Փոթորիկին Մէջէն…

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ «Մեծ փոթորիկ մը ելաւ» (Մարկոս 4:37) «Ուստի մենք ալ գործակից ըլլալով` կ՛աղաչենք, որ Աստուծոյ շնորհքը պարապ տեղ ընդունած չըլլաք» (Բ. Թուղթ Առ Կորնթացիս 6:1) Աստուածաշունչի մէջ իւրաքանչիւր դրուագ եւ պատմութիւն ընթերցողին կողմէ ունի տարբեր հասկացողութիւն եւ ընկալում: Իւրաքանչիւր անհատ կը հասկնայ եւ կ՛ընկալէ` մեկնելով իր մտաւոր, բայց նաեւ ապրած ընտանեկան, ազգային, ընկերային-մշակութային ու պատմական ենթահողերէն եւ իրավիճակներէն: Այս նոյն հասկացողութեան ընդմէջէն պէտք է անդրադառնալ Աստուածաշունչի պատգամի ընկալումին` մեկնելով անհատին եւ հաւաքականութեան ապրած կեանքի ու միջավայրի տուեալներէն: Մարկոսի Աւետարանի մէջ յիշուած Յիսուսի եւ աշակերտներուն փոթորիկի մէջէն անցնելու պատմութիւնը եւ փորձառութիւնը արժէ վեր առնել այս դիտանկիւնէն: Ինչպէ՞ս պէտք է հասկնալ «փոթորիկ»-ի դրուագի հասկացողութիւնն ու անոր իրավիճակը մեր անհատական եւ հաւաքական կեանքերուն մէջ: Իւրաքանչիւր անհատ եւ հաւաքականութիւն պիտի ունենայ իր պատկերացումը: Իբրեւ հայ անհատներ` երեւի պիտի կամրջենք մեր ներկայ օրերու ապրած տագնապները` Հայաստան, Արցախ եւ սփիւռք, յատկապէս Միջին Արեւելքի գաղութները` որպէս մեր ներկայ ժամանակներու ազգային-հաւաքական ու, տակաւին, անհատական կեանքերու «փոթորիկները»: Մարդկային կեանքի մէջ, դարձեալ ընդհանրական հասկացողութեամբ, փոթորիկը նկատուած է անխուսափելի, եւ այս փորձուած իրավիճակ է, որ կարելի չէ անտեսել: Փոթորիկը կը ստեղծէ վախ: Աշակերտներուն արտայայտութիւնը` «Վարդապե՛տ, հոգդ չէ՞, որ կը կորսուինք» (Մատթէոս 4:38)», լաւագոյն արտացոլացումն է փոթորիկին յառաջացուցած վախին: Բայց հետաքրքրական է տեսնել, թէ անոնք մէկ կողմէ վախցան փոթորիկէն, բայց նոյնքան նաեւ վախցան Քրիստոսի ունեցած ուժէն, երբ խաղաղեցուց զայն: «Արդեօք ո՞վ է ասիկա, որ հովն ու ծովը ասոր կը հնազանդին» (Մատթէոս 4:41): Այս կը նշանակէ, որ կայ փոթորիկէն` իմա վախէն, աւելի մեծ ուժը, որ կրնայ խաղաղեցնել: Վախը հետեւանք է վատ, գէշ արարքին: Այսպէս ըսած` մեղքին: Մեղքն է վատը, որ կը յառաջացնէ վախը: Բարին ուժ է եւ զօրութիւն, որ կրնայ տոկալ եւ յաղթել մեղքին` չարին, եւ կերտել նորը, որ պիտանի է եւ կը շնորհէ հանգստութիւն: Քրիստոսի ուժը` բարին, յաղթեց վախին` գէշին, երբ խաղաղեցուց փոթորիկը: Այս իմաստով փոթորիկին աստուածաշնչական-աստուածաբանական բացատրութիւնը պիտի ներառէ այն «հաւատքը», զոր անհատը-հաւաքականութիւնը կրնայ ունենալ Աստուծոյ նկատմամբ, երբ կեանքի մէջ դէմ յանդիման կը գտնուի փոթորիկի` իր-իրենց կեանքերուն մէջ: Արդեօք Աստուած բա՞րի է, թէ՞ չար, որ առիթը կու տայ այս փոթորիկներուն, որ անցնին մեր կեանքերուն մէջէն: Փոթորիկը կեանքի մէջ դուրս կը հանէ մարդուն-հաւաքականութեան ներաշխարհին մէջ պահուած ու թաքնուած հաւատամքները: Նաեւ պէտք է յիշել, որ չարը` մեղքը, աշխարհէն չէ վերացած: Քրիստոս ինք պատերազմեցաւ մեղքին դէմ, երբ մահանալէ ետք գերեզման դրուեցաւ` յարութիւն առնելէ առաջ: Քրիստոս երեք օր պատերազմեցաւ մեղքին դէմ եւ յաղթեց անոր, երբ գերեզմանէն դուրս գալով` յարութիւն առաւ: Քրիստոսի այս յաղթանակն ալ մեզի շնորհեց նոր կեանք: Մարդկային մեր կեանքէն մեղքը չէ վերացած, եւ իւրաքանչիւր օր մարդ կը պատերազմի փոթորիկներու դէմ: Այս իմաստով փոթորիկը պէտք է դիտել որպէս փորձ-փորձաքար: Քրիստոս ամբողջ օրը ժողովուրդին կը սորվեցնէր եւ պատգամը տալէ ետք ըսաւ. «Եկէք` ծովուն միւս կողմը