“ՃԻՇՏ Է, ՈՐ ՄԵՆՔ ԸՆԴԴԻՄՈՒԹԻՒՆ ԵՆՔ, ԲԱՅՑ ԱՅՍ ԵՐԿՐԻՑ ԽՌՈՎ ՉԵՆՔ… ԹՇՆԱՄԻ ՉԵՆՔ“, ԿԸ ՅԱՅՏՆԷ Հ.Յ.Դ. ԲԻՒՐՈՅԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ ՀՐԱՆԴ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ
Ստորեւ, յապաւումով լոյս կ՛ընծայենք հարցազրոյց մը, կատարուած “168 ժամ“ (Տիգրանուհի Մարտիրոսեան) թերթին կողմէ, Հ.Յ.Դ. Բիւրոյի ներկայացուցիչ Հրանդ Մարգարեանի հետ.-
Հ.- Մամուլում պարբերաբար լուրեր են շրջանառւում այն մասին, որ Դաշնակցութիւնում խմորումներ կան, ներքին լարուածութիւն կայ եւ այս ամէնի խորապատկերին ղեկավար կազմում շուտով փոփոխութիւններ են լինելու: Իրականութեանը համապատասխանու՞մ են այս լուրերը:
Պ.- Հ.Յ.Դաշնակցութիւնը բնական, ապրող կազմակերպութիւն է: Մենք մի անձի կուսակցութիւն չենք, եւ շատ բնական է, որ մեր մէջ խմորումներ լինեն: Բայց արտառոց որեւէ բան չկայ, որից էլ բխի ղեկավար կազմի փոփոխութեան հարց, ընդվզում կամ երկպառակում չկայ: Պարզապէս շատերն ուզում են իրենց ցանկութիւններն իբրեւ իրականութիւն ներկայացնել եւ նման լուրեր են տարածում: Այո, Հ.Յ.Դաշնակցութիւնը դժուար օրեր է անցկացրել յետընտրական արդիւնքների խորապատկերի վրայ, ներքին անհանգստութիւն ունի այս առումով, բայց ընդունուածից աւել, այսպէս կոչուած լարուածութիւն, մեզանում գոյութիւն չունի:
Հ.-Պարոն Մարգարեան, հրապարակումներ եղան նաեւ այն մասին, որ լարուածութիւնը հէնց Ձեր եւ ղեկավար կազմից միւս անդամների միջեւ է: Այդպէ՞ս է:
Պ.- Չէ՛, չէ՛: Մեր ղեկավար կազմերի մէջ որեւէ խնդիր չկայ եւ չի եղել, մենք միակամ ենք: Կրկնում եմ` մեր կազմակերպութիւնն անձի կազմակերպութիւն չէ, որ ղեկավարը ինչ-որ բան ասի` բոլորը յետեւից քայլեն: Հ.Յ.Դաշնակցութիւնը ապրում է, երկնում է նոր քաղաքականութիւն, նոր գաղափարներ:
Հ.- Շատերը քննադատեցին Դաշնակցութեանը պաշտօններ ստանձնելու համար` գնահատելով դա որպէս, “ընդդիմութիւն պաշտօններով“: Նախ Վահան Յովհաննիսեանը դեսպան նշանակուելու առաջարկ ստացաւ, հիմա էլ խօսւում է, որ Հրայր Կարապետեանն է հիւպատոսարանում պաշտօն ստանալու: Ինչպէ՞ս կը բացատրէք այս հանգամանքը:
Պ.- Այստեղ Հ.Յ.Դաշնակցութեանը հասկանալու հարց կայ: Մենք ճիշդ է, որ ընդդիմութիւն ենք, բայց այս երկրից խռով չենք, այս երկրի թշնամին չենք: Որեւէ ընդդիմադիր կուսակցութիւն Հայաստանում չկայ, որը իբրեւ ընդդիմութիւն անում է աւելին, քան մենք, անում է այն, ինչ մենք չենք անում: Կան հարցեր` ազգային, արտաքին քաղաքական ոլորտում, որոնց առնչութեամբ մենք համագործակցում ենք իշխանութեան հետ: Եթէ ընդդիմութիւն ես, չի նշանակում, որ պէտք է երկրին վերաբերող ցանկացած հարցի դէմ լինես: Եթէ այդպէս լինի, ուրեմն պէտք է շէնք չկառուցենք, գործարան չհիմնենք, աշխատանքի չգնանք, որովհետեւ վերջիվերջոյ, եթէ այս տրամաբանութեամբ շարժուենք, այս ամէնից շահում է իշխանութիւնը: Բայց լինելով իրատես կուսակցութիւն, իմանալով մեր ուժերի չափը, քաղաքական զարգացումների տրամաբանութիւնը` մենք գիտենք, որ այս պետութեան մաս ենք կազմում եւ այդ պատճառով օգտակար ենք լինում մեր երկրին ու ժողովրդին այն ամէնով, ինչով կարողանում ենք: Երբ մենք նախկինում գործող իշխանութեանը մաս էինք կազմում, պահանջում էինք, որ ընդդիմութիւնը եւս դառնայ պետութեան մաս, իր մասնակցութիւնն ունենայ պետական գործին:
Երբ իշխանութեան մաս էինք համոզուած էինք, որ ընդդիմութեան մասնակցութիւնն անհրաժեշտութիւն է: Հիմա, երբ ընդդիմութիւն ենք, դարձեալ համոզուած ենք, որ ընդդիմութիւնը պէտք է լուսանցքում չմնայ: …Հ.Յ.Դ.-ն աշխատում է արտաքին քաղաքականութեան բնագաւառում` լաւ տեղեակ լինելով ազգային հարցերին եւ դրա համար մենք համոզուած ենք, որ անելիք ունենք` անկախ նրանից, թէ ով է իշխանութիւնը:
Այո՛, կան պետութիւններ, որտեղ դեսպան են նշանակում նաեւ ընդդիմութիւնից, կամ չեն նշանակում ընդդիմութիւնից եւ դա տուեալ երկրներում բնականօրէն է ընկալւում: Շեշտը դրէք նրա վրայ` ինչո՞ւ իշխանութիւնները այդ կարեւոր պաշտօնին ուզում են տեսնել Վահան Յովհաննիսեանին: Եթէ Գերմանիոյ ճակատում աշխատելու համար պետութիւնն ընտրել է Վահանին, բնականաբար նա պէտք չէր զլանար: Եթէ պէտք լինէր ատրպէյճանական ճակատում դերակատար լինել, մենք կրկին չէինք զլանայ, կ՛աշխատէինք: Եթէ սրանից իշխանութիւնը կը շահի, թող շահի… Մենք դրական ուժ ենք, մեր մօտեցումը դրական է: Որքան ուզում են թող խօսեն, թէ սա նշանակում է` իշխանութեան մաս կազմել, բայց դա այդպէս չէ. մեր մօտեցումը չի փոխուել, մենք եղել ենք ընդդիմութիւն եւ շարունակում ենք լինել ընդդիմութիւն:
Իշխանութեանը դէմ լինելու մեր վճռակամութիւնը չի պակասել: Մենք գիտենք` որտեղ է սկսւում համագործակցութեան սահմանն իշխանութեան հետ ու որտեղ է այն աւարտւում եւ մեր ընդդիմադիր կեցուածքի հետ այն չի հատւում` հաւատացէք: Յիշէք` ընդդիմադիր կամ իշխանութիւն լինելը ինքնանպատակ չէ, դա ժողովրդի համար է: Մենք ընդդիմութիւն չենք իշխանութիւն լինելու համար, մենք այս երկրով ու ժողովրդով ենք երդում կատարել, մեր կեանքի իմաստը Հայաստանն ու հայ ժողովուրդն են, ոչ թէ իշխանութիւն կամ ընդդիմութիւն լինելը:
Հ.- Հ.Յ.Դ. պատգամաւոր Աղուան Վարդանեանը Վահան Յովհաննիսեանի նշանակման առումով ասել էր, թէ դրանից “Դաշնակցութիւնը գուցէ եւ որոշ շրջանակներում կը տուժի“: Հիմնաւոր չե՞ն արդեօք տեսակէտները, որ որպէս ընդդիմութիւն հասարակութիւնն այլեւս Դաշնակցութեանը չի ընկալի եւ Հ.Յ.Դ.-ն կը տուժի հէնց այս առումով:
Պ.- Ես էլ եմ ժողովրդի մէջ ապրում եւ որեւէ կերպ կտրուած չեմ ժողովրդից եւ կարող եմ ասել, որ չեմ տեսնում մտահոգութիւն մարդկանց մէջ այն առումով, թէ Վահան Յովհաննիսեանի դեսպան նշանակուելուց յետոյ այլեւս ընդդիմութիւն չենք: Հակառակը` մարդիկ ասում են, որ եթէ կարող էք մի բան անել` արէ՛ք: Ես չեմ կարծում, որ ժողովուրդը մեզանից պահանջում է տունը նստած, ձեռքներս ծալած սպասել եւ իշխանութեանը հայհոյել: Հիմա տարբեր քաղաքական ուժեր սա չե՞ն անում: Իսկ մենք փորձում ենք օգտակար լինել. արտագաղթ կայ, փորձում ենք ելք ցոյց տալ, ծրագիր ենք հրապարակում, այլ հարցերում եւս փորձում ենք առաջարկներ անել, համոզել մեր տեսակէտները իշխանութեանը: Բա միւսներն ի՞նչ են անում, որ անունով ընդդիմութիւն են, իսկ մենք պարզւում է` ոչ: Եթէ ոեւէ մէկը մի բան մեզանից առաւել է անում, ես կը հասկանամ, բայց այդպէս չէ: Ես վստահ եմ` մեր ժողովուրդը մեզ կը հասկանայ, որովհետեւ մենք անում ենք այն, ինչ նախկինում ենք արել:
Հ.- Ի դէպ, վարչապետի յայտարարած “պատերազմը“ Դաշնակցութեան նկատմամբ աւարտուե՞լ է, թէ՞ դեռ շարունակւում է:
Պ.- “Պատերազմ“ բառը մի քիչ շատ քաշքշուեց: Դա իր բառն էր: Ես նկատի եմ ունեցել, որ վարչապետը վատ, ստայօդ յօդուածներ էր հրապարակում Դաշնակցութեան դէմ: Իր սկսած սեւ PR-ը ոնց սկսուեց, այդպէս էլ աւարտուեց: Մենք բացայայտեցինք նրան: Նա երեւի մտածում էր, որ մենք կը ներքաշուենք այդ սեւ պայքարի մէջ…: Մարդիկ կան, որոնք ընդհանրապէս ոչ թէ փորձում են լաւ գործով, ճիշդ պահուածքով ժողովրդականութիւն շահելով առաջ գնալ, այլ` սրա եւ նրա բերանը փակելով, կաշառելով, տեռորի ենթարկելով ներկայացնել, թէ իրենք լաւն են: Մեր նուազագոյն քննադատութիւնն էլ վարչապետի կողմից թշնամաբար ընդունուեց: Այն դէպքում, երբ մենք թշնամաբար չէինք տրամադրուած, եթէ անգամ նրան ասում էինք, որ իր վարած քաղաքականութիւնը սխալ է:
Հ.- Անդրադառնալով արտաքին քաղաքականութեանը` ձեզ համար արդարացի՞ էր նախագահ Սերժ Սարգսեանի քաղաքականութիւնը 3.5 տարի բանակցութիւններ վարել Եւրոպայի հետ, ապա, ինչպէս շատերն են գնահատում, մէկ գիշերում կտրուկ շրջադարձ կատարել դէպի Մաքսային Միութիւն:
Պ.- Ես կարծում եմ, որ ճիշդ էր Եւրոպայի հետ 3.5 տարի բանակցութիւններ վարելը: Հիմա էլ ճիշդ կը լինի, որ Հայաստանը շարունակի իր յարաբերութիւնները Եւրոպայի հետ: Բայց անկախ այս ամէնից, ինձ համար կարեւորն այն է, որ Հայաստանում լինի այնպիսի մթնոլորտ, որ նման խնդիրները քննարկուեն քաղաքական պատասխանատու մթնոլորտում: Հիմա որոշակիօրէն Մաքսային Միութեանը անդամագրուելու մտադրութիւնը` թէպէտ լինելով մեզ համար ընդունելի, հաշուի առնելով, որ մենք կողմ ենք Մաքսային Միութեան անդամակցելուն, հարցը պէտք է քննարկուէր գոնէ Անվտանգութեան խորհրդում, որտեղ բոլորը, յատկապէս` ընդդիմութիւնը, լինէին ներկայացուած եւ մասնակցէին տարուող քննարկումներին…:
Հ.- Բայց տրւու՞մ են արդեօք անվտանգութեան երաշխիքներ: Շատերը պնդում են, որ դա զուտ խաղաքարտ է` արդարացնելու Մաքսային Միութեան անդամակցելու որոշումը:
Պ.- Կարելի է այդպէս մտածել, բայց ով բանական խելք ունի, կարող է փաստել, որ մեր անվտանգութեան համակարգը ամբողջապէս յենուած է Ռուսաստանի վրայ: Մինչեւ այդ անվտանգութիւնը եւրոպական դառնայ, եթէ ի հարկէ կը դառնայ, գուցէ ժամանակ չմնայ…
Հ.- Որեւէ փաստաթուղթ կը ստորագրուի՞, ըստ ձեզ, Վիլնիւսում: Ի՞նչ ակնկալիքներ ունէք:
Պ.- Եւրոպան, կարծում եմ, ըմբռնումով կը մօտենայ մեզ, քան` որոշ հակառակորդներ, ներքին որոշ ուժեր: Եւրոպան չի թողնի, որ Հայաստանը ամբողջութեամբ կտրուի իրենից, նա կը փորձի պահել կապերը եւ օգնել Հայաստանին քայլեր կատարել դէպի ժողովրդավարութիւն: Եթէ նոյնիսկ Եւրոմիութեան հետ սերտ համագործակցութիւնը չստացուի, ըստ իս, որոշակի կապեր մենք, այնուամենայնիւ, կը պահպանենք ու կը զարգացնենք Եւրոպայի հետ:
Հ.- Իսկ ի՞նչն է խանգարում ձեզ հիմա իշխանութիւնը վերցնել:
Պ.- Իրական յեղափոխութիւնը ժողովրդի միջոցով է կատարւում: Խնդիրը` ժողովրդական կազմակերպման պակասն է: Հայաստանում ոչ մի կուսակցութիւն չունի անհրաժեշտ ժողովրդային կազմակերպուածութիւն: Ժողովուրդը քաղաքականապէս կազմակերպուած չէ եւ այս առումով մեղադրելի չէ: Մենք ժողովրդին չենք կարողացել կազմակերպել, համախմբել որեւէ ծրագրի շուրջ: Ընդդիմութեան պայքարը միշտ պոռթկումնային է եղել, դժգոհութեան ալիք է բարձրացել, որը շուտ մարել է: Եթէ այդ “դժգոհները“ չունեն նոյն գաղափարը, ծրագիրը, ապա այն կարճատեւ է գոյատեւում: Իրական պայքարը պէտք է լինի գաղափարական պայքար: Ըստ որոշների, պէտք է բոլորը միանան ընդդէմի հասկացողութեամբ: Այո՛, միացանք, հասկացանք, բա յետոյ ի՞նչ ենք անելու, աւելի վա՞տն ենք բերելու իշխանութեան: Ես զարմանում եմ, գիտէք, ինչո՞ւ են շատերը ընդդիմութիւն կոչւում, երբ ունեն նոյն ընկերային-տնտեսական քաղաքականութիւնը, ինչ` այս իշխանութիւնը, ունեն նոյն ընկերային ծագումը, ինչ իշխանութիւնն ունի:
Վերջիվերջոյ իրենք ինչի՞ են ընդդիմադիր: Հ.Յ.Դ.-ն յստակ ընկերվարական կուսակցութիւն է, ազգային կուսակցութիւն է եւ իբրեւ այդպիսին` այլընտրանք ենք այս իշխանութեանը: Իրանց տարբերութիւնը իշխանութիւնից ո՞րն է… տարբերութիւնը այն է, որ այստեղ Սերժ Սարգսեան է ղեկավարի անունը, այնտեղ` ուրիշ բան: Անձինք են, որ տարբեր են, քաղաքականութիւնը նոյնն է, էութիւնը նոյնն է: Բոլորին, բայց նաեւ մեզ պակասում է ժողովրդային լայն կազմակերպուածութիւնը: Մենք վճռականօրէն աշխատելու ենք, կազմակերպուելու ենք եւ առաջ ենք ընթանալու:
Ճշգրիտ բացատրական հոլովոյդ կը ներշնցէ Հ․Յ․Դ․ քաղաքականութեան ծրագիրը Ներկայիս ու Ապագային գործունեութեան Իշխանութիւնը Ստանցելու պարագային,
Կէցցէ Հ․Յ․Դ․Բովանդակ Մարմիներու Անխտիր Աշխատանքներուն,
Սփիւրըս Տիեզերքին!!!