ԸՆԴ­ՀԱՏ­ՈՒԱԾ ՍԼԱՑՔ ՖԼՈ­ՐԱ ՄԱՐ­ՏԻ­ՐՈՍ­ԵԱ­ՆԻ ՅԻ­ՇԱ­ՏԱ­ԿԻՆ

0 0
Read Time:7 Minute, 56 Second

 ԼԵՒՈՆ ՄՈՒԹԱՖԵԱՆ

Ծ.Խ.- Անց­եալ շաբթ­ուայ ըն­թաց­քին, Մի­աց­եալ Նա­հանգ­նե­րու մէջ մա­հա­ցաւ Հա­յաս­տա­նի ժո­ղովր­դա­կան ար­ուես­տա­գի­տու­հի Ֆլո­րա Մար­տի­րոս­եան: Ան հիւան­դա­նոց կը գտնուէր լե­ղա­պար­կի վի­րա­հա­տու­թեան են­թարկ­ուե­լու պատ­ճա­ռաւ, սա­կայն վի­րա­հա­տու­թեան ըն­թաց­քին ծա­գած էին անակն­կալ եւ վտան­գա­ւոր բար­դու­թիւն­ներ, որոնք պատ­ճառ դար­ձան անոր մահ­ուան:

Գրե­թէ տա­րի մը առաջ, Հա­յոց Ցե­ղաս­պա­նու­թեան հա­րիւ­րամ­եայ տա­րե­լի­ցին ըն­դա­ռաջ, “Artist for Peace“ (Ար­ուես­տա­գէ­տը ի նպաստ Խա­ղա­ղու­թեան) կազ­մա­կեր­պու­թեան նա­խա­ձեռ­նու­թեամբ, հայ եւ օտար յայտ­նի եր­գիչ­ներ հան­դէս եկած էին “Never Again“ (“Այ­լեւս եր­բեք“) խո­րա­գի­րը կրող հա­մեր­գաշր­ջա­նով: Մին­չեւ 2015 խում­բը զա­նա­զան քա­ղաք­նե­րու մէջ, հա­մերգ­նե­րով պի­տի հիւ­րըն­կալ­ուէր մին­չեւ Գա­նա­տա, Եւ­րո­պա եւ այլ եր­կիր­ներ: Նոյ­նիսկ Հա­մեր­գա­շար­քը կը նա­խա­տես­ուէր ամ­փո­փել 2015-ին` Երե­ւա­նի մէջ, մեծ աստ­ղե­րու մաս­նակ­ցու­թեամբ տե­ղի ու­նե­նա­լիք մեծ հա­մեր­գով:

Ծնած Փետր­ուար 5, 1957-ին, Գիւմրիի մէջ ծնած Ֆլո­րա Մար­տի­րոս­եան հիմ­նա­դիրն է Կո­մի­տա­սի ան­ուան մի­ջազ­գա­յին երաժշ­տա­կան դպրո­ցին եւ Ար­ուես­տա­գէտ­ներ խա­ղա­ղու­թեան հա­մար բա­րե­սի­րա­կան կազ­մա­կեր­պու­թեան: Այս պատ­ճա­ռով, ան նա­խա­ձեռ­նած էր “Այ­լեւս եր­բեք“ը: Դպրո­ցին զու­գա­հեռ, ան աւար­տած էր իր ծննդա­վայ­րի “Ար­մէն Տիգ­րան­եան“ ան­ուան երաժշ­տա­կան դպրո­ցը: 1973-ին Ֆլո­րա հան­դէս եկաւ “Հան­րա­պե­տա­կան“ ձայ­նաս­փիւռ եւ հե­ռա­տե­սի­լէն: 1978-ին Գեր­ման­իոյ Համ­պուրկ քա­ղա­քին մէջ կա­յա­ցած մի­ջազ­գա­յին փա­ռա­տօ­նի մրցա­նա­կա­կիր: Գու­սան Աշո­տի “Ծո­վաստ­ղի­կը“ Ֆլո­րա Մար­տի­րոս­եա­նի կա­տար­մամբ 15 տա­րի շա­րու­նակ ճա­նաչ­ուած է տար­ուայ լա­ւա­գոյն երգ: 1989-ին ամուս­նա­ցած եւ եր­կու զա­ւա­կի տէր, ան 1991-ին մեկ­նած էր Մի­աց­եալ նա­հանգ­ներ` Լոս Ան­ճե­լըս: Չորս տա­րի ետք, Երե­ւան վե­րա­դար­ձած, ան շա­րու­նա­կեց երաժշ­տա­կան գոր­ծու­նէ­ու­թիւնը եւ 1997-էն 2001, ղե­կա­վա­րեց Ար­մէն Տիգ­րան­եա­նի ան­ուան երաժշ­տա­կան դպրո­ցը:Ան հան­դէս եկած է աշ­խար­հի աւե­լի քան վաթ­սուն եր­կիր­նե­րէ ներս: 

