ՊԱՔՈՒԻ ԿԵՑՈՒԱԾՔՆԵՐՈՒՆ ԴԷՄ ԴՆԵԼՈՒ ԶԷՆՔԸ ՈՒՆԻՆՔ

Ա.Ա.
Արցախի տագնապին մասին Ատրպէյճանի արտաքին գործոց նախարար էլմար Մամետիարովի եւ նախագահ Իլհամ Ալիեւի յայտարարութիւններուն միտք բանին թէեւ նորութիւն չեն, սակայն առիթ կու տան հարցադրումներու՝ առաւելաբար տագնապին լուծման պատկերացման Պաքուի հետեւողական քաղաքականութեան դէմ հայկական քարոզչական մեքենան եւ Երեւանի ու Ստեփանակերտի դիւանագիտական ողջ համակարգը լաւագոյնս գործի լծելու հեռանկարով։
Մամետիարով եւ Ալիեւ զանազան առիթներով եւ բաւականին համակարգուած ձեւով շեշտեցին քանի մը կէտեր՝ Արցախի տագնապին լուծման Պաքուի պատկերացումներուն վերաբերեալ։ Առաջին կէտը կը վերաբերէր Ատրպէյճանի «հողային ամբողջականութեան» պահպանման կարեւորութեան, թէ «Լեռնային Ղարաբաղը է ու կը մնայ Ատրպէյճանի անբաժան մէկ մասը եւ տագնապը պէտք է լուծուի խաղաղօրէն՝ Ատրպէյճանի հողային ամբողջականութեան պահպանման ենթահողին վրայ»։ Մամետիարով, որ 2004-էն ի վեր Ատրպէյճանի արտաքին գործոց նախարարն է, Հայաստանի պետութեան յաջորդաբար երեք արտաքին գործոց նախարարներու՝ Վարդան Օսկանեանի, Եդուարդ Նալպանտեանի եւ Զօհրապ Մնացականեանի հետ բազմաթիւ իր հանդիպումներէն ետք, միշտ ալ խօսած է Ատրպէյճանի հողային ամբողջականութեան պահպանման մէջ Պաքուի իշխանութիւններուն անզիջող կեցուածքին մասին։ Սակայն 19 Դեկտեմբեր 2018ին Պաքուի մէջ գործող օտար դեսպաններուն դիմաց արտասանած իր խօսքին մէջ Մամետիարով բառախաղով մը ուզեց ձգել այն տպաւորութիւնը, թէ Հայաստանցի իր պաշտօնակիցին՝ Զօհրապ Մնացականեանի հետ հասած է աննախընթաց պայմանաւորութեան մը, որ Արցախի տագնապին լուծման հեռանկարային լաւատեսութիւն մը կը պատճառէ։Անշուշտ Հայաստանի արտաքին գործոց նախարարութիւնը անմիջապէս հակադարձեց եւ լուսաբանեց Մամետիարովի լաւատեսական յայտարարութեան բովանդակութիւնը, որ պարզապէս ապագային հանդիպումներու մասին նախնական պայմանաւորութեան մը կը վերաբերէր։
Մամետիարով նաեւ Պաքուի պաշտօնական դիրքորոշման երկրորդ բաղադրիչին մասին յաճախ խօսեցաւ, եւ որ Արցախի լայն ինքնավարութեան կարգավիճակին կ՛առնչուի։ Այսինքն, Արցախ անկախ պետութիւն չի կրնար ըլլալ։ Երբ Ատրպէյճանի կազմին վերադառնայ, Պաքու պատրաստ է լայն ինքնավարութիւն շնորհել Արցախի։
Իր կարգին, Իլհամ Ալիեւ ամբողջացուց Մամետիարովի դիւանագիտական յայտարարութիւններուն երանգապնակը, ամանորի առիթով ատրպէյճանցիներուն ուղղած իր խօսքին մէջ շեշտելով,որ Ատրպէյճան կողմնակից է Լեռնային Ղարաբաղի տագնապին խաղաղ լուծման, սակայն պիտի շարունակէ զինարշաւը եւ ատրպէյճանական բանակը պիտի զինէ ամէնէն արդիական զինատեսակներով։ Այսինքն՝ պատերազմի միշտ պատրաստ է, երբ Ատրպէյճանի «հողային ամբողջականութիւնը» մասնատուի՝ Լեռնային Ղարաբաղի անջատողական փորձերուն պատճառով։
Ատրպէյճանական այս բաւական յստակ կեցուածքներուն դիմաց՝ Հայաստանէն վճռական կեցուածք արձակուեցաւ արտաքին գործոց նախարարի պաշտօնակատար Զօհրապ Մնացականեանի կողմէ, որ տարեվերջի հարցազրոյցի մը մէջ շեշտեց, որ Մատրիտեան Սկզբունքներուն մէջ Երեւանի համար կարեւորագոյնները Արցախի կարգավիճակին եւ ապահովութեան կը վերաբերին։ Այլ խօսքով՝ Արցախի հանրապետութեան անկախ եւ գերիշխան կարգավիճակին եւ հանրապետութեան ապահովութեան երաշխաւորութիւնը սակարկութեան նիւթ չեն։ Ան նաեւ անդրադարձաւ զիջումներու ընտրանքին՝ շեշտելով «փոխադարձ զիջումներ» հասկացողութեան վրայ, յատկապէս Ատրպէյճանի կողմէ փոխադարձ զիջումներու պատրաստակամութեան բացակայութիւնը լուսարձակի տակ բերելով։
Գաղտնիք չէ, որ Երեւան – Ստեփանակերտի եւ Պաքուի կեցուածքներուն եւ դիրքորոշումներուն միջեւ ոչ մէկ հասարակ յայտարար գոյութիւն ունի։ Իրարմէ շատ հեռու են հայկական եւ ատրպէյճանական պատկերացումները՝ Լեռնային Ղարաբաղի տագնապին լուծման հեռանկարներուն մասին։ Պաքու կը խօսի Ատրպէյճանի հողային ամբողջականութեան պարագային անզիջողութեան մասին, Երեւան կը շեշտէ Արցախի կարգավիճակին եւ ապահովութեան երաշխաւորումը, իսկ Ստեփանակերտ նոյնիսկ կը պնդէ, որ գրաւեալ հողային տարածք չկայ՝ կտրականապէս մերժելով հողային տարածքներու դէմ Արցախի պետութեան անկախութեան երաշխաւորման ընտրանք – պատկերացումը։
Արցախի տագնապին շուրջ այսպիսի կացութեան մը մէջ կը թեւակոխենք 2019 տարեշրջանը, որուն ընթացքին հայկական դիւանագիտութիւնը եւ մամուլը բաւական պատասխանատու աշխատանք ունին կատարելիք, որպէսզի ոչ մէկ պարագայի, ոչ մէկ ամպիոնի եւ հարթակի վրայ ատրպէյճանցիք շահագործեն կացութիւնը եւ ապատեղեկատուութեան ճամբով՝ ատրպէյճանամէտ մթնոլորտ ստեղծեն։
Համակարգում, յստակացում եւ յարատեւութիւն՝ որպէսզի պայքարը ճիշտ ուղիով շարունակուի։

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*