Փաշինեանի Վերընտրութեան Նուէրը Հայրենի Ժողովուրդին՝ Նոր Ձերբակալութիւններ Ու Զոհեր
ՊՕՂՈՍ ԳՈՒԲԵԼԵԱՆ
Ռիչմընտ – Վըրճինիա
Միջազգային քաղաքական վերջին զարգացումներուն զուգահեռ, մենք ալ մեր կարգին, լարուած հետաքրքրութեամբ կը հետեւինք Հայաստանի ընտրութիւններէն ետք աստիճանաբար սաստկացող քաոսին։ Այսպիսի անհարկի, վտանգաւոր անկայունութիւն մը, միայն քայքայելու կը ծառայէ, ապագայի հանդէպ բոլոր սրտցաւ հայերուն ունեցած յոյսերն ու ակնկալութիւնները։
Ներկայ քաղաքական իրավիճակէն բխող մթնոլորտէն օգտուելով, վերընտիր վարչապետը հապճեպ եւ կարճատես որոշումներ կը կայացնէ։ Աննախընթաց արագութեամբ տեղի կ՛ունենան անտեղի եւ չարդարացուող ձերբակալութիւններ ու դատավարութիւններ, իբր թէ պետականութեան անունով հայոց աշխարհը «ընդհանուր փտախտէն» մաքրելու նպատակով։ Եթէ պարոն վարչապետը ծանօթ ըլլար «Փտախտ» վէպին, թերեւս անդրադառնար այն անհերքելի իրողութեան, թէ «Փտախտը հասցէ ու հայրենիք չունի. տիեզերքն է անոր թատերաբեմը, իսկ մարդուն ախտաւոր հոգին` զայն սնուցանողն ու յաւերժացնողը»։
Տեղին է նաեւ նշել, որ սոյն վէպը կարծես գրուած ըլլար, վերէն առաքուածի խաբկանքով գործող քաղաքական ղեկավարներու մօտ ահազանգ հնչեցնելու համար, որոնք իրենց հետապնdած յետին նպատակներէն մեկնած, կը ձգտին իբր թէ կարգ ու կանոն հաստատել, տիեզերական մաշտաբով։
Ինչո՞ւ թաքցնեմ․․․ Ես ալ այն բարեմիտներէն էի, որոնք կը յուսային, որ վարչապետ Փաշինեանը, վերընտրուելէ ետք, ուշքի գալով գոնէ պիտի վերանայի ու բարեփոխէ իր վարած այպանելի, պարտուողական եւ ապազգային ներքին ու արտաքին սանձարձակ քաղաքականութիւնը։ Ափսո՛ս, մեր կողմէ գործի դրուած այսպիսի տհաս բարեմտութեան ի՞նչ անուն կրնանք տալ, եթէ ոչ անուղղայ, պարզամիտ միամտութիւն։
Ներկայ պայմաններուն մէջ դժուար չէ կռահել, որ Փաշինեանի վարչակարգին կողմէ ընդդիմութեան եւ հոգեւորականութեան դէմ իրականացուող դաժան ձերբակալութիւնները, խոր արմատներ ունեցող զոյգ մը յետին նպատակներու կը ծառայեն։ Մասնաւորաբար՝
Ա․ Չէզոքացնել ու ոչնչացնել ընդդիմութիւնը։
Բ․ Լռեցնել եւ իրեն ենթարկել հոգեւորական դասը։
Նիկոլ Փաշինեանին հոգը չէ, թէ Ամենայն Հայոցը քանի՞ զաւակ աշխարհ բերած է եւ քանի՞ ազգային բարերարներու դուստրերու սիրականը եղած է, եթէ այդ մէկը փաստացի իրականութիւն ըլլար։ Անոր համար կարեւորը իր իշխանութեան եւ իր քաղաքականութեան հանդէպ կղերին լուռ ու անտրտունջ ենթարկուիլն է։ Այս պահուս մեզի այնպէս կը թուի, թէ իշխող վարչակարգին խարդաւանքները վերջ չունին․․․
Եկէ՛ք մենք ալ, մեր կարգին, պահ մը ընդունինք այն իրողութիւնը, թէ տիեզերքի վրայ կատարեալ քաղաքական ղեկավար, ինչպէս նաեւ բարձրաստիճան հոգեւորական գոյութիւն չունի։ Սկսելով հոգեւոր դասէն, հարց կու տանք պարոն վարչապետին՝ ինչպէ՞ս բնականոն մարդ մը ամբողջ կեանք մը զրկուած կրնայ ապրիլ կնոջ սիրոյ առթած ջերմութենէն եւ ֆիզիքական հմայքէն։
Ներկայ պարագային, ի՞նչ է լուծումը։ Այս հարցը պէտք է ուղղենք ամէն ազգի պատկանող քրիստոնեային եւ իւրաքանչիւր հաւատացեալ հայու։
Ո՛չ դատավարութիւն, ո՛չ դատապարտում, ոչ ալ չարախօսութիւն․․․
Եթէ անկեղծօրէն կ՛ուզենք բարեկարգել Հայ եկեղեցին, պէտք է վերջ տրուի միջնադարէն մեզի հասած ամուրիութեան ու կուսակրօնութեան ժամանակավրէպ դարձած կարգավիճակին։ Եւ վե՛րջ։
Միեւնոյն ատեն կ՛արժէ յիշել, թէ Ափրիկէ մեր կեցութեան, յաճախ ականատես կ՛ըլլայինք, թէ իրլանտական անկախութեան տօնակատարութիւններուն իրլանտացի միսիոնարներն ու կրօնաւորուհիները ինչպէս իրարու հետ գրկախառն, ոգեւորութեամբ թանկօ, ռումպա եւ սլօ կը պարէին։ Իսկ Յունաստան մեր այցելութեան, մեզի ցոյց տրուեցաւ իրարու կից զոյգ բլրակներու վրայ բարձրացած վանքեր։ Այդ երկու վանքերուն միջեւ գոյութիւն ունէր գաղտնի ստորերկրեայ գետնուղի մը, որ սիրազուրկ երիտասարդ վանականները, օր ու գիշեր ճգնելով, փորած էին պարզունակ գործիքներով։ Անշո՛ւշտ վանահօր եւ մենաստանի մեծաւորուհիին արտօնութեամբ ու օրհնութեամբ։
Վերադառնալով մեր սեփական երկրին իշխանութիւններուն կողմէ «առաքելատիպ, նախագահներ» փնտռելու մանկամիտ ու ծիծաղելի ջանքերուն, հոն ալ ափրիկեան մեր փորձառութիւնները մեզի տարբեր բան կը յուշեն։
Սակայն, նախ մեր սիրելի վարչապետին կ՛ուզենք հարց տալ.․․ Ո՞ր երկիրին մէջ կաշառակերութիւն եւ ապօրինի սեփականաշնորհում գոյութիւն չունի կամ երբեք գոյութիւն չէ ունեցած, իշխանութեան բարձրագոյն շրջանակներուն ու ոլորտներուն մէջ։ Թող Փաշինեան պահ մը իր շրջապատին սեւեռէ նայուածքը եւ ձեռքը երկարելով իրեն բարեկամ ատրպէյճանցի նախագահին՝ Ալիեւի խղճին դպչի։ Թող բացատրութիւն խնդրէ այն միլիառներ հաշուող հարստութեան համար, զորս Ատրպէյճանի նախագահն ու անոր դուստրերը իւրացուցած են․․․ Այո, մեր վարչապետը այդ մէկը թող բացատրէ, «թեւաւոր հրեշտակներէ» կազմուած իր շրջապատին։
Ձեր թոյլատրութեամբ, դարձեալ ափրիկեան փորձառութիւններուս պիտի մատչիմ։ Հոն մեր քսանամեայ բնակութեան ընթացքին, որպէս յաջողակ գործարարներ, գործակցած ու ի հարկին, կաշառք ու շահաբաժին տուած ենք զոյգ մը նախագահներու եւ անոնց վարչակարգի անդամներուն։ Ու մասնակիցը եղած ըլլալով շահաբաժին տալու գործընթացին, լաւագոյնս կը հասկնանք, անոնց տուն տուող պատճառները, որոնք ապօրինի գործունէութիւններու կը մղեն քաղաքական ղեկավարները ու այդ պատճառներէն գլխաւորը՝ իրենց շրջանակներու մէջ բազմաթիւ անձերու նիւթական կարիքները հոգալու պարտադրանքը եղած է ընդհանրապէս։ Շատ յաճախ այդ ակնկալիքները չէին սահմանափակուիր միայն նախագահին անմիջական շրջապատով, այլ կը տարածուէին ամբողջ ցեղային կամ համայնքային խմբաւորումներու վրայ։ Նախագահ ըլլալ եւ դիմադրել այդ ճնշումներուն՛ առանց այսպէս կոչուած կաշառք ու շահաբաժին վերցնելու օտարազգի գործարարներէ եւ համընկերութիւններէն, մեր կարծիքով իսկապէս անկարելի սխրանք է։ Այս ըսելով՛ բնաւ չենք փորձեր արդարացնել կաշառակերութիւնը կամ ապօրինի հարստութեան կուտակումը։ Սակայն կը թուի, թէ այդպիսի գայթակղութեան դիմադրելը երբեմն դժուար գործ է, եթէ ոչ՛ գրեթէ անկարելի սխրանք։
Իսկ գալով կուսակրօնութեան կնճռոտ հարցին, ատոր լուծումը ժամանակի հարց է․․․
