ՄԱՐԴԿԱՅԻՆ ԻՐԱՒԱՆՑ ԵՒՐՈՊԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՈՐՈՇՈՒՄԻՆ ԴԷՄ ԽՈՒՄԲ ՄԸ ՑԵՂԱՍՊԱՆԱԳԷՏՆԵՐ ԿԸ ԿԱՏԱՐԵՆ ՍՏՈՐԱԳՐԱՀԱՒԱՔ

0 0
Read Time:2 Minute, 30 Second

P3 European-Court-of-Human-Rights  Միջազգային հեղինակութիւն ունեցող խումբ մը  գիտնականներ բաց նամակ յղած են Մարդկային Իրաւանց Եւրոպական Դատարան, յայտնելով իրենց մտահոգութիւնը թուրք քաղաքական գործիչ Տողու Փերինչեքի հայցով վերջերս դատարանի կայացուցած վճռին կապակցութեամբ:

Փերինչէք` աննշան թրքական կուսակցութեան մը ղեկավարը, 2005ին մեկնած էր Զուիցերիա Հայոց Ցեղասպանութիւնը ժխ-տելու դիտաւորութեամբ եւ տեսնելու, թէ Զուիցերիոյ իշխանութիւնները պիտի յանդգնի՞ն պատժել զինք այդ մէկը ըրած ըլլալուն համար: Ան Հայոց Ցեղասպանութիւնը լկտիաբար անուանած էր “միջազգային սուտ“:

Ի պատասխան “Զուիցերիա-Հայաստան“ ընկերակցութեան կողմէ քրէական գործ յարուցելու մասին բողոքին` Լոզանի ոստիկանութեան դատարանը 2007ի Մարտին Փերինչէքը դատապարտած եւ տուգանքած էր ցեղային խտրականութեան համար: Զուիցերիոյ վերաքննիչ դատարանը հաստատած էր իր դատավճիռը, որոշելով, որ ան խախտած էր Քրէական օրէնսգիրքի 216րդ յօդուածը: Զուիցերիոյ Ազգային խորհուրդը (խորհրդարանը) դեռ 2003 թուականին ճանչցած էր Հայոց Ցեղասպանութիւնը: Աւելի ուշ, Փերինչեք դիմած էր Զուիցերիոյ բարձրագոյն դատական ատեանին` Դաշնային դատարանին, որ վերահաստատած էր անոր դատավճիռը:

Յունիս 10, 2008ին Փերինչէք իր դատավճիռը բողոքարկած էր Սթրազպուրկի Մարդու իրաւունքներու եւրոպական դատարանին` պնդելով, որ իր բազմաթիւ իրաւունքները, որոնց շարքին խօսքի ազատութեան իրաւունքը, խախտուած են զուիցերիական դատարաններուն կողմէ: Ան 140 հազար եուրօ փոխհատուցում կը պահանջէր բարոյական եւ ֆինանսական վնասներու, ինչպէս նաեւ դատական ծախսերուն համար:

Դեկտեմբեր 17, 2013ին Եւրոդատարանը չէ բաւարարած Փերինչէքի գրեթէ բոլոր պահանջքները (Մարդու իրաւունքներու եւրոպական համաձայնագիրի 6րդ, 7րդ, 14րդ, 17րդ եւ 18րդ յօդուածները) եւ մերժած փոխհատուցման անոր դիմումը: Սակայն, եօթը դատաւորներէն հինգը որոշած են, որ Զուիցերիան խախտած է Փերինչէքի խօսքի ազատութեան իրաւունքը (Յօդուած 10):

Ցեղասպանութեանց ուսումնասիրութեամբ զբաղող պատմագէտները իրենց բաց նամակին մէջ նշած են Եւրոդատարանի վերոնշեալ որոշման մէջ տեղ գտած պատմական անճշդութիւններն ու բովանդակային սխալները: Նամակի հեղինակները ընդգծած են, որ իրենք վիճարկման չեն ենթարկեր մարդու հիմնարար իրաւունքներէն մէկը հանդիսացող խօսքի ազատութիւնը, այլ կը յայտնեն մտահոգութիւն` կապուած 1915-ի Հայոց Ցեղասպանութեան ժխտման հետ: Ի պատասխան դատավճռի այն կէտին, ուր կասկածի տակ կ“առնուին 1915-ի իրադարձութիւնները “ցեղասպանութիւն“ եզրաբառով բնորոշելու ճշմարտացիութիւնը, ՄԻԵԴ-ին յղուած բաց նամակին մէջ կը թուարկուին շարք մը անաչառ փաստեր ցեղասպանագէտներու տուած գնահատականներու վերաբերեալ:

