Ինչո՞ւ Գիւմրիում Ամէն Ինչ Այսպէս Ստացուեց

0 0
Read Time:5 Minute, 16 Second

p2 shaptvan ngare st nshan Gyumri_taxum_08

Գէորգ Դարբինեան

(յապաւումով)

 

Յունուարի 15-ին` Աւետիսեան ընտանիքի վեց անդամների յուղարկաւորութեան օրը, Գիւմրիում ծաւալուեցին «տրամաթիք» իրադարձութիւններ, որոնք մի պահ յիշեցրին Մարտ 1, 2008-ի` Երեւանի փողոցներում տիրող իրավիճակը: Գրեթէ վստահաբար կարելի է ասել, որ եթէ չլինէին նախ` Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ Շիրակի թեմի Առաջնորդ Միքայէլ եպիսկոպոս Աջապահեանի` ինքնատիրապետումը եւ ինքնաւերահսկումը կորցրած հանրութեանն ուղղուած սթափութեան եւ հանդարտութեան կոչերը, ապա նաեւ Ազգային Ժողովի գիւմրեցի պատգամաւոր Մարտուն Գրիգորեանի միջամտութիւնը, գիւմրեցիների վրայ ունեցած ազդեցութեան բանեցումը, ցուցարարների եւ իրաւապահ մարմինների միջեւ միջնորդ բանակցողի ակամայ դերի ստանձնումը, զարգացումները կարող էին անկանխատեսելի ընթացք ստանալ` յանգեցնելով ընդհուպ մարդկային կորուստների:
Լարուած իրավիճակ էր նաեւ Երեւանի Ազատութեան հրապարակում, որտեղ իրականացուած հապշտապ գործողութեան արդիւնքում զէնք կրելու կասկածանքով ոստիկանութեան կողմից բերման ենթարկուեց շուրջ քառասուն քաղաքացի, որոնք յետագայում ազատ արձակուեցին: Մինչդեռ, չնայած հասարակութեան ծայրայեղ զայրոյթին, ի սկզբանէ ոչինչ չէր ենթադրում, որ գոնէ ազգային համերաշխութեան եւ միասնականութեան այդ օրը յստակ եւ փաստացի ապաքաղաքական պահանջներով սկսուած ինքնաբուխ հակազդեցութիւնը նման ընթացք կը ստանայ: Թերեւս հարկ կայ հասկանալու, վերլուծելու` որո՞նք էին դրա պատճառները, եւ ինչո՞ւ ամէն ինչ այսպէս ստացուեց: Ըստ այդմ` կարելի է առանձնացնել մի քանի էական գործօնններ:
Ինչո՞ւ եղաւ այն, ինչ եղաւ

Ա.- Ամէն ինչ սկսուեց դատախազութեան հակասական յայտարարութիւններից, խուճապային եւ չկշռադատուած հապճեպ քայլերից: Նախ` փորձելով բացատրել Փերմիաքովին եւ հայ ընտանիքի սպանութեան գործը Հ.Հ. ընդդատութեանը յանձնելու անհնարինութիւնը, չգիտես ում հանճարեղ մտահղացմամբ, դատախազութիւնը յղում կատարեց Ռուսաստանի Սահմանադրութեան համապատասխան կէտին, ըստ որի` ռուսական կողմն անգամ ցանկութեան դէպքում չի կարող Փերմիաքովին յանձնել հայկական կողմին: Յետոյ Շիրակի դատախազը գնաց 102-րդ ռազմակայանի մօտ խմբուած բազմութեան մօտ ու նրանց խնդրեց բողոքի հաւաքը տեղափոխել դատախազութեանը հարող տարածք:gyumri2
Այս գործողութիւններն անմիջապէս ընկալուեցին որպէս թե՚ ռուսական ռազմակայանը եւ թե՚ Փերմիաքովին պաշտպանելուն, բայց,որ էլ աւելի էական է` հայաստանեան իրաւապահ համակարգի անգործութիւնը, յանցագործին յայտնաբերելու եւ ձերբակալելու հարցում թոյլ տուած դանդաղութեան, ընդհուպ ցուցաբերած յանցաւոր անգործութիւնը թաքցնելուն ուղղուած քայլեր: Յետոյ ինքը` Հ.Հ. գլխաւոր դատախազ Գեւորգ Կոստանեանը, սկսեց իրավիճակը փրկելուն ուղղուած անհեթեթ, հակասական քայլեր ձեռնարկել: Նախ յայտարարեց, թէ պատրաստւում է միջնորդութիւն ներկայացնել Ռուսաստանի գլխաւոր դատախազին` գործը եւ հիմնական կասկածեալին հայկական կողմին յանձնելու հարցով: Աւելի ուշ, սակայն, պարզաբանեց, թէ դա կարող է անել միայն այն ժամանակ, երբ քննչական անհրաժեշտ գործողութիւններն արուած կը լինեն, եւ ինքը ստանայ միջնորդութիւնը հիմնաւորող անհրաժեշտ փաստաթղթերը: Դրանով նա բացայայտեց, որ ռուսական կողմին դիմելու իր յանձնառութիւնն աւելին չէ, քան այդ պահը փրկելու եւ մարդկանց տներով ցրելու խնդիր լուծելը: Նրան երեւի թւում էր, թէ այլ դէպքերում իրեն օգնած լեզուական, մտքային աճպարարութիւններն անցնելու են նաեւ Գիւմրիում:
Բ.- Թէ՚ գիւմրեցիների, թէ՚, առհասարակ, ողջ հայաստանեան հասարակութեան մօտ ամրապնդուել է համոզմունքը ազգային ու պետական արժանապատուութիւնը պաշտպանելու հարցում իշխանութիւնների անճարակութեան, յարմարուողականութեան վերաբերեալ: Այն էլ աւելի խայտառակ դրսեւորում ստացաւ, երբ պարզ դարձաւ, որ Փերմիաքովին հայ-թուրքական սահմանին ռուս սահմանապահների կողմից յայտնաբերումը կամ կասկածեալի` հէնց ռուսներին յանձնուելու իրողութիւնը պատահական չէր, քանի որ դա միակ տարբերակն էր` փրկուել հայաստանեան արդարադատութիւնից: Եւ անմիջապէս հարց առաջացաւ, թէ ինչո՞ւ 12-13 ժամ շարունակ հայ իրաւապահները չկարողացան գտնել Հայաստանի տարածքին բացարձակապէս անծանօթ զինուորին, ինչո՞ւ եւ ինչպէ՞ս սահմանից այդքան հեռու Հ.Հ. տարածքում նրան գտան ռուս սահմանապահները, ի՞նչ հիմքով էին, առհասարակ, 102-րդ ռազմակեդրոնի ծառայողները Գիւմրիում Յունուար 12-ին զինուած փնտռում կասկածեալին եւ դեռ մասնակցում ինքնաշարժների ստուգումներին: Եթէ աւելի հասկանալի ներկայացնենք իրավիճակը, ապա այնպիսի տպաւորութիւն էր, թէ այդ օրը հայաստանեան իրաւապահներն ամէն ինչ արեցին, որ Փերմիաքովը յայտնուի ռուսների պաշտպանութեան ներքոյ:
Եւ հիմա ստեղծուել է մի իրավիճակ, երբ ոչինչ փաստացի այլեւս փոխել հնարաւոր չէ: Խոցուած ազգային արժանապատուութեամբ, ատամները կրճտացնելուց ու բռունցքներ ծեծելուց բացի, այլ բան չի մնում անել: Եւ հէնց այս «մանդրաժայինէ տրամադրութիւնների ներքոյ մարդիկ իրենց զայրոյթը որոշեցին հանել հասարակական կարգը պաշտպանելու համար փողոցում շարուած, վահանների տակ պաշտպանուող ոստիկաններից:

Գ.- Չափազանց մեծ նշանակութիւն ունեցաւ հայաստանեան հասարակութեան պահանջների եւ ցաւի նկատմամբ ռուսական կողմի ցուցաբերած անհասկնալի, ըստ էութեան` «ցինիզմ»ի հասնող անտարբերութիւնը: Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպան Իվան Վոլիկինը հանդէս եկաւ կատարուածը դատապարտող եւ յանցագործին օրէնքի ողջ խստութեամբ պատժելու համոզուածութեամբ շաղախուած յայտարարութեամբ: Որքան էլ ապշեցուցիչ լինի, նման արտայայտութիւն չկար 102-րդ ռազմակայանի ղեկավարութեան յայտարարութեան մէջ` չնայած այն փաստին, որ կասկածեալը այդ ռազմակայանի զինծառայող է, որն անարգել զինուած դուրս է եկել քաղաք: Հայաստանեան իր գործընկերոջ հետ հանդիպման ժամանակ Ռուսաստանի պաշտպանութեան փոխնախարար Արկադի Բախինը յայտարարեց, թէ ռազմակեդրոնում ծառայողական քննութիւն է կատարուել, որն աւարտուել է: Ու թէեւ ողբերգութիւնից արդէն հինգ օր է անցել, ռազմակեդրոնի որեւէ պաշտօնատար անձի պատասխանատուութեան ենթարկուելու մասին խօսք, կարծես, չկայ: Աւելին` գիւմրեցիներին եւ անմեղ զոհերի հարազատներին զօրակցութեան մասին յայտարարութիւնը ռազմակայանի կողմից արւում է ոչ թէ առաջին, այլ երկրորդական դէմքի` հրամանատարի` անձնակազմի հետ տարուող աշխատանքների գծով տեղակալ Ալեքսէյ Պոլիւխովիչի մակարդակով:gyumri candles-for-seryozha-avetisyan
Ռուսական «ցինիզմ»ի վերջի կաթիլը, թերեւս, մինչեւ Գիւմրիում անկարգութիւնների ծաւալումը, կատարուածի վերաբերեալ գրեթէ բացարձակ տեղեկատուական շրջափակման արհեստական կազմակերպումն էր: Թէպէտ մեր հեռատեսիլի ընկերութիւններն էլ չէին տարբերւում իրենց պահուածքով: Ռուսական կողմի վարքագիծը, որին հայ հասարակութիւնը հեռուից ծանօթ էր միայն ուկրաինական դէպքերի ընտրողական անդրադարձերից, ընկալուեց որպէս արհամարհանքի, կատարուածի ողբերգականութիւնը ոչ մի կերպ չհասկանալու դրսեւորում, ինչն էլ արդիւնքում լցրեց համբերութեան բաժակը: Եւ եթէ դեռեւս դա Հայաստանում չի յանգեցրել հակառուսական տրամադրութիւնների մոլեգնացմանը, միայն իրավիճակի նրբութիւնը, հակազդեցութեան հետեւանքները ներքուստ հաշուարկելու` ժողովրդի ենթագիտակցական ընկալման շնորհիւ է: Բայց իր այս վարքագծով, անկախ պատճառներից, ռուսական կողմը չափազանց մեծ եւ անդառնալի սպի է թողնում հասարակութեան շերտերի մօտ Ռուսաստանի վերաբերեալ ձեւաւորուած` որպէս հայ ժողովրդի անվտանգութեան երաշխաւորի կերպարի վրայ, եւ դա երկարաժամկէտ հեռանկարում շրջուելու է հէնց Մոսկուայի դէմ:

Դ.- Դեռ Գիւմրիում դատախազութեան շէնքի մօտ խաղաղ հաւաքի ժամանակ, երբ սկսեցին Հ.Հ. գլխաւոր դատախազի, նրա շուրջը խմբուած լրագրողների եւ ինքնաբուխ հաւաքը առաջնորդող մի քանի անհատների ուղղութեամբ քարեր նետուել, պարզ դարձաւ, որ պրովոկացիաները լինելու են անխուսափելի: Բուն բախումները, ըստ էութեան, հէնց այդ պրովոկացիաների շարունակութեան հետեւանք էին, քանի որ գոնէ նախնական շրջանում Գիւմրիում ոստիկանութիւնը չափազանց հաւասարակշռուած վարքագիծ էր դրսեւորում: Բերման ենթարկելու դէպքերն արձանագրուեցին այն բանից յետոյ միայն, երբ ոստիկանների շարքերում վնասուածքներ ստացողներ եղան: Խիստ ուշագրաւ է նաեւ այն հանգամանքը, որ Երեւանի Ազատութեան հրապարակում մարդիկ սկսեցին հաւաքուել ոչ թէ այն ժամանակ, երբ Գիւմրիում Շիրակի դատախազութեան առջեւ պիկետը խաղաղ ընթացքի մէջ էր, այլ միայն այն ժամանակ, երբ ամէն ինչ սկսել էր վերածուել քաոսի, երբ իրավիճակը դուրս էր գալիս վերահսկողութիւնից, եւ երբ սկսել էին հնչել հակառուսական կոչեր ու յայտարարութիւններ: Չի կարելի բացառել, որ ոստիկանութիւնը Երեւանում դրա տրամաբանական շարունակութիւնը կանխելու նպատակով ձեռնարկեց հաւաքուածներին անկանոն եւ բացարձակ մեծամասնութեան դէպքում առանց որեւէ հիմքի բերման ենթարկելու օպերացիան:
Այսպիսի զարգացումները ցոյց տուեցին, որ առկայ է Գիւմրիի ողբերգութիւնը քաղաքական շահարկումների գործիք դարձնելու լուրջ կալրելիութիւն: Բոլոր այն հանգամանքները, որոնք խօսում են պետական կառոյցների ցուցաբերած անգործութեան, դրա պատճառով Հայաստանին եւ նրա հասարակութեան արժանապատուութեանը եւ անվտանգութեանը հասցուած վնասարարութեան մասին, չեն կարող անհետեւանք մնալ: Յստակ մարդկանց պաշտօնազրկելու, պատասխանատուութեան ենթարկելու անհրաժեշտութիւնն այլընտրանք չունի, եւ դա պէտք է վերածուի քաղաքական պահանջների: Բայց այնպիսի գործողութիւնների ծաւալումը, որոնք հսկայական ցնցումների կարող են տանել երկիրը մի իրավիճակում, երբ գրեթէ ամէն շաբաթ սահմանին զոհեր են արձանագրւում, տուեալ պահին գրեթէ հաւասար է դաւադրութեան:

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

One thought on “Ինչո՞ւ Գիւմրիում Ամէն Ինչ Այսպէս Ստացուեց

  1. Եկեք մտածենք միասին

    ա)Ինչո՞ւ համար հանցագործը իր հանցանքի վայրում է թողնում հանցագործության իրեղեն ապացույցները՝ զենքը և զինվորական զգեստները (calling card կամ ապակողմնորոշիչ հետք)։
    բ)Ո՞վ իրեն վճարեց $12000 այդ սարսափելի ոճիրը կատարելու համար։
    գ)Ո՞ր երրորդ պետությանն էր ձեռնատու այս Հայ-Ռուսական հարաբերությունների սառը ցնցուղը։
    ————————————
    Ուրեմն հանգիստ թողեք Հայկական պետական Այրերին, որոնք նույնքան են վրդովված որքան դուք, և թողեք իրավապահ մարմինները կատարեն իրենց գործը։ Իսկ հակառուսական հիստերիա բարձրացնելը պարզապես մատնում այդ անձանց մասնակցությունը հակահայկական վեցերորդ շարասյանը։
    Մի տրվե՛ք թշնամու սադրանքներին։

    Ես գտնում եմ նաև որ անհրաժեշտ է որպեսզի Հայաստանի Պաշտպանության Նախարարությունը կազմավորի մի մնայուն կոմիտե, ովքեր կստուգեն Հայաստանում ծառայող օտարերկրյա զինվորների և սպաների անցյալը (քրեական, հոգեկան, կրոնական և այլ տվյալները)։ Այսպես կոչված՝ «background check»։ Առանց այդ ստուգման և Հայաստանի ՊՆ հաստատման ոչ մի օտարերկրյա զինվոր իրավունք չունի ծառայելու Հայաստանում կամ Արցախում։

    Կեցցե՛ Հայ-Ռուսական ռազմաքաղաքական դաշինքը
    Կեցցե՛ Հայաստան
    https://www.academia.edu/9153168/First_Letter_to_Vladimir_Putin

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles