Զինարշա՞ւ Թէ Մսխում՝ Սովածներու Հաշւոյն․․․
ՊՕՂՈՍ ԳՈՒԲԵԼԵԱՆ
Ռիչմընտ – Վըրճինիա
Ի տես եւ ի լուր տարիներէ ի վեր պատերազմող կողմերու միջեւ տարուող անմարդկային կոտորածներուն ու խժդժութիւններուն, մարդ էակը ամբողջ էութեամբ կը ցնցուի ու հոգեկան բեկում կ՛ապրի ու կ՛անիծէ այն արիւնռուշտ պետական այրերը, որոնք փոխանակ քաղաքակիրթ մարդու նման՝ նստելով իրենց երկիրն ու ժողովուրդները տագնապեցնող գերխնդիրները խաղաղ ու կիրթ ձեւով լուծելու, արեան ծարաւի գազանի ու նախամարդու մոլուցքով կ՛արբենան, հազարաւոր ամէն տարիքի պատկանող անմեղ մարդոց ու մասնաւորապէս՝ երիտասարդներու արիւնը զուր տեղ թափելով։
Այդ հիման ու սոյն հարթակի վրայ տեղին է նշել թէ այժմ, տիեզերական մաշտաբով միլիառներու հասնող մոլեգին զինարշաւի մը լծուած են անոնք, յայտնի ալ չէ թէ որո՞ւն դէմ․․․
Ու մենք, մեր խոնարհ անկիւնէն, սարսափով ականատես կ՛ըլլանք, թէ ինչպէ՞ս մեծ ու փոքր պետութիւններ, յաճախ իրենց ժողովուրդին բերանէն պատառ մը հացը կտրելով, կը դիմեն նիհիլիստական այդ յիմարութեան, վասն ապրուստ մը ճարելու համար ճգնող դասակարգի հաշւոյն, երբ այս վերջինները, յաճախ էրիկ-կնիկ ստիպուած են գիշեր ցորեկ ճգնիլ ու գործել, որպէսզի կարենան ժամանակին իրենց տան վարձքը վճարել ու զաւակներուն ապրուստը հոգալ․․․Մէկ խօսքով՝ ընտանիքը ոտքի պահել․․․
Ներկայ ընթացքով մարդկութիւնը աննկատ, դէպի գոյութենական անկում ու ոչնչացում կ՛ընթանայ։ Ու երբ ներկայ մտորումներս սկսած էի գրի առնել, աշխարհով մէկ յանկարծ տարածուիլ սկսաւ հետեւեալ շռնդալից լուրը, բան մը որ շատերու կողքին ցնցեց էութիւնս ու «ինթելեքթ»ս եւ մտային աշխարհս տակն ու վրայ ըրաւ․․․
Ուրեմն դրամատիրութեան ջատագով ամէն ցեղի անհատներ, ցնծացէք, ուրախութեան ճիչեր արձակեցէք, երբ հետեւեալ անհաւատալի ցնցիչ լուրը կամ աւետիսը կիսեմ ձեզի հետ։ Հարաւային Ափրիկէի ծնունդ, այժմ Միացեալ Նահանգներու քաղաքացի, երիտասարդ ու համակրելի միլիառատէր գիտնական՝ Իլան Մասք, որուն հետ Սպիտակ տան մէջ երեւակայական հանդիպում ունեցած էի, Ամերիկայի նախագահ ընտրուելէս անմիջապէս ետք, ու առիթէն օգտուելով անոր յայտնած էի թէ կեանքի կոչած նոր օրէնքիս համաձայն՝ ամէն միլիառատէր պարտաւոր է տարին գոնէ շաբաթ մը իր տեղը փոխանակել փողոցները սլքտացող անտունիի մը հետ, որոնց շարքին՝ «Այն Միւս Փողոցը» հատորիս գլխաւոր հերոսը, Վիեթնամի վեթերան՝ մեր թաղին կիսաքաղց բնակիչ, Ֆիլին, կամ Ֆիլիփին հետ․․․
Ինքն ալ համամտութիւն յայտնելով, սիրայօժար, լայն ժպիտը դէմքին, ընդունած էր անմիջապէս հրահանգիս հետեւիլ։
Ու այժմ՝ մէկդի թողնելով գրական հնարքները, յայտնենք խոստացուած շլացուցիչ աւետիսը․․․ Իլան Մասք, որպէս աշխարհի ամէնէն մեծահարուստ անձը, արդէն 1.2 եռիլիոն, թրիլիոն տոլարի հասցուցած է հարստութիւնը։ Գաղտնիք ալ չէ թէ մէկ թրիլիոնը՝ հաւասար է հազար միլիառի։
Գալով մեր մինուճար ժողովուրդին ու հայրենի իրականութեան։ Մեր պետութիւնն ալ իր կարգին, իր շուրջ տարուող զինարշաւին հետեւելով, կամայ-ակամայ, հազիւ նկատելի իր մասնակցութիւնը ստիպուած է բերել այդ արշաւին զուտ ինքնապաշտպանութեան մտահոգութենէ մղուած։ Սակայն գոյութիւն ունեցող համաշխարհային զինարշաւի խոյանքին ու մրցակցութեան հետ բաղդատած, հիւլէ մըն է մեր մասնակցութիւնը ազգային անվտանգութեան անունով մեր շուրջ կատարուող աննախընթաց մրցակցութեան։ Սոյն իրողութենէն մեկնելով, այժմ փորձենք թիւերու լեզուով խօսիլ։ Սկսելով այնպէս կոչուած մե՜ծ տէրութիւններու մսխած ու իրենց երկիրներու պաշտպանութեան յատկացուցած տարեկան պիւտճէէն ու ամավարկէն, որ 2025ին հասած է 2․63 թրիլիոն տոլարի։
Այսպէս՝ ՆԱԹՕ՝ 1․5 թրիլիոն, Ամերիկա՝ 997 միլիառ, Չինաստան՝ 314 միլիառ, Ռուսիա՝ 149 միլիառ, Գերմանիա՝ 88,5 միլիառ, Հնդկաստան՝ 86․1 միլիառ: Իսկ Հայաստան՝ 1․46 միլիառ միայն։ Փոխարէնը՝ Թուրքիա՝ 28 իսկ Ատրպէյճան՝ 5,0 միլիառ ու Իրան՝ 15-18 միլիառի միջեւ։
Ըստ ՄԱԿի շրջանակներուն ու միջազգային ընկերաբաններուն մօտ տիրող ընդհանուր կարծիքին, ինչպէս նաեւ տարիներէ ի վեր մեր առաջ քշած գաղափարաբանութեան, մսխուած այդ գումարներով կարելի էր աղքատութիւնն ու չքաւորութիւնը մասամբ մը վերացնել երկրագունդին վրայէն, ուսումն ու զարգացումը անվճար, մատչելի դարձնել խոնարհ դասակարգին, մարդկութիւնը հարուածող հիւանդութիւններուն ու համաճարակներուն դարման գտնել ու մեր գլխուն պատուհաս դարձած, հետզհետէ վատթարացող կլիման բարեշրջել ու շնչելի դարձնել։
