Ի Խնդիր Նոր Քաղաքական Մշակոյթի

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ vproodian@gmail.com Նախ՝ քանի մը արագ նշումներ: Անցնող շաբթուան ընթացքին, նախագահ Սերժ Սարգսեան յայտարարեց, թէ պատերազմի ճակատին վրայ մենք կը կռուէինք 1980ական թուականներու զէնքերով: Այս յայտարարութիւնը աղմուկ բարձրացուց կարգ մը հայ մեկնաբաններու մօտ, որոնք փութացին յայտարարելու, որ սա պետական գաղտնիք է, ինչպէ՞ս կարելի է նման բան ըսել, եւ եթէ այդպէս է, հապա ինչո՞ւ հայկական բանակը չէինք զինած արդիական զէնքերով եւ այլն: Սկիզբէն իսկ յստակացնենք, թէ այս յօդուածագիրը երբեք պաշտպան փաստաբանը (կամ սիրահարը) չէ եղած ՀՀ նախագահին վարած արտաքին կամ ներքին քաղաքականութեան: Սակայն նախագահը չըսաւ, թէ մենք արդիական զէնքեր չունինք: Ան պարզապէս ըսաւ, թէ մենք 80ական թուականներու զէնքերով զսպեցինք 2016ի զէնքերով մինչեւ ակռաները զինուած ատրպէճանական բանակը: Իրականութեան մէջ, սա հարուած մըն էր Ատրպէյճանի ներքին բարոյական կորովին: Հիմա այլեւս Պաքուի ղեկավարութի՛ւնը թող բացատրէ իր ժողովուրդին, թէ ինչպէ՛ս իր արդիական ու հսկայական զինանոցով չկրցաւ կացութիւնը շրջել սահմանի ամբողջ երկայնքին ու այդ ալ՝ երբ հայերը կը կռուէին 80ականներու զէնքերով: Իսկ մեր գիտունիկ մեկնաբաններէն ոմանք, փոխանակ այս կէտը շեշտելու, փոխանակ այս քարոզչական զէնքը գործածելու թշնամիի՛ն դէմ, զայն կեղծ փաստարկներով ուղղեցին ներհայկական ճակատին: Նոյն այս բնագաւառէն ներս կան անշուշտ քննելի այլ հարցեր, սակայն հիմա յաւելեալ մեկնաբանութիւնները աւելորդ համարելով, անցնինք մեր այսօրուան նիւթին: Մեր նախորդ յօդուածը եզրափակած էինք շեշտելով, որ «Սփիւռքն ու Հայաստանի ղեկավարութիւնը պարտաւոր են արժանի ըլլալու մեր հայրենաբնակ ժողովուրդին ու վերածնած բո՛ւն Հայաստանին»: Այս պատերազմը կարեւոր փորձաքար մը հանդիսացաւ Հայաստանի ներքին քաղաքական կառավարման համակարգին ու այդ համակարգը գլխաւորող քաղաքական ընտրանիին համար: Անշուշտ պատերազմի պէտքը չկար նոյն այս շրջանակներուն յոռի բարքերը տեսնելու համար: Սակայն կան քանի մը կարեւոր խնդիրներ: Պատերազմի առաջին իսկ օրը, նախագահը յայտարարեց մեր նահատակուած եւ վիրաւոր զինուորներուն մասին եւ նշեց մինչեւ այդ պահը անհետ կորսուած զինուորներու պարագան: Մեր դիտարկումով, անհետ կորսուածներու շարքին էր նաեւ արտաքին գործոց նախարար Էդուարդ Նալբանդեանը… Բանակը ոչ միայն 18 տարեկան շարքային զինուորներով, այլ նաեւ իր սպայակազմով կը կռուէր: Նահատակուած սպաներու թիւը ինքնին կը վկայէ անոնց մարտունակութեան ու անձնազոհութեան մասին: Անոնք ապահով ապաստանարաններէն հրա-հանգ տուողներ չէին. անոնք իրենց զինուորները կ՛առաջնորդէին խրամատներուն մէջ: Պաշտպանութեան նախարարութեան բանբեր Արծրուն Յովհաննիսեան, օրինակելի արհեստավարժութեամբ, ժամ առ ժամ տեղեկութիւններ կը փոխանցէր ռազմադաշտի կացութեան մասին: Բայց ո՞ւր էր մեր «դիւանագիտական բանակի» հրամանատար նախարարը: Գաղտնիք չէ, որ մեր երկրի ղեկավար ընտրանիին մօտ ընդհանրացած է սեփական շահեր հետապնդելու ձգտումը: Այս պատերազմին բերումով վճիտ ձեւով դիմափոխուած է մեր ժողովուրդն ու երկիրը. այլեւս կարելի չէ զանոնք կառավարել սեփական շահեր հետապնդելու ներքին տրամաբանութեամբ: Ժողովրդային այս վճիտ ալիքը, մարտունակութեան ու միասնութեան այս դրսեւորումը յստակ պատգամ փոխանցեց յստակ հասցէներու: Պետութեան միջոցներու չարաշահումով յղփացած պաշտօնատարները այսօր գլխիկոր պէտք է անդրադառնան, որ այն գրասենեակները, ուր իրենք ցարդ պաշտօնավարած են, այլեւս իրենց տեղը չէ: Իտէալը կ՛ըլլայ այն, որ նոյն այդ մարդիկը «մեղայի գան» ու սուսիկ-փուսիկ հեռանան, փոխանակ զինուորական տարազ հագուելով «սելֆիներ» նկարուելու: Որովհետեւ ժողովուրդը կը տեսնէր նոյն այս մարդոց կառուցած դղեակները, կը տեսնէր անոնց յղփացած ապրելակերպը, սակայն այս բոլորով հանդերձ՝ նոյնացաւ բանակին հետ, երբ հայրենիքին վտանգ սպառնաց: Հիմա նոյն այդ դղեակատէր պաշտօնատարներուն կ՛իյնայ խաղաղօրէն քաւել հայրենիքին դէմ իրենց գործած մեղքերը: Մեր կարծիքով՝ նախագահը կրնայ եւ պարտաւոր է հիմնական փոփոխութիւններ մտցնելու կարգ մը նախարարութիւններէ ներս, այն տրամաբանութեամբ, որ այդ փոփոխութիւնները յանգին համապատասխան համակարգի առողջացման: Սա քաղաքական մշակոյթի բարեփոխման գործնական քայլ կարելի է համարել: Եւ այս իմաստով, պէտք է թիկունք կանգնիլ նախագահին կողմէ առնուելիք քայլերուն: Քաղաքական մշակոյթի ներկայ արատաւոր երեւոյթներէն մէկն ալ տնտեսական մենաշնորհներու խնդիրն է: Նախքան պատերազմը, տնտեսութեան նախարար Արծուիկ Մինասեան յայտարարած էր, թէ այս բնագաւառէն ներս լուրջ բարեփոխումներու թղթածրար մը կը պատրաստուի: Այս գործընթացը արագացնելու պահն է հիմա: Երբ սկսի այս գործընթացը, մեր կարծիքով, ինքնաբերաբար լուծման հունի մէջ կը մտնէ նաեւ երկրէն դրամագլուխի փախուստի հարցը (իր ի դէպ՝ ունի նաեւ համակարգային դրդապատճառներ): Սկսած է հասուննալու այս բոլոր հարցերը քննարկելու ժամանակը, առանց ամբոխավարութեան ու փողոցային դրսեւորումներու: Տեսէք, քաղաքական կառավարման ներքին կարգուսարքը բարեփոխելու ուղղութեամբ, Հայաստանի մէջ կատարուած է օրինական լուրջ քայլ՝ սահմանադրական բարեփոխումներով: Այս օրինական բարեկարգումը այսօր կ՛անցնի իր «կրակի մկրտութիւնը» (ինչպէս կը հաստատէ իմ գաղափարակից երէց ընկեր Կարօ Արմենեան): Մեր հաւաքական ճիգը պիտի ըլլայ այն, որ վարչական փոփոխութիւնները ե՛ւս կատարուին նոյն այս ներքին տրամաբանութեան հիման վրայ: Մեր ժողովուրդը ազդանշանը տուած է արդէն վերածնող Հայաստանի մը: Երկրի քաղաքական ղեկավարութեան կ՛իյնայ քայլ պահել ատոր հետ ու ստեղծուած այս հսկայական «դրամագլուխը» ծառայեցնել երկրի բարգաւաճումին եւ ուժեղացումին: Որպէսզի շատ մօտիկ ապագային մեր պետական գրասենեակներուն մէջ, վերէն վար, տեսնենք պաշտօնատարներու այն սերունդը, որ ինքզինք պիտի նկատէ ժողովուրդին ծառան, ոչ թէ տզրուկը: Հիմա խելամիտ քայլերու պատմական ժամանակն է: Բայց մենք չաւարտեցինք:

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է

Ի Խնդիր Նոր Քաղաքական Մշակոյթի

This story is FREE for you...

Leave a Reply

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

This story is FREE for you...

Leave a Reply

Նմանատիպ Յօդուածներ

Ընդդիմութիւն-Իշխանութիւն Գոյակեցութեան Կարելիութիւնը՝ Ըստ Տրամաբանութեան․․․

Անգարայի «Ոսկի Խնձոր»-ը. ՆԱԹՕ-ի Գագաթնաժողովը

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է