ՀԻՆ ԷՋԵՐ ՊԷՏՔ Է ԲԱՆԱԼ ՄԵՐ ԱՅՍՕՐԸ ՏԵՍՆԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ

Յ.

Երբ մարդու յիշողութիւնը կը քանդուի, ան կը նուազի որպէս մարդ, կ’ըլլայ հիւանդ, դեռ ժամանակ մըն ալ կը տեւէ որպէս մարսողական գործարան, ցաւ պատճառելով իր սիրելիներուն եւ շրջապատին:
Իսկ երբ մարդիկ կը խորթանան իրենց ազգի յիշողութեան նկատմամբ, կը շարունակեն ապրիլ, բայց կը մեռնին ազգին համար: Այս կացութեան սուր զգացողութիւնը ունեցած են անցեալի եւ ներկայի բանաստեղծներ: Անոնք հայելիներ են, որոնց մէջ մենք մեզ դիտելու քաջութիւնը պէտք է ունենանք եւ թերեւս կը բուժուինք:
Հայոց հին եւ նոր ցաւերուն անդրադարձած է ԺԹ դարու մտաւորական բանաստեղծ Ռափայէլ Պատկանեան:
Ութը քառեակներու եօթնով ան ժողովրդական լեզուով կը ձաղկէ մեր եսասիրութիւնը, ընչաքաղցութիւնը, օտարամոլութիւնը եւ ստրկամտութիւնը:
Ութերորդ քառեակով կ’ըսէ, թէ ինչպէս կրնանք արժանաւորութիւն ունենալ:
Ինչո՞ւ կը գոհանանք միայն ցեղասպանութեան մասին խօսելով, գրելով եւ թարգմանութիւններ ընելով: Լաւ պիտի չըլլա՞յ նաեւ մեր ազգային անձնասպանական արարքներուն մասին գրել եւ խօսիլ, ցեղասպանութենէն աւելի հին եւ միշտ շարունակուող:
Ռափայէլ Պատկանեանի բանաստեղծութիւնը լաւ է կրկին կարդալ երէցներուն, երիտասարդներուն, մեծերուն եւ համեստներուն, փորձել թափանցուիլ անոր ժողովրդական պարզութեամբ եւ համազգային մղձաւանջով: Մեկնաբանութիւնը կը ձգեմ ընթերցողի գիտակցութեան եւ խիղճին:
Ռափայէլ Պատկանեանը բեմերէն արտասանել մեր բազմաթիւ ամեակներու հանդիսութիւններուն, վասն համրանքի փրկութեան:

 

ՀԱՅԵՐՈԻՍ ԹՈԻՔԸ
Ռափայէլ Պատկանեան (1830-1892)

Դուն խելօք, հաշուով վաճառական ես,
Միւլք, փող ու ապրանք, կ’ասեն, շատ ունես. –
Բայց թէ փողէդ շահ չունի Հայաստան,
Թըքել ենք քու ալ, փողիդ ալ վըրան:

Քաջ ես, լըսել ենք, ինքըդ մեծաւոր,
Անուն յաղթողի ունես փառաւոր.
Բայց թէ թըրէդ շահ չունի Հայաստան,
Թըքել ենք քու ալ, թըրիդ ալ վըրան:

Ի վերուստ քանքար քեզի տուած է,
Հեղինակ անունըդ աշխարհ փըռուած է.
Բայց թէ գըրչէդ շահ չունի Հայաստան,
Թըքել ենք քու ալ, գըրչիդ ալ վըրան:

Հեռատես մըտքով դուն զարդարեցար,
Հըզօր իշխանի սիրելին դարձար.
Բայց թէ մըտքէդ շահ չունի Հայաստան,
Թըքել ենք քու ալ, մըտքիդ ալ վըրան:

Բանուկ ու ճարտար դուն ունիս ձեռքեր,
Շատ կը յօրինես թանկագին բաներ.
Բայց թէ ձեռքէդ շահ չունի Հայաստան,
Թըքել ենք քու ալ, ձեռքիդ ալ վըրան:

Երկինք շնորհեցին քեզ լեզու ճարտար,
Քարոզչի ստացար հըռչակ ու հանճար.
Բայց թէ լեզուէդ շահ չունի Հայաստան,
Թըքել ենք քու ալ, լեզուիդ ալ վըրան:

Մեծ ուսում առիր, եղար գիտնական,
Գովքովըդ լըցուած է մարդոց բերան.
Թէ ուսումէդ շահ չունի Հայաստան,
Թըքել ենք քու ալ, ուսմանդ ալ վըրան:

Կու տամ քեզ պատիւ, կ’ունենաս դու յարգ,
Ու կը դընեմ քեզ ազնիւ մարդոց կարգ,
Երբ օրօրանէդ մինչի գերեզման
Միակ ձըգտմունքըդ լինի Հայաստան:

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*