2002-ին Լոս-Ան­ճե­լը­սի Հո­լի­վուտ եւ Պըր­պէնք շրջան­նե­րէն ներս, ան հի­մը դրած էր “Կո­մի­տաս“ ան­ուան երաժշ­տա­կան դպրոց­նե­րուն: 2006-2007-ին առա­ջին ան­գամ Հա­յաս­տա­նի մԷջ կա­տար­ուե­ցաւ Ֆլո­րա­յի կազ­մա­կեր­պած “Կո­մի­տաս“ հա­մա­հայ­կա­կան մի­ջազ­գա­յին մրցոյ­թը, որուն մաս­նակ­ցե­ցան եր­կու հա­զար երե­խա­ներ: Ստորեւ, այս գրութիւնը.-

 

 Բո­թը ցնցող էր, սիրտ ու հո­գի սղո­ցող… Բո­թը պար­տադ­րեց զգալ կորս­տի մեծ ցաւն ու մր­մու­ռը… Ֆլո­րա Մար­տի­րոս­եա­նի մա­հը մեր վեր­ջին մեծ մա­հե­րից մէկն է, որը դառ­նում է սուր ու ցա­ւեց­նող հար­ուած բո­լո­րիս սրտե­րին:

Դեռ օրեր առաջ եր­կա­րա­տեւ հե­ռա­խօ­սազ­րոյ­ցի ժա­մա­նակ իր ծրագ­րե­րից էր խօ­սում, առա­ջար­կում էր անդ­րա­դարձ կա­տա­րել իր ստեղ­ծա­գոր­ծու­թեա­նը, գրել իր մա­սին` նա­եւ յու­շե­լով այն նոր հանգր­ուան­նե­րը, որոն­ցում ինք­զին­քը նո­րո­վի պի­տի հաս­տա­տէր…

Հի­մա այդ խօ­սակ­ցու­թիւնն ար­դէն թանկ ու նուի­րա­կան յուշ է, երգ­չու­հու վեր­ջին զգա­ցո­ղու­թիւն­նե­րի ու ցան­կու­թիւն­նե­րի ընդ­հատ­ուած էջ… Ո՞վ կը պատ­կե­րաց­նէր, որ այս­քան վաղ ու վա­ղա­ժամ պի­տի հե­ռա­նար ազ­գա­յին եր­գի նուիր­եալ­նե­րից մէ­կը` տա­ղան­դա­ւոր երգ­չու­հին, որ տաս­նամ­եակ­ներ շա­րու­նակ ապ­րեց­րեց մեր եր­գը, շունչ ու ոգի տուեց մո­ռա­ցու­թեան մէջ պար­փակ­ուած մի շարք ստեղ­ծա­գոր­ծու­թիւն­նե­րի, նոր կեանք տուեց Դանի­էլ Ղա­զար­եա­նի եր­գե­րին` ազ­գա­յին ռո­մանսն ու բալ­լա­դը հասց­նե­լով կա­տար­ման մի նոր աս­տի­ճա­նի:

