Թ.Մ.Մ.-ի Մհեր Մկրտչեան Թատերախումբին Քսանամեակին Առթիւ․- ԵՐԲ ԹԻՒԵՐԸ ԿԸ ԽՕՍԻՆ. . . Ի  ՊԱՏԻՒ  ՀԱՅ  ԹԱՏՐՈՆԻՆ

 

Հիւր բեմադրիչներով քսանամեակի կարկանդակի հատում- ձախէն աջ` Յովհ. Պապախանեան, Յ. Չաթմաճեան, Վ. Գառնիկի, Գր. Սաթամեան, Ժ. Փափազեան, Գ. Կարապետեան

Զարմինէ Պօղոսեան

Նիւ Եորք – Հոկտեմբեր 3, 2018

 

Երկու տասնեակ տարիներ անցած են միմիայն, եւ այսօր թիւերը գումարելով կը շեփորեն Հայ թատրոնին յաղթանակը ամերիկահայ մեր կեանքէն ներս, ի պատիւ ՀԱՅ խօսքին, որ բեմերէն կը շարունակէ հնչեցնել ՄԵՍՐՈՊԵԱՆը:

8 բեմադրիչներ, 90 դերասաններ, 20-է աւելի քուլիսային թէքնիք աշխատակազմ, 22 թատերական գործ- հայ թէ օտար թատերագիրներու գործերէն- 62 ելոյթներ հրամցուած են Նիւ Եորք-Նիւ ճըրզիէն, Լոս Անճելըս, Տիթրոյթ, Մոնթրէալէն մինչեւ հայրենի հանդիսատեսին՝ Գիւմրիէն Երեւան: Այս բոլորը շնորհիւ բեմի նուիրեալներու կամ՝ «սրբազան խենթերուն», Հայ խօսքը կրցած են հասցնել բազմահարիւր թատերասէրերու, անտեսելով արտասահմանեան առօրեային ամէնէն դժուարին պայմանները, ամէնօրեայ աշխատանքէն ետք գիշերները փորձերուն հասնելու երկար ճամբորդութիւնն ու խճողումներու մղձաւանջը:

Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան ափին միշտ ալ եղած են բեմադրութիւններ՝ երախտաշատ բեմադրիչներով, գովելի շնորհներով օժտուած  դերասաններու կազմով, միշտ ալ հանդիսատեսին հրամցնելով մատչելի նիւթեր:

Ինչ որ գովելի է Նիւ Եորք-Նիւ Ճըրզիի Թ.Մ.Մ.- Մհեր Մկրտչեանի Անուան Թատերախումբին պարագային՝ հետեւողական եւ յամառ հետապնդումներու շնորհիւ է,  որ անընդմէջ գործունէութիւն կ՛արձանագրէ: Քսան տարի յաջորդաբար հայերէնը հնչեցնել, լսելի դարձնել, սորվեցնել, նորելուկ երիտասարդներուն գրաւելով, քաջալերելով բեմ հանել, բոլորին ալ շրթներէն հայերէնը լսելի դարձնելով թատրոնի ծարաւ բազմահարիւր հանդիսատեսներուն հրամցնելու:

Այս բոլոր թուարկումներն ու գնահատանքի խօսքերը վերակենդանացան, Շաբաթ՝ Սեպտեմբեր 29, 2018-ի երեկոյեան, Նիւ Եորք քաղաքի գիշերային զգլխիչ տեսադաշտին հանդիպակաց՝ Հատսըն գետին Նիւ Ճըրզիի կողմը գտնուող շքեղ սրահին մէջ կազմակերպուած պաշտօնական եւ հանդիսաւոր տօնակատարութեամբ:

Թ.Մ.Մ. ՄՀեր Մկրտչեանի անուան թատերախումբի ներկայ անդամները

Հետաքրքիր եւ նորարար եւ բարեփոխուած բառերով երգելով բարի գալուստ մաղթելու սկսան թատերախումբի անդամներէն Յարութ Պարսումեանն ու Դալար Զօքեանը: Խումբին մնացեալ անդամները հետզհետէ իրենց սեղաններէն ելլելով մէկ առ մէկ միացան, բոլորը միասին  երգելով Լէպլէպիճի Հօր-հօր աղայի նշանաւոր երգին եղանակով եւ ներկաներուն բուռն ծափահարութեան արժանանալով . . .

«Հայ թատրոնի զաւակներն ենք հարազատ,

Եկել ենք հոս նշելու մեր յաղթանակ,

Մենք սիրել ենք Հայ մշակոյթն ու լեզուն՝

Ինչ էլ որ լինի պիտ՛ տարածենք բեմերում»:

Հիացումի ու երախտիքի խօսքերով ծափահարուեցան վաստակաշատ բեմադրիչներ, իրենց գործնական եւ արհեստավարժ մասնագէտի ներդրումով փայլքը աւելցնելով թատերախումբի քսանամեայ ելոյթներուն:

Դիմանկարներու հաւաքածոյ մը՝ խումբին կարգ մը վաստակաւոր դերասաններուն

Օրուան հանդիսավարն էր հայրենի եւ արտասահմանի բեմարուեստի հանդիսատեսներուն ծանօթ, շարժանկարներու եւ թատերախաղերու իր ելոյթներով բազմատաղանդ սիրուած դերասան, բեմադրիչ, թարգմանիչ, Ժիրայր Փափազեան՝ Ֆրանսայէն:

Ժիրայր Փափազեան իր իւրայատուկ հաղորդական ոճով ներկայացուց յայտագիրը:  Յաջորդաբար, պատշաճ համեմունքով մէկ առ մէկ խօսեցաւ իւրաքանչիւր բեմադրիչին մասին, որոնք իրենց ներդրումը ունեցած էին անցնող քսան տարիներու ընթացքին: Մէկը միւսին գերազանցող, վաստակաւոր կամ երախտաշատ բեմադրիչներ բոլո՛րն ալ, որոնք անցնող քսան տարիներու ընթացքին, տարբեր հեղինակներու գործերով ներկայացած էին եւ իրենց իւրայատուկ հմտութեամբ, ոճով  եւ համեմունքով բեմ հանած Թ.Մ.Մ.-Մհեր Մկրտչեան Թատերախումբի անդամները, մի՛շտ ալ հմայելով հանդիսատեսը, գեղարուեստական բարձր ճաշակով եւ կարելի բարձրագոյն որակով բեմադրութիւններ հրամցնելով թատերասէր հանդիսատեսին:

Այս թատերախումբը յաջորդաբար վայելած է – Հայյրենի դերասանուհի, բեմադրիչ Թամար Յովհաննէսեանի, Վարդան Գառնիկի Յովհաննէսեանի (Նիւ Ճըրզի), Պերճ Ֆազլեանի (Պէյրութ), Յովհաննէս Պապախանեանի (Լոս Անճելըս), Գագիկ Կարապետեանի (Երեւան), Գրիգոր Սաթամեանի (Լոս Անհճելըս),  Ժիրայր Փափազեանի (Փարիզ) նման արհեստավարժ բեմադրիչներու բեմի հմտութիւնը:

Գնահատանքի արժանի է նաեւ- մասնաւորաբար տեղական ուժ, այս բոլոր վաստակաշատ բեմադրիչներուն հետ օրը-օրին գործնական թատրոնի դպրոցը յաճախող՝ եւ անոնց բացակայութեան գործը ճարտարօրէն վարող՝ Յարութ Չաթմաճեանը:

Սոյն երեկոյեան բոլոր բեմադրիչներն ալ ներկայ էին բացի անշուշտ բեմի անմոռանալի վարպետ՝ հանգուցեալ Պերճ Ֆազլեանէն եւ Հայրենի տաղանդաւոր դերասանուհի եւ բեմադրիչ՝ Թամար Յովհաննէսեանէն, որուն հայրենիքէն հասած սրտի խօսքը ընթերցեց՝ Գագիկ Կարապետեանը:

Ներկայ գտնուող բեմադրիչներէն իւրաքանչիւրը օրուան յայտագիրը համեմեց  իւրօրինակ ու հետաքրքրական ելոյթներով:

Գագիկ Կարապետեան հայրենի ներկայ աւագանիին շնորհաւորագրերով բեռնաւորուած բեմ բարձրացաւ: Թատերախումբի բոլոր անդամներուն իր գնահատանքի խօսքէն ետք, մասնաւոր շնորհաւորական իր խօսքը ուղղեց թատերախումբի հիմնադրին՝ Յակոբ Վարդիվառեանին եւ Թատրոնի Յանձնախումբի ատենապետ՝ Յարութ Չաթմաճեանին:  Ան յաջորդաբար ներկայացուց Հայրենիքէն յղուած յատուկ շնորհաւորագրերը ՀՀ Մշակոյթի Նախարարուհի Լիլիթ Մակունցէն, Արտասահմանի Հայութեան հետ Մշակոյթի Կապի Կոմիտէի Նախարար՝ Մխիթար Հայրապետեանէն, ինչպէս նաեւ Թատերական Գործիչներու Միութեան Նախագահ՝ Հ. Ե. Ղազանչեանէն:

Գնահատանքի ու երախտագիտութեան խօսքերով բեմ հրաւիրուեցաւ թատերախումբի հիմնադիրն ու ողնասիւնը հանդիսացող Յակոբ Վարդիվառեանը, որ անցնող քսան տարիներու ընթացքին անկարելին կարելի դարձուցած էր  բոլորանուէր եւ յամառ աշխատանքով բեմ հանելու, խումբը հիւրախաղերու տանելու եւ Մհեր Մկրտչեանի անունը կրող թատերախումբին անունը իր արժանավայել բարձունքին վրայ պահպանելու: Ան երախտիքի խօսքերով շնորհակալութիւն յայտնեց երեկոյեան իրենց օրհնաբեր ներկայութեամբ պատուող երկու հոգեւորականներու՝ Ս. Վարդան Մայր Տաճարէն Լուսարարպետ եւ Առաջնորդական փոխանարդ հայրերուն յանձինս՝ Հոգշ. Տ. Մեսրոպ Վրդ. Պարսամեանին, եւ Հոգշ. Տ, Սիմէոն Աբղ. Օտապաշեանին: Շնորհակալութիւն յայտնեց նաեւ այն բոլոր ազգայիններուն եւ թատերասէրներուն, որոնք անցնող քսան տարիներու ընթացքին իրենց բարոյական եւ նիւթական աջակցութիւնը չէին զլացած:

Բեմ հրաւիրուեցաւ նաեւ Յարութ Չաթմաճեանը, որպէս հիմնադիր անդամ, բեմադրիչ եւ թատերախումբի յանձնախումբին ատենապետը, որ իր ամբողջական նուիրումով արհեստավարժ բեմադրիչներու բացակայութեան հմտօրէն կը շարունակէ ղեկավարել խումբը:

Յաջորդաբար գնահատանքի խօսքերով բեմ հրաւիրուեցան նաեւ քուլիսային աշխատանքէն շատ աւելին կամաւոր, անսակարկ աշխատանքով կատարող տիկիններ՝ Մարի Զօքեանն ու Շնորհիկ Մինասեանը, իրենց վստահուած պարտականութիւնը պարտականութեան սահմանէն անդին ամբողջական նուիրումով կատարած ըլլալուն համար:

Երեկոն համեմող մասնագէտ բեմադրիչներ մէկ առ մէկ փայլեցան իրենց շնորհուած տաղանդով: Գր. Սաթամեանը իր զուարճախօսութեամբ ժպիտ եւ ծիծաղ բաժնելով տրամադրութիւն բարձրացուց,  Յովհ. Պապախանեանը իր հմայիչ ձայնով դիւթեց ներկաները եւ իր աշխոյժ վարակիչ երգերով (Հայերէն, անգլերէն եւ իտալերէն) ներկաները ոտքի հանեց պարահարթակը պարողներով լեցնելու:

Թատերախումբի անդամներէն, բազմատաղանդ դերասան եւ երաժիշտ Յարութ Պարսումեանին ստեղծագործ մտայղացումով պատրաստուած կարճ, ամփոփ եւ խօսուն տեսերիզը հանդիսատեսին ներկայացուց թատերախումբի անդամները իրենց հարազատ խօսքերով եւ մէջ-ընդ-մէջ զանոնք համեմելով զանազան թատերական ելոյթներէն նմոյշ-պատառիկներ ներառնելով: Արդարեւ շատ հետաքրքրականօրէն թատերախումբին պատմականը մատուցուեցաւ ներկաներուն: Պարսումեանին գործն էր նաեւ քսանամեակի հանդիսութեան նուիրուած գրքոյկին աշխատանքը, գովելի ճաշակով եւ հմտութեամբ ի մի բերուած:

Եւ որպէս վերջաբան կ՛արժէ յիշել Յարութ Պարսումեանին նախաձեռնած խմբային երգին բառերը որ բեմահարթակէն դերասանները միաբերան երգեցին. . .

«Կը խոստանանք վառ պահել մեր այս ջահը

Մհեր Մկրտչեանի անուան թատրոնը. . .

Բազմացնենք մեր թատերասէր բանակը,

Հարիւր յիսուն հոգիանոց ջոկատը:

Ուրեմն յառաջ զարկէ՛ք թմբուկ տօնական,

Բարձր պահենք այս անունը պատուական,

Պահպանելով Հայ թատրոնի պատմութիւն,

Տարածելով սէր, ծիծաղ եւ խնդութիւն»:

Քսանամեակի որմազդը- ելոյթներու յայտարարութիւններով

Վարձքը կատար իւրաքանչիւր դերասանին, յանձնախումբի անդամներուն, քուլիսային աշխատանք կատարողներուն:

Կը մաղթենք եւ կը յուսանք, որ բոլոր կամաւորներն ու բարերարները յաջորդող տասնամեակներուն կը շարունակեն իրենց նուիրումը, նիւթական եւ բարոյական քաջալերանքը, կանգուն պահելու թատերախումբը, դարձեալ եւ միասնաբա՛ր տօնելու ոսկեայ ե՛ւ ադամանդեայ տարեդարձները Թ.Մ.Մ.-ի Մհեր Մկրտչեանի Անուան Նիւ Եորք-Նիւ Ճըրզիի այս թատերախումբին:

 

 

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*