 

“Ցեղասպանագէտներու միջազգային ընկերակցութիւնը“ (International Association of Genocide Scholars  – IAGS) 1997-ին միաձայն քուէարկութեամբ որոշում  ընդունած է, ըստ որուն, 1915-ին Օսմանեան կայսրութեան մէջ գործադրուած է Հայոց Ցեղասպանութիւնը: Անցումային արդարադատութեան միջազգային կեդրոնը 2003-ին ճանաչցած է 1915-ի դէպքերու համապատասխանատւութիւնը Ցեղասպանութեան հռչակագրի բոլոր դրոյթներուն: 2000 թուականին հրեայ  եւ օտար100 ցեղասպանագէտներ “New York Times“-ի հանդէս եկած են համատեղ յայտարարութաեմբ, ուր 1915-ին կատարուածը որակած են որպէս ցեղասպանութիւն:

Այս և նման այլ փաստերու յիշատակումով նամակի հեղինակները կը վերահաստատեն Հայոց ցեղասպանութեան պատմական հաւաստիութիւնը և Մարդկային Իրաւանց Եւրոպական Դատարանի ընդունած որոշումը կը նկատեն որպէս թրքական աւանդական ժխտողականութեան շարունակուելուն նպաստող քայլ:

Բաց նամակի հեղինակները Եւրոդատարանէն կը պահանջեն վերանայիլ վճիռը:

Նամակի տակ իրենց ստորագրութիւնը դրած են 35 գիտնականներ, որոնց շարքին`

 

Թաներ Աքչամ – թուրք պատմաբան,ԳՔալիֆորնիայի համալսարան

Թեսսա Հոֆման – իրաւապաշտպան, Պերլինի համալսարանի Արևելեան Եւրոպայի ուսումնասիրութիւններու հիմնարկի հետազօտող

Ռիչըրտ Յովհաննիսեան – ամերիկահայ պատմաբան, Քալիֆորնիայի համալսարանի փրոֆեսէօր:

Մարգարէտ Լավինիա Անտըրսըն – հասարակագէտ, “IAGS“-ի նախկին նախագահ

Ճոյս Ափսէլ – Իսրայէլի բաց համալսարանի քաղաքագիտութեան ամպիոնի վարիչ

Փիթըր Պալաքեան – Գրագէտ եւ ընկերային գիտութիւններու փրոֆեսէօր:

Աննետէ Պեքըր – պատմաբան, Փարիզի համալսարանի փրոֆեսէօր:

Տոնալտ Պլոքսհամ – պատմաբան,  Էտինպուրկի համալսարանի փրոֆեսէօր:

Ֆրանք Չոլք – պատմաբան, Մոնթրէալի ցեղասպանութեան և մարդու իրաւունքներու հիմնարկի փրոֆեսէօր:

Իսրայէլ Չարնի – հոգեբան, պատմաբան, “IAGS“-ի նախկին նախագահ, Երուսաղէմի Ողջակիզումի և ցեղասպանութեան հիմնարկի տնօրէն

Վոլֆկանկ Կուստ – Գերմանացի պատմաբան

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post ՎԵՐԸՆՏՐՈՒԹԵՆԷՆ ԵՒ …ԲԱՐԵ՛Ւ ՅԵՂԱՓՈԽՈՒԹԵՆԷՆ ՏԱՐԻ ՄԸ ԵՏՔ
Next post ՈՒՐՈՒԿՈՒԱՅԻ ՀԱՅ ԴԱՏԻ ՅԱՆՁՆԱԽՈՒՄԲԸ ՀԱՆԴԻՊԵՑԱՒ ԶՈՒԻՑԵՐԻՈՅ ԴԵՍՊԱՆԻՆ ՀԵՏ

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Social profiles