Ժա­մա­նակ­ներ առաջ մենք շնոր­հա­ւո­րե­ցինք Ֆլո­րա Մար­տի­րոս­եա­նին Հա­յաս­տա­նի ժողովր­դա­կան ար­տիս­տի կոչ­ման ար­ժա­նա­նա­լու հա­մար: Թէ­եւ մինչ այդ չէր ստա­ցել վաս­տա­կա­ւոր ար­տիս­տի կո­չում, ինչն էլ որո­շա­կի ներող սրտ­ուա­ծու­թիւն առա­ջաց­րեց, սա­կայն հաս­կա­ցանք, որ նման ար­ուես­տա­գէտ­նե­րի հա­մար պատ­ուա­ւոր կո­չում­ներն ըն­դա­մէ­նը պաշ­տօ­նա­կան ար­ձա­նագ­րու­թիւն­ներ են: Քան­զի ժո­ղովր­դի բարձր գնա­հա­տա­կա­նին Ֆլո­րա Մար­տի­րոս­եանն ար­ժա­նա­ցել էր տա­կա­ւին առա­ջին բե­մե­րից յե­տոյ` իր սի­րե­լի Լե­նի­նա­կան-Գիւմ­րիում, ուր սո­վո­րե­լով Քրիս­տա­փոր Կա­րա-Մուր­զա­յի ան­ուան երաժշ­տա­կան ու­սում­նա­րա­նում` ընդգրկ­ուել էր նա­եւ նշա­նա­ւոր Աղա­սի Շա­բոյ­եա­նի գլխա­ւո­րած եր­գի-պա­րի ան­սամպլ: Յա­տուկ Ֆլո­րա­յի հա­մար այս­տեղ մշա­կում­ներ էին ար­ւում, յա­տուկ նրա հա­մար ան­սամպ­լի պա­րա­յին կա­տա­րում­նե­րի կող­քին տեղ էր տրւում եր­գին, որով­հե­տեւ հո­գուց բխող եր­գը, որն աղօթ­քի ու մրմուն­ջի էր նման, մի­ան­գա­մից գրա­ւում էր ունկնդ­րին, նրան պար­տադ­րում ապ­րել, յուզ­ուել, երկ­խօ­սու­թիւն վա­րել սրտի հետ: Մի քա­նի տա­րի Աղա­սի Շա­բոյ­եա­նի հետ աշ­խա­տե­լուց յե­տոյ  տա­ղան­դա­ւոր երգ­չու­հին հրա­ւիր­ուեց նո­րաս­տեղծ  ժողվր­դա­կան նուա­գա­րան­նե­րի պե­տա­կան նուա­գա­խումբ, որի առա­ջա­տար մե­նա­կա­տա­րու­հին դար­ձաւ: “Լան­ջեր Մար­ջան“, “Տլէ Եա­ման“ եր­գե­րը կար­ծես ստեղծ­ուած էին միայն ու միայն Ֆլո­րա Մար­տի­րոս­եա­նի հա­մար, քան­զի դրանք սոս­կա­կան կա­տա­րում­ներ չէ­ին: Ֆլո­րա Մար­տի­րոս­եա­նը ոչ թէ եր­գում, այլ աղօ­թում էր, ապ­րում եր­գը, ունկնդ­րին պար­զում իր մե­նա­խօ­սու­թիւնը` ամ­փոփ­ուած մե­ղե­դու մէջ: Այն մե­ղե­դու, որը դու­դու­կի հնչո­ղու­թիւնն ու­նի, որը հիւս­ւում է սրտի “նո­տա­նե­րից“…

1978-ին երգ­չու­հին առա­ջին ան­գամ հան­դէս եկաւ Խ.Ս.Հ.Մ. մայ­րա­քա­ղաք Մոսկուա­յում` ընդգրկ­ուած լի­նե­լով “Արա­րատ­եան հով­տի մե­ղե­դի­նե­րը“ հա­մեր­գա­յին ծրագ­րում: Հա­մերգն ինքն էր սկսում` ունկն­դիր­նե­րին տա­նե­լով ազ­գա­յին եր­գի ոլորտ­նե­րը: Այդ նոյն օրե­րին Մոս-կուա­յում հան­դէս էր գա­լիս հռչա­կա­ւոր “Բո­նի Մ“ նուա­գեր­գա­կան հա­մոյ­թը: Շա­տե­րը գա­լիս էին Ֆլո­րա­յին ունկնդ­րե­լու, ապա գնա­լու աշ­խար­հահռ­չակ հա­մոյ­թի հա­մեր­գին: Ռու­սա­կան եր­գի մե­ծա­գոյն վար­պետ­նե­րը` Լիւդ­մի­լա Զի­կի­նան, Իո­սիֆ Կոբ­զո­նը, Օլ­գա Վո­րո­նե­ցը հի­ա­ցած էին Ֆլո­րա­յով, նրան հա­մա­րում էին անս­պա­սե­լի հրաշք…

Տաս­նամ­եակ­ներ շա­րու­նակ մեզ ու­ղեկ­ցեց Ֆլո­րա Մար­տի­րոս­եա­նի եր­գը, տաս­նամ­եակ­ներ շա­րու­նակ նա կա­տա­րեց այն­պի­սի ստեղ­ծա­գոր­ծու­թիւն­ներ, որոնք հա­մա­հունչ էին նրա ձայ­նա­ծա­ւա­լին, եր­գի մա­սին ու­նե­ցած նրա պատ­կե­րա­ցում­նե­րին: Ու հի­մա այդ եր­գի մե­ղե­դի­նե­րը գլոր-գլոր գնում են ցա­ւի ու վշտի ոլո­րան­նե­րով` պար­տադ­րե­լով լռել, ոչինչ չա­սել, միայն զսպել մեր հո­գի­նե­րում ուռ­ճա­ցող փղձու­կը: Բայց եր­գը չի մեռ­նում, եր­գը չի մո­ռաց­ւում… Ֆլո­րա Մար­տի­րոս­եա­նի եր­գը միշտ մեզ հետ կը լի­նի…

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles