ՀԱՆՐԱԾԱՆՕԹ ԴԱՇՆԱԿԱՀԱՐ ՇԱՀԱՆ ԱՐԾՐՈՒՆԻԻ ՀՐԱԺԵՇՏԸ

ՆԻՒ ԵՈՐՔ․- Մանհաթընի իր բնակարանին մէջ մահացած է աշխարհահռչակ դաշնակահար, մանկավարժ, հասարակական գործիչ եւ հայ երաժշտութեան նուիրեալ Շահան Արծրունին (ծնած՝ 8 Յունիս 1943-ին, Պոլիս)։ Անոր անշնչացած մարմինը յայտնաբերուած է բնակարանին մէջ։ Մահուան պատճառները կը մնան անյայտ։ Շահան Արծրունի շատ կանուխ տարիքէն ծննդավայրը Պոլիսէն հեռացած էր եւ թէ՛ իր ուսումը կատարելագործելու եւ թէ երաժշտական կեանքէ ներս նուաճումներ արձանագրելու ճանապարհին հաստատուած էր արտասահման։ Աւարտելէ ետք Պոլսոյ Կեդրոնական վարժարանը եւ տեղւոյն երաժշտանոցը՝ 1964-ին, Արծրունի կրթաթոշակով ստանալով Կիւլպէնկեան հիմնարկութենէն, ժամանած է Միացեալ Նահանգներ՝ ուսումը շարունակելու Նիւ Եորքի հանրահռչակ «Ճուլիըրտ» երաժշտանոցին մէջ։ Միացեալ Նահանգներ հաստատուելէ ետք Արծրունի համաշխարհային մեծ յաջողութիւններ արձանագրած է՝ վաստակելով վարպետ դաշնակահարի համբաւ։ Ան ելոյթներ ունեցած է աշխարհի ամենահեղինակաւոր բեմերուն վրայ, համերգներ տուած՝ Սպիտակ տան մէջ, ինչպէս նաեւ Անգլիոյ, Դանիոյ, Շուէտի եւ Իսլանտայի արքայական պալատներուն մէջ։ Դաշնակահարը աշխուժօրէն գործակցած է ամերիկեան PBS հեռուստակայանին հետ՝ մասնակցելով «Around the World in 82», «Gala of Stars» եւ «A Place of Dreams: Carnegie Hall at 100» հաղորդումներուն։ Ան ձայնագրութիւններ կատարած է եւրոպական ձայնասփիւռի կայաններուն համար, իսկ իր կատարումները ընդգրկուած են BBC-ի երաժշտական արխիւին մէջ։ Հեղինակ է շուրջ 24 ձայնապնակի։ Համերգային իր ծաւալուն գործունէութեան կողքին, Շահան Արծրունի ճանչցուած էր նաեւ իբրեւ ազգային եւ ժողովրդական երաժշտութեան մեկնաբան, գրող, արտադրիչ եւ դասախօս։ Դասախօսութիւններով հանդէս եկած է Հարվըրտի, Գոլոմպիայի եւ Միշիկընի համալսարաններուն մէջ, իսկ հայ շարականներու նուիրուած յատուկ դասախօսութիւն մը ներկայացուցած է Միացեալ Նահանգներու Քոնկրէսի գրադարանին մէջ։ Արծրունի հսկայական ջանքեր ներդրած է հայ մեծանուն երգահաններու ժառանգութեան պահպանման եւ տարածման գործին մէջ։ Ամերիկահայ նշանաւոր երգահան Ալըն Յովհաննէս իր կեանքի վերջին տարիներուն անձամբ խնդրած էր Արծրունիէն՝ ձայնագրել իր ստեղծագործութիւնները։ Դաշնակահարը ոչ միայն ձայնագրած է զանոնք, այլեւ իր բոլոր համերգներով տարածած է Յովհաննէսի արուեստը։ Շահան Արծրունի մշտապէս նեցուկ կանգնած է հայ նոր սերունդի երաժիշտներուն։ Ան կանոնաւոր կերպով վարպետութեան դասեր տուած է ոչ միայն Երեւանի մէջ, այլեւ Հայաստանի եւ Արցախի տարբեր մարզերուն ու քաղաքներուն մէջ՝ Կիւմրի, Վանաձոր, Բերդ, Աշտարակ, Գորիս եւ Ստեփանակերտ։ Արամ Խաչատուրեանի ծննդեան 100-ամեակի յոբելենական տօնակատարութիւններուն ծիրէն ներս, ՄԱԿ-ը յատուկ պատասխանատուութիւն մը վստահած էր Արծրունիին, որ զայն իրականացուցած է բարձր մակարդակով։ Շահան Արծրունի նաեւ Արամ Խաչատուրեանի տուն-թանգարանի հովանաւորներէն մէկն էր։ Ան անփոխարինելի դերակատարութիւն ունեցած է Նիւ Եորքի եւ շրջակայքի պոլսահայ համայնքային կեանքին մէջ՝ արժանանալով համայնքին յարգանքին եւ համակրանքին։ Հայ ազգային մշակոյթին եւ երաժշտարուեստին մատուցած իր բացառիկ ծառայութիւններուն համար, 1996-ին, Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Ա. անոր շնորհած է «Սուրբ Սահակ – Սուրբ Մեսրոպ» բարձրագոյն շքանշանը։ Իսկ 2015-ին, Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահի հրամանագրով, ան պարգեւատրուած է Մովսէս Խորենացիի մետալով։ Գեղարուեստական գործունէութեան առընթեր, Շահան Արծրունի միշտ խրախուսած էր նաեւ հայ իրականութենէ ներս բարենպատակ շարժումները։ Ա․Մ․Ն․-է ներս Հայ օգնութեան ֆոնտի համակիրներէն եւ աջակիցներէն եղած էր։ Սերտօրէն կը համագործակցէր նաեւ Հ․Բ․Ը․Մ․-ին հետ՝ հայ զանազան յօրինողներու ստեղծագործութիւններու ձայնագրութիւններու սկաւառակները պատրաստելու ճանապարհին։ Նիւ Եորքի եւ շրջակայքի նախկին պոլսահայ շրջանակներու գործունէութիւններէն անպակաս դէմք մըն էր։ Իբրեւ կարկառուն անհատականութիւն՝ միշտ պոլսահայ շրջանակներու յարգանքին եւ համակրանքին առարկայ կը դառնար եւ իր ներկայութիւնը բոլորին տեսակէտէ կը ներկայացնէր չափազանց կարեւորութիւն։ Շահան Արծրունի իր ժամանակաշրջանի հայ երաժշտական արուեստի իսկական հսկաներէն էր։ Ան հայ մշակոյթի եւ երաժշտութեան իսկական նուիրեալ մըն էր՝ քանի հայ մեծանուն յօրինողներու ժառանգութեան պահպանման ու վերարտադրութեան ուղղութեամբ գերմարդկային ջանքեր կը գործադրէր։ Իր մօրաքրոջ՝ լուսահոգի յօրինող Սիրվարդ Գարամանուկի յիշատակին նկատմամբ ալ միշտ ցուցաբերած էր հաւատարմութիւն։ Երաժշտական գետնի վրայ հասած մակարդակին առընթեր, Շահան Արծրունի զանազան ծրագրերու հետամուտ եղած էր՝ հայ նոր սերունդէ երաժիշտներու եւ արուեստագէտներու պատրաստութեան ճանապարհին։ Կանոնաւոր պարբերականութեամբ վարպետութեան դասեր կու տար Հայաստանի մէջ՝ ո՛չ միայն Երեւանի, այլեւ երկրի ամբողջ մարզերուն մէջ։ Ի յիշատակ Սիրվարդ Գարամանուկի՝ ան Վանաձորի մէջ հիմնադրած էր տարեցներու տուն մը, որուն հովանաւորն էր։

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է

ՀԱՆՐԱԾԱՆՕԹ ԴԱՇՆԱԿԱՀԱՐ ՇԱՀԱՆ ԱՐԾՐՈՒՆԻԻ ՀՐԱԺԵՇՏԸ

This story is FREE for you...

Leave a Reply

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

This story is FREE for you...

Leave a Reply

Նմանատիպ Յօդուածներ

Արցախն Ու Արցախցիները Կը Մոռցուին ՔՈՓ-17-ին

Ամերիկայի Հայոց Թանգարանը Սառա Հէյզը Նշանակեց Փոխտնօրէն

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է