ԵՐԱԺՇՏԱԿԱՆ .- ԱՐԵՒԵԼԵԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԵՐԱԺՇՏՈՒԹԵԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉՆԵՐԷՆ՝ ՆԻԿՈՂԱՅՈՍ ՏԻԳՐԱՆԵԱՆ

0 0
Read Time:1 Minute, 38 Second

p15 nigoghayos

ԱՐՍԷՆ ՍԱՅԵԱՆ

19¬րդ դարու երկրորդ կէսի հայ երգահաններու շարքին, Նիկողայոս Տիգրանեան ուրոյն տեղ կը գրաւէ։ Հայ երգահաններէն ամենայ երկարակեացն ըլլալով, ան՝ իր գործունէութիւնը սկսած է հայ մասնագիտական¬երգահանական ստեղծագործութեան կազմաւորման առաջին շրջանէն, հասնելով հայ երաժշտական մշակոյթի զարգացման յետպատերազմեան տարիներուն։
Նիկողայոս Տիգրանեան ծնած է 1856¬թուականին, Հայաստանի Կիւմրի քաղաքին մէջ։ Մանկական տարիներէն սկսած է յաճախել տեղւոյն հայ Կաթողիկէ վարժարանը, ուր գրագիտութիւն ուսանելով ուշադրութիւն գրաւած է իր ընդունակութիւններով։ Սակայն, անոր ուսումը շուտով ընդհատուած է ութ տարեկան՝ երբ »Ծաղիկ« հիւանդութեան հետեւանքով կորսնցուցած է իր տեսողութիւնը։ Այնուհետեւ, ծնողներն իրենց ուշադրութիւնը կեդրոնացուցած են երեխային երաժշտական ընդունակութիւններուն զարգացման վրայ։
1873 թուականին, հայրն իր զաւակը տարած է Վիէննա եւ տեղաւորած՝ կոյրերու ուսումնարանը։ Այդ տարիներուն, ուսանելով փրոֆ. Շէնների մօտ, աւարտած է Վիէննային երաժշտանոցը։ Շրջանաւարտութենէ ետք Նիկողայոս Տիգրանեան 1880¬թուականին վերադարձած է հայրենի քաղաքը՝ Կիւմրի եւ նուիրուած՝ իր սիրած արուեստին։
Որպէս դաշնակահար, ան ելոյթներ ունեցած է տարբեր քաղաքներու մէջ, ձայնագրելով եւ մշակելով միջավայրի ժողովրդական եւ գուսանական երգերը, պարեղանակներն ու գործիքային այլ ստեղծագործութիւններ։
Նիկողայոս Տիգրանեանի առաջին տպագիր ստեղծագործութիւնը լոյս տեսած է 1887¬թուականին, »Անդրկովկասեան ժողովրդական երգեր ու պարեր« խորագրով, որ կը ներկայացնէ անոր յետագայ ստեղծագործութեան հիմնական ուղղութիւնն ու սահմանները։
Արժէքաւոր են նաեւ Նիկողայոս Տիգրանեանի յօդուածներն ու դասախօսութիւն¬համերգները, ուր ոչ միայն ան ընդհանուր կերպով ներկայացուցած է հայկական պարերն այլեւ կարեւոր դիտողութիւններ արտայայտած՝ անոնց բովանդակութեան, կշռութային ու ձեւակառուցման առանձնայատկութիւններու մասին։
Բացի Անդրկովկասի քաղաքներէն, նման դասախօսութիւններով հանդէս եկած է նաեւ Վիէննայի մէջ, թէ՛ կոյրերու ուսումնարանին, ուր ուսանած էր ժամանակին եւ թէ՛ համալսարանին մէջ, բացառիկ յաջողութիւն արձանագրելով։
Հայրենի Կիւմրի քաղաքին մէջ, ստեղծագործական եւ կատարողական աշխատանքին զուգընթաց, ան՝ ծաւալած է նաեւ հասարակական ու մանկավարժական գործունէութիւն։ Հիմնած է կոյրերու դպրոց, ուր դասաւանդած է երաժշտութիւն եւ գլխաւորած՝ քաղաքի համերգային կեանքը։
Աւելի ուշ Նիկողայոս Տիգրանեան տեղափոխուած է Երեւան եւ մինչեւ իր մահը 1951, ապրած է եւ աշխատած՝ արժանանալով պատուաւոր կոչումներու։ ։ Ան՝ որ յայտնի երաժշտագէտ Ալեքսանդր Սպենդիարեանի կողմէ բնութագրուած է որպէս »Մեծ Երաժիշտ, Արեւելքի Երգիչ« իր ստեղծագործութեամբ նոր էջ բացած է արեւելքի ժողովուրդներու երաժշտութեան պատմութեան մէջ, եւ ապահոված՝ իր ուրոյն տեղը 19¬րդ դարավերջի եւ 20¬րդ դարասկզբի հայկական երաժշտութեան պատմութեան մէջ։

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles