ՀԱՅՈՒՆ ԿԻՐԱԿԻ ՕՐՈՒԱՆ “ՀԵՒՔ“Ը

0 0
Read Time:3 Minute, 47 Second

p15 jebej1

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ

Բայց արդեօք միայն կիրակի օրե՞րն են հայուն “հեւք“ը….:
Երեւի շաբթուան բոլոր օրերը, բայց այս “հեւք“-ը ապրեցայ, երբ կիրակի, Հոկտեմբեր 5-ին ամբողջ օր մը անցուցի Սուրբ Սարգիս եկեղեցւոյ մէջ, Տալլաս, Միացեալ Նահանգներ:
Եւ կիրակի օրուան մը հեւքն էր, զոր հայկական փոքր գաղութը կ՛ուզէ իւրաքանչիւր վայրկեան լաւապէս “ապրիլ“, որպէսզի օգտակար արդիւնք ունենայ` ըլլայ անհատական, բայց մանաւանդ հաւաքական կեանքերուն համար: Ամերիկայի մէջ եւ երեւի քիչ մը ամէն տեղ` այս օրերուն խճողուած յայտագիրները եւ առօրեայ կեանքի պահանջները` առիթ չեն տար, որ մարդ մտածէ ինքն իր մասին, բայց նաեւ` իր մշակոյթին, լեզուին ու հաւատքին:
“Հայութիւնը կ՛ուզեմ պահել իմ հոգեւոր ծառայութեանս միջոցով“:
Ղեւոնդ քահանայ Աճամեանը հոգեւոր հովիւն է Սուրբ Սարգիս Հայաստանեայց առաքելական եկեղեցւոյ: Հազիւ երեսուն տարիքը բոլորած է, բայց արդէն մեծ նուիրումով լծուած է իր գաղութին հոգեւոր եւ ազգային ծառայութեան Օհայօ ծնած է` իտալացի մօրմէ եւ հայ հօրմէ, մօրը քաջալերանքը մեծ եղած է զինք հոգեւոր ծառայութեան մղելու իմաստով, բայց նաեւ կայ հայկականութիւնը: Իտալացի մայրը համոզումով կառչած է իր ամուսնոյն ազգային ինքնութեան եւ իր զաւակը մղած է այդ ուղղութեամբ, այնքան որ Ղեւոնդ քահանան հպարտութեամբ կ՛ըսէ. “Հայերէնը շատ գեղեցիկ լեզու է…“: Բայց նաեւ“`լեզուն կ՛որոշէ մարդուն եւ հաւաքականութեան մշակոյթը եւ կենցաղը“:
Եւ այս համոզմունքով, ան կամաց-կամաց` ինքնուս,սորված է հայերէն, բայց նաեւ ամուսնանալով Հայաստանէն հայուհիի մը հետ, կրցած է կազմել հայկական տուն մը, ուր միայն հայերէն կը խօսին…:
Տալլասի հայ գաղութը կը հաշուէ չորս հարիւր յիսուն ընտանիք: Ջախջախիչ մեծամասնութիւնը եկած է Միջին Արեւելքէն, նաեւ` Թուրքիայէն: Ազգային ինքնութեամբ փխրուն հաւաքականութիւն է, որ եկեղեցւոյ շուրջ համախմբուելով “հեւքի“ մէջ է `հայութիւնը պահելու տեսլականով…:
Իսկ հեւքը…:
“Փորձեցինք շաբաթ օրերը մանուկները եկեղեցի բերել, որպէսզի հայերէն սորվեցնենք: Չյաջողեցանք`գործնական պատճառներով“: Բայց այդ “չյաջողիլը“ չէ յուսահատեցուցած տէր հայրը եւ ժողովուրդը: “Կիրակի օրերը որոշեցինք զիրենք եկեղեցի բերել` թէ՛ հայերէն կը սորվեցնենք, եւ թէ Աստուածաշունչի դաստիարակութիւն“:
Եկեղեցական Ս. պատարագի ժամանակ աւելի քան երեսուն մանուկ-պատանիներ մտան եկեղեցի: Իրենց կիրակի օրուան դասապահերը ամբողջացնելէ ետք, բոլորն ալ կը մասնակցին եկեղեցական արարողութեան: Բայց ուշագրաւ էր այն, որ Ղեւոնդ քահանան պատարագի ընթացքին հրաւիրեց պզտիկները համախմբուելու խորանին չորս կողմը եւ ծալլապատիկ նստեցնելով զիրենք`սկսաւ խօսիլ եւ պատմութին պատմել: “Յիսուս ալ առակներով խօսեցաւ մարդոց հետ, որպէսզի հասկնան“, ըսաւ տէր հայրը` շեշտելով. “Պէտք է մանուկները եկեղեցի բերենք, որպէսզի ուրիշ տեղ չերթան…“: Ու չուշացաւ տէր հօր երիտասարդական խանդավառութեամբ դիպուկ կատակը: “Մենք շատ պաշտօնական ենք:Արժէ քիչ մը փոխել եւ փոխուիլ…“:
Եւ կիրակին շարունակուեցաւ Տալլասի հայկական եկեղեցւոյ մէջ:
Եկեղեցւոյ մէջ եղողները մեծ անձկութեամբ լսեցին իմ ելոյթս` “Քրիստոնեայ համայնքներու իրավիճակը ներկայ Միջին Արեւելքի տագնապներու ընթացքին“ նիւթին մասին: Թէեւ կը լսէին հետաքրքրութեամբ, բայց նաեւ կը տեսնէիր կարօտը եւ մտահոգութիւնը իրենց աչքերուն մէջ: Բայց չէ, որ կեանքեր ապրած են իւրաքանչիւրը այս Միջին Արեւելքի երկիրներուն մէջ…: Պէյրութը, Հալէպը, Դամասկոսը, Պաղտատը, Պոլիսը ու տակաւին: Երախտապարտ են իրենց ծննդավայրերուն, ուր իրենց ստացած դաստիարակութիւնը այսօր իւրաքանչիւրը ի սպաս կը դնէ իրենց “նոր գաղութի“ յառաջխաղացքին համար: Նոյն սփիւռքահայուն հեւքն է ու այս հեւքին ստեղծած “տագնապը“, որ կը շարունակուի եւ երեւի աւելի արագ…: բայց նաեւ` աշխուժ:
Հաւաքական ճաշէն ետք` կային երգչախումբի եւ պարախումբի փորձերը`պատրաստուելու համար վերամուտի գեղարուեստական ու հայկական տոհմիկ երեկոյին: Հետեւեցայ երիտասարդներուն եւ պատանիներուն երգին ու պարին…: Եթէ մէկ կողմէ կար ուրախութիւն, բայց նաեւ հպարտութիւն…: Եւ այս հեւքոտ կեանքը աւելիով կ՛ամրացնէր իրենց մէջ հայուն հպարտութիւնը:
Տէր հայրը հաւատացողն է, թէ ազգային ինքնութիւնը եւ քրիստոնէական հաւատքը հայուն նկարագիրին անբաժանելի մասնիկներն են: “Չես կրնար իրարմէ բաժնել“, ըսաւ ան: Բայց նոյնպէս մտահոգ է հայուն “կոտորակուած“ վիճակով…: “Պէտք է մտածենք որպէս մէկ միաւոր, երբ կը խօսինք գաղութին մասին“: Եւ Տալլասի մէջ ալ, սփիւռքեան մեր միւս գաղութներու նման, իւրաքանչիւր անհատը կ՛ուզէ կառչիլ իր “նմաններուն“ իր նախկին երկրին ինքնութեան եւ կենցաղներուն: Եւ այս ալ հայուն “հեւքին“ մէկ անբաժան մասն է: Իւրաքանչիւր հայ իր ազգային ինքնութեան հետ` կը փնտռէ իր “Պէյրութին հմայքները“` “մեր Հալէպը“, “Պաղտատի արմաւենիները“, “Պոլսոյ Պոսֆորը“ եւ տակաւին…: Իւրաքանչիւրը տուած է նկարագիր եւ ոճ, որ կերտած է նաեւ նկարագիր եւ մշակոյթ` դառնալով իւրաքանչիւր սփիւռքահայուն հոգեհատորը…:
Տալլասի մէջ` մէկ կողմէ ապրեցայ “հայուն կիրակի օրուան հեւքը“, բայց նաեւ սիրեցի զայն: “Գունաւոր“ խճանկար մը` ուր իւրաքանչիւրը իր գոյնով եւ բոյրով` մէկ գեղեցկութիւն մը կ՛աւելցնէր հայուն համընդհանուր գոյապատկերին մէջ: Բայց այս “հեւքը“ նաեւ ապրիլ է եւ ապրեցնող: Թէկուզ հեռու` այսպէս ըսած աշխարհի մէկ անկիւնը, բայց շարժուն վիճակ մըն է, որ կենդանութիւն կը շնորհէ: Եւ այս կենդանութիւնն է որ հայը պիտի ապրեցնէ:
Տէր Ղեւոնդ իր երիտասարդական աւիշով եւ ուժով կը սիրէ այս ապրող եւ ապրեցնող վիճակը: “Առաքեալ կը նշանակէ առաջ երթալ յատուկ առաքելութեամբ: Պէտք է հայուն երթալ եւ զինք գտնել ու պահել…“:
Հայուն հեւքն է այս…: Առաջ երթալ եւ հայը գտնել, բայց նաեւ` պահել…: Պահել իր ազգային ու քրիստոնէական ինքնութեամբ:
Եթէ Տալասի մէջ հեւքի օրը “կիրակին“ է` բայց հայուն հեւքը ամէն օր է եւ ամէն տեղ:
Եւ հայուն “հեւքը“` նոյն հայը գտնելն ու պահելն է…:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles