ԶՐՈՅՑ՝ ”ՀԱՅԱՍՏԱՆ – ԹՈՒՐՔԻԱ ՅԱՐԱԲԵՐՈՒԹԻՒՆՆԵՐ” ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹԵԱՄԲ Հ.Յ.Դ. ՆԻՒ ԵՈՐՔԻ ”Ա.ԳԱՐՕ” ԵՒ ՆԻՒ ՃԸՐԶԻԻ ”ԴՐՕ” ԿՈՄԻՏԷՈՒԹԻՒՆՆԵՐՈՒՆ

0 0
Read Time:3 Minute, 30 Second

Ձախէն աջ՝ Ճոն Էվընզ, Տէնիս Փափազեան, Քէն Խաչիկեան եւ Րիչըրտ Յովհաննէսեան
Երեք հարիւրէ աւելի ներկաներ հաւաքուեցան Նիւ Եորքի Հիլթըն պանդոկէն ներս, հետեւելու համար ”Հայաստան- Թուրքիա Յարաբերութիւններ” կլոր սեղան-զրոյցին:
Ձեռնարկը կազմակերպուած էր Հ.Յ.Դ. Նիւ Եորքի ”Ա. Գարօ” եւ Նիւ Ճերզիի ”Դրօ” կոմիտէութիւններուն կողմէ: Մասնակից զրուցողներն էին Հայաստանի մօտ, Միաց-եալ Նահանգներու նախկին դեսպան Ճոն Էվընզ, Հայ Դատի յանձնախումբի ատենա-պետ Քէն Խաչիկեան, Քալիֆորնիոյ Եու.Սի.Էլ. Էյ. համալսարանի արդի հայոց պատ-մութեան եւ հայ կրթութեան դասախօս դոկտ. Րիչըրտ Յովհաննէսեան, եւ, Միշիկընի Համալսարանէն ներս պատմութեան դասախօս՝ դոկտ. Տէնիս Փափազեան:
Բացման խօսքը կատարեց Րաֆֆի Մահսէրէճեան, որ իր խօսքին մէջ յայտնեց.- ”Մենք կը գնահատենք մեր իւրաքանչիւր զրուցողի տեսակէտներն ու վերաքննումները, Թուրքիա-Հայաստան արձանագրութիւններու լուրջ հետեւանքները քննարկելու ընթացքին: Մենք յոյսով ենք որ ապագային ալ նոյնանման ձեռնարկներ կը հիւրընկալենք մեր Նիւ Եորք-Նիւ Ճըրզի գաղութին եւ համայն հայութեան դէմ հանդիսացող կենսական հարցեր քննարկելու համար”:
Անի Չաղլասեան (Նիւ Ճըրզի) որ ձեռնարկին զրուցավարն էր, յայտնեց թէ այս կլոր սեղանին կիզակէտն է, Հոկտեմբերին ստորագրուած, Հայաստան-Թուրքիա արձա-նագրութիւնները:
Ան յայտնեց թէ թուրք կառավարութեան ճնշումներով ուրուագծուած այս նախա-պայմանները, կատարուած են բազմաթիւ զիջումներով, որոնց կարգին յատկապէս Արցախեան հարցով խախտումներ, եւ տկարացնելու Հայկական Ցեղասպանութեան միջազգային ճանաչում: Նոյնպէս զրոյցի նիւթ դարձաւ ամերիկահայութեան ճիգերը Միացեալ Նահանգներու արտաքին քաղաքականութեան վրայ ազդելու ուղղութեամբ, ինչպէս նաեւ ոյժերու ներկայութիւնը կովկասեան շրջանէն ներս:
Դեսպան Էվընզ արծարծեց արձանագրութիւններուն մէջ գտնուող հարցեր եւ անոնց ուղղութեամբ առնուած քայլերը: Ան շնորհաւորեց Հայաստանի կառավարու-թիւնը այս գործընթացին մասնակցելու իր որոշումին համար, եւ ըսաւ թէ դիւանագիտական յարաբերութիւններ կերտելը դրացի երկրի մը հետ եւ սահմաններու բացումը բնականոն վիճակ մըն է: Բայց ասոր կողքին, ան կարեւորեց թէ թուրք կառավարութեան կողմէ դրուած նախապայմանները յայտնի էին առաջին իսկ օրէն: Էվընզ նշեց թէ մեծ թերութիւն մը գոյութիւն ունի արձանագրութիւններուն մէջ: Այս արձանագրութիւնները պէտք էր որ հիմնուած ըլլային միջազգային սկզբունքներու վրայ, մինչդեռ այս պարագային դուրս ձգուած է “ինքնորոշում” բառը, եւ տեղադրուած “ամբողջականութիւն” բառը: Առաւել, Էվընզ մտահոգութիւն յայտնեց թէ թափանցիկ ճշմարտութիւն մը կը պակսի այս արձանագրութիւններու թղթածրարէն:
Խաչիկեան խօսք առնելով շեշտեց Թուրքիոյ եւ Հայաստանի միջեւ ոյժերու անհա-ւասարութիւնը – տնտեսականօ-րէն, ռազմականօրէն, եւ աշխարհագրականօրէն – եւ թէ ինչպէս Թուրքիան այս իրականութիւնը գործածած է Հայաստանը պատժելու, իբր օրինակ յիշելով ապօրինի պաշարումը: Խաչիկեան յայտնեց.- ”Ինչ որ մեր առջեւ կը հանդիսանայ, կը յիշեցնէ շահագործողի եւ շահագործուողի կացութիւնը…Յարաբերութիւն մը որ ի վերջոյ հիմնուած է սպառնալիքներու եւ սուտերու վրայ,: Խաչիկեան նոյնպէս նշեց Օպամայի կառավարութեան ընդդիմութեան Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչման գործընթացին դէմ: եԱյս կեցուածքը սկզբունքային տեսակէտով եւ գործնականապէս հաւասար է Միացեալ Նահանգներու մեղսակցութեան Թուրքիոյ ուրացական կեցուածքին հետ:… Այս արձանագրութիւններուն վաւերացումով մենք սկիզբ կը դնենք Արցախը յանձնելու գործընթացին: Իսկ արձանագրութիւններու վերջնական վաւերացումով մենք մեր ժողովուրդի կենսագործունէութեան վերջ կը դնենք: Թուրք պաշտօնեաները միաբերան կը յայտարարեն, որ իրենք պիտի առաջնորդուին նախապայմաններով, իրենք չեն դադրիր փանթուրանական իրենց քաղաքականութենէն, իրենք Հայաստանին կը մօտենան իբրեւ թշնամի երկիր, իբրեւ ոսկոր մը՝ իրենց թրքական քաղաքականութեան իրականացման ճամբուն վրայ: Մենք իրաւունք չունինք դիւրին պատառ ըլլալու, զիջելու մեր դիրքերէն՝ յանուն մեր արժանապատուութեան: Ո’չ ըսելով մենք հիմքը կը դնենք մեր ժողովուրդի հպարտութեան, ո’չ ըսելով սկիզբ կը դնենք արժանապատիւ Հայաստանի ձեւաւորման…”, նշեց Խաչիկեան:
Դոկտ. Յովհաննէսեան խօսեցաւ նախապայմաններուն մասին որոնք որոշապէս ներկայ են արձանագրութիւններուն մէջ: ”Հայոց Ցեղասպանութիւն եւ Կարսի Դաշնագիր բառերուն բացակայութեամբ հանդերձ, գիտենք որ անոնք ներկայ են այս փաս-տաթուղթերուն ամէն բաժնի մէջ”: Ան աւելցուց թէ Սփիւռքը պէտք էր որ աւելի գործունեայ ըլլար այս գործընթացէն ներս, քանի որ արձանագրութիւնները կը վերաբերին հայ եւ թուրք յարաբերութիւններու հետ, բան մը որ կը վերաբերի համայն հայութեան:
Յովհաննէսեան հաստատեց թէ.- ”Այս արձանագրութիւններով մենք կը հրաժարինք մեր սերունդներուն պատկանող իրաւունքներէն, մենք խնդրոյ առարկայ կը դարձնենք Ցեղասպանութեան փաստը, որ Հայաստանի Հանրապետութեան համար անվտանգութեան հարց է, մեր ազգի արժանապատուութեան հարցն է, արդարութեան հարց է եւ Հայ Դատի պայքարին բաղկացուցիչ մասը: …Հետաքրքրական է՝ Թուրքիա եւ Հայաստան կը համաձայնին այլ երկիրներու հողային ամբողջականութի՞ւնը ճանչնալ: Ինչո՞ւ միւս սկզբունքներուն կողքին ազգերու ինքնորոշման իրաւունքը գրուած չէ: Ատիկա Ատրպէյճանին չի՞ վերաբերիր: Եթէ փաստաթուղթը վերստին կարդաք, տեսնէք, թէ ինչ աւեր գործուած է”: Նաեւ ան շեշտեց թէ թուրքին կը ներուի իր գործած մեծ ոճիրը՝ Հայոց Ցեղասպանութիւնը, ինչպէս նաեւ հայութիւնը իր հայրենիքէն զրկելու արարքը:
Դոկտ. Փափազեան խօսեցաւ Կովկասի շրջանի ոյժերու ներկայութեան մասին, բացատրելով որ միայն Հայաստան-Թուրքիա յարաբերութիւնները չեն որ պիտի նկատուին, այլ Ռուսաստանի, Պարսկաստանի, Վրաստանի, եւ Ատրպէյճանի դերերը նոյնքան կարեւոր են, ինչպէս նաեւ Միացեալ Նահանգներունը եւ Եւրոպայինը:
Նշենք թէ սոյն ձեռնարկէն առաջ, ի պատիւ դասախօս-բանախօսներուն, կատարուած էր հիւրասիրութիւն-ընդունելութիւն, Տիկ. Վըրճինիա Տէյվիսի բնակարանէն ներս: Ձեռնարկը երաշխաւորեց Սու Արամեան:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post ԱՐԴԱՐՈՒԹԵԱՆ ԵՒ ՃՇՄԱՐՏՈՒԹԵԱՆ ԲԱՆԱՁԵՒ…
Next post ՍՓԻՒՌՔԻ ԼԱՒԱԳՈՅՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿՐԹՕՃԱԽ

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Social profiles