Հայոց Ցեղասպանութեան Թանգարան-Հիմնարկի Նախկին Տնօրէն Հայկ Դեմոյեանի Բաց Նամակը
Այս նամակը հասցէագրում եմ թանգարան-հիմնարկի գիտաշխատողներին, քանզի հէնց իրենց են ուղղուած ստորեւ ներկայացուած բոլոր մեղադրանքներն ու գնահատականները:
Դուք գերադասեցիք լռել, քաջատեղեակ լինելով, թէ ինչերի միջով էր անցել հաստատութիւնը եւ ինչ յանձագործութիւններ էին կատարուել թանգարանի անուան տակ` վերջին 15 տարիների ընթացքում: Տեղեակ էիք, բայց գերադասեցիք դառնալ «Թաւշեայ Յեղափոխութիւն» կոչուած ազգային խայտառակութեան կցորդ-կամակատարները:
Դուք լուռ ու մունջ համակերպուեցիք այն փաստի հետ, որ «Թաւշեայ» յանձնախումբը ձեզ վրայ վերակացու նշանակի մի ազգագրագէտի, ով ստորացնելով առաջին հերթին ձեզ, յայտարարեց, որ ինքը «20-րդ դարասկզբի իրադարձութիւնների մասնագէտ չի»:
Դուք գերադասեցիք յանուն աշխատավարձի ու կառավարական դրամաշնորհների, լռութեամբ տանել ու չարձագանգել Հայոց ցեղասպանութեան պատմական փաստը ժխտող Նիկոլ Փաշինեանի ու նրա կողմնակիցների յայտարարութիւնները, քաջ իմանալով, թէ մասնագիտական ինչ գնահատական ու սահմանումներ կարելի էր տալ ժխտողականութեան երեւոյթին, որի դէմ պայքարը ձեր աշխատանքային առաջնահերթութիւնը պէտք է լինէր:
Անցել է մէկ շաբաթ ու դուք անարձագանգ էք թողել Նիկոլ Փաշինեանի` արցախահայութեան դէմ իրականացուած ցեղասպանութեան գործում ոճրագործ կողմի հետ յանցաւոր համաձայնութեան գալու եւ Արցախը հայազրկելու ցինիկ յայտարարութիւնը: Ու՞ր մնաց ձեր «այլեւս երբեք» կարգախօսը, որտե՞ղ ու ինչ հանգամանքներում մոռացաք, որ նահատակների յիշատակը ոգեկոչելու ու պաշտպանելու առաջնագիծը հէնց ձեզ էր վստահուած:
Դուք գերադասեցիք գրաւադրել ձեր մասնագիտական խիղճն ու արժանապատուութիւնը, գիտնականի ազատութիւնն ու ազատամտութիւնը, վերածուելով ցեղասպանութեան մէջ իր յանձանքին մասին բացայայտօրէն յայտարարող իշխանութեան ներկայացուցիչների մուճակներն ու մոյկերը փայլեցնող անթեմ էակների:
Դուք ցեղասպանութեան մէջ մեղսակից կառավարութիւնից ստացած աշխատավարձն ու պաշտօնը վեր դասեցիք պատուից ու արժանապատուութիւնից, քծնանքն ու ծառայամտութիւնը դարձնելով ձեր հիմնական ինքնութիւնը:
Ես փորձում եմ բացատրութիւն գտնել ձեր կեանքի ու ինքնութեան նշաձողերի կտրուկ անկման պատճառների վերաբերեալ, փորձում եմ զայրանալ, սակայն չեմ կարողանում, քանզի ամօթի զգացումը այնքան զօրեղ է, որ իմ մէջ խեղդում է զայրոյթի պոռթկումը: Շատերիդ ժամանակին աշխատանքի եմ ընդունել (որոշներին` երկու անգամ) ու փորձել ենք միասնաբար աշխատանքային միջավայր ստեղծել, անցել ենք կարեւոր ու պարտաւորեցնող մի առաքելութիւն իրականացնելու ճանապարհով, գրքեր ու ատենախօսութիւններ պատրաստել, աշխարհի տարբեր երկրներում ցուցադրութիւններ կազմակերպել, ուրախացել ու տխրել միասնաբար:
Այսօր ձեր իրական արժէքը որպէս ցեղասպանագէտ-գիտնականի զերոյացուած է: Ու՞մ են պէտք ձեր յօդուածներն ու գրքերը, եթէ չունէք ազատ խօսելու եւ մասնագիտական խղճի դրդմամբ բիւրաւոր նահատակների յիշատակը պղծող ապիկարների դէմ դուրս գալու համարձակութիւն ու բարոյականութիւն:
Այսօր դուք, այո՛, հէնց դուք էք լծուել Հայոց ցեղասպանութեան յուշահամալիրը պղծող ու աւերող իշխանութիւններին պաշտպանելու անամօթ ու անպատուաբեր գործին, այն դէպքում, երբ բոլորին հասկանալի ու պարզ է, թէ ինչ հետեւանքների է դա յանգեցրել:
Դուք` բոլորդ, ձեր օրինակով ցոյց տուեցիք մեր հասարակութեան անորակութիւնն ու անողնաշարութիւնը, ի ցոյց դնելով նաեւ ձեր պատրաստակամութիւնը սեփական համոզմունքները, գիտելիքներն ու արժանապատուութիւնը վաճառելու համար:
Կցէ՛ք այս նամակը բոլորիդ անձնական գործերին, թող այն ուղեկցի ձեր ողջ կեանքում: Թող դրան հասու դառնան ձեր ժառանգներն ու հարազատները եւ թող նրանց հայեացքների մէջ անընդհատ կարդաք բոլոր այն հարցերը, որոնք շարադրեցի այս նամակում:
Նողկանքով ու ամօթի գերագոյն զգացումով
Ժամանակին ձեր`
Հայկ Դեմոյեան
