։
Որովհետեւ երաժշտագէտ Տիգրան Մանսուրեանի 80-ամեակն է։
Ո՞վ է այս հայ հանճարը։
Ներկայացնեմ։
Ան Պէյրութ (Լիբանան) ծնած հայրենադարձերէն է, սակայն իր մանկութիւնը սնանած է հայրենի Շիրակի դաշտին մէջ, Մանդաշէ ձորի եզրին։ Իր մեծ հայրն ալ եղած է երաժիշտ։
Ինք, շատ յաճախ խօսելով երաժշտութեան եւ մշակոյթի մասին հետեւեալը կը յիշեցնէ, թէ.-
«Երաժշտութիւնը զուարճանք չէ եւ ոչ ալ բեմ հանելու եւ գրաւիչ դառնալու արդիա-կան դրսեւերում մը, այլ՝ մի ուրիշ կերպ։ Իսկ մշակոյթը գեղեցիկ միջոց՝ որուն շնորհիւ ժողովուրդը իրար կը կապուի։ Եւ մի մոռացէ՛ք, հայ երաժշտութեան մէջ միշտ գտնում ես հայկական զգացում»։
Ամբողջ իր կեանքի ընթացքին, Տիգրան Մանսուրեան, իր բոլոր ստեղծագործութիւն-ներով միշտ աշխատած է հայ երաժշտութիւնը, յատկապէս օտարներուն դիմաց, պահել իր արժանի պատուանդանին վրայ։
Ու այս բոլորին իբրեւ հարազատ վկայութիւն, հպարտօրէն կրնանք նշել հետեւեալ ճշմարտութիւնները.-
-Եթէ Կոմիտաս, մեր այս հանճար վարդապետը, մեր մշակոյթէն ներս դարձակէտ մը եղաւ.
-Եթէ Արամ Խաչատուրեան, մեր երաժշտութեան «անապատին» մէջ, ինչպէս մեծերը ըսած են, հայկական նոր դպրոց մը ստեղծեց.
-Ապա եւ հաստատօրէն Տիգրան Մանսուրեան, իր բազմազան ստեղծագործութիւն-ներով, հայ երաժշտութեան բերաւ նոր ճաշակ, իմաստ եւ նոյնքան ալ որակ։
Իսկ այժմ՝ ամէն առիթով եւ բարձրաձայն կրկնած ենք, թէ երախտագիտութեան գիտակցութիւնը մարդը բնորոշող ազնիւ տարրերէն մէկն է, իսկ արժանիքները ճանչնալն ու արժանիները մեծարելը՝ յատուկ եւ օրինակելի բարեմասնութիւններ։
Անկասկած, որ զանազան եւ բազմազան հայ եւ օտար տիտղոսներու, պարգեւներու եւ շքանշաններու տիրացած եւ արժանացած այս հայ մեծանուն անժխտելի երաժշտագէտ Տիգրան Մանսուրեանը, արդի երաժշտութեան մէջ եզակի դէմք մըն է եւ մեծ պատիւ մըն է մեզի համար՝ անկասկած։
Համբուրելի է նման հայուն ճակատը, որ կ՚ապրի, կը շնչէ եւ նաեւ կ՚երազէ միայն ու միայն իր ժողովուրդի դարաւոր երաժշտութիւնը մաքուր եւ անբիծ պահելու, բար-գաւաճ դարձնելու եւ յաւերժ ու բարձր պահելու ձգտումով։
Ու կրկնելու գինով յիշեցնեմ, որ ան ազգային եւ մշակութային գետնի վրայ, երկարամեայ ծառայութիւն ունեցող վաստակաշատ մեծ արուեստագէտ մըն է եւ իր ծննդեան 80-ամեակին՝ մենք ալ մեր կարգին կու գանք ձայնակցիլ հազարաւոր հայ թէ օտար մշակութասէր գնահատողներու հետ եւ կողքին, մաղթելով առողջութիւն, արեւշատութիւն եւ ստեղծագործ աշխատանք։
Արդ,
Հայ մեծանուն երաժշտագէտ՝
Ծնունդդ շնորհաւոր, յարգելի՛ս։
Դո՛ւք անկասկած, համայն աշխարհի տարածքին, հայ երաժշտութեան մեծ, փայլուն ե՛ւ պատուաւոր այցեքարտն էք։
Պատիւ ձեզի։
Դուք արժանի էք մեր բոլորին անկեղծ, անհուն եւ անսահման յարգանքին։
Ձեր վարձքը կատար։

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*