անցնինք» (Մարկոս 4:35): Քրիստոսի այս ըրածը պէտք է բացատրել որպէս փորձ-փորձաքար աշակերտներուն, թէ ի՛նչ սորված էին ամբողջ օրը, եւ թէ իրենց սորվածը ինչպէ՛ս գործնականի պիտի վերածէին: Գիտելիքը-գիտութիւնը իրական կեանքի մէջ կիրարկելը փորձ է: Քննութի՞ւն… Բայց նոյնքան իրական է այն, որ փոթորիկը չունի անպայմանօրէն ճշդուած ժամանակ ու ժամանակացոյց: Փոթորիկները կրնան գալ որեւէ ատեն` սպասուած/չսպասուած ժամերու: «Մեծ փոթորիկ մը ելաւ» (Մարկոս 4:37): Այս իմաստով փոթորիկին-փոթորիկներուն դէմ կենալու համար չկայ նախազգուշացում: Ապահովութիւնը կը կայանայ այն «ուժին» մէջ, զոր մարդը-հաւաքականութիւնը ամբարած է իր դաստիարակութեան եւ անոր ստեղծած հաւատամքի մէջէն եւ ժամանակի ընթացքին: Հաւատամքը նոյնպէս կրնայ յառաջացնել կասկածները: Կասկածներու հետ կան վերլուծումները եւ (չ)հաւատալու պայքարը: Կասկածը նոյնքան փորձաքար է չարին, իմա վատին, եւ անոր յարձակումներուն, որոնք մարդուն մտքին մէջ տարակուսանք կը ստեղծեն: Արդեօք բարիին հաւատամքը իսկապէ՞ս կրնայ խափանել չարին ստեղծած իրավիճակը: «Վարդապե՛տ, հոգդ չէ՞, որ կը կորսուինք» (Մարկոս 4:38): Եւ կը մնայ մեծ իրագործումը: Ինչպէ՞ս կողմնորոշուիլ, անտեսել կասկածը եւ մնալ հաստատ: Փոթորիկները կեանքի առանցքին շատ բան կը սորվեցնեն, թէ ո՛վ է Աստուած: Քրիստոս «սաստեց» հովն ու ծովը եւ ըսաւ. «Դադրէ՛, լո՛ւռ կեցիր» (Մարկոս 4:39): Եւ հոս մէջտեղ կու գայ Քրիստոսի, իմա բարիին, ուժին գերակայութիւնը փոթորիկին, իմա չարին վրայ: Աստուածաշունչը իր Հին եւ Նոր կտակարաններուն մէջէն կը յստակացնէ Աստուծոյ` Քրիստոսի նկարագիրը` իր ուժականութեամբ-հեղինակութեամբ, բայց նաեւ` ողորմութեամբ եւ գթութեամբ: Այս իմաստով Հին կտակարանի պատմութեան մէջ դիպուկ է Աստուծոյ պատասխանը Յոբին. «Ո՞ւր էիր, երբ ես երկրին հիմերը կը դնէի» (Յոբ 38:4): Տակաւին. «Ո՞վ դրաւ անոր չափերը, անոր անկիւնի քարը ո՞վ դրաւ» (Յոբ 38:5-6): Հոս մէջտեղ կու գայ Աստուած մը, որուն հեղինակութիւնը` ուժը, գերազանց է: «Ե՛ս եմ»-ը, որ յստակ կերպով կ՛արտացոլայ: Աստուածաշունչի մէջ երեք հարիւր անգամներ Աստուած-Քրիսոտոս կը յիշատակէ, թէ Ինք`«Ե՛ս եմ»-ն է: Իրականութիւն մը, որ ցոյց կու տայ Աստուծոյ` բարիին հեղինակութիւնը: Աստուած Իր հեղինակութիւնը կ՛ուզէ ներկայացնել ոչ թէ մեզ ստրկացնելու, այլ` խոնարհեցնելու, որպէսզի կարենանք ընդունիլ բարին մեր կեանքերուն մէջ: Բարին շնորհք է, զոր Քրիստոս կու տայ «ձրի», եւ որ կը փրկէ ու կ՛առաջնորդէ մարդը-հաւաքականութիւնը փոթորիկներէն: Աստուած կ՛ուզէ ըսել մարդուն-հաւաքականութեան, որ ամենակարող չեն եւ չեն կրնար ըլլալ, եւ որ պէտք ունին «ուժին», որպէսզի կարենան ապրիլ բոլոր մարտահրաւէրներուն դիմաց: Աստուած կը շնորհէ այս ուժը, որ «բարի է» (Սաղմոս 107:1), եւ որ Ինք` Աստուած, մեզ «փրկեց թշնամիին ձեռքէն»: Թշնամին պէտք է հասկնալ իբրեւ փոթորիկ (սաղմոս 107:2): Ու տակաւին, Աստուած ողորմած է եւ «անոր ողորմութիւնը յաւիտեան է» (սաղմոս 107:1): Քրիստոս կերտեց յաւիտենականութիւնը մարդուն եւ աշխարհին համար, երբ յաղթեց մահուան` մեղքին, երբ Ինք յարեաւ: Ու Իր յարութեամբ մենք դուրս կու գանք յաղթական: Հոս արժէ բանալ մէկ փակագիծ եւ ընդլայնել Աստուծոյ-Քրիստոսի ինքնութիւն-նկարագիրը: Եթէ Ան ուժի եւ հզօր Աստուած է`«Ե՛ս եմ»-ի հետեւողականութեամբ, բայց Ան նոյնքան «Բարին» է`«փրկիչ» եւ «ողորմած»: Փոթորիկ-փոթորիկները մարդկային կեանքի մէջ մարդուն-հաւաքականութեան կու տան առիթը` արժեւորելու-վերարժեւորելու մէկ կողմէ Աստուծոյ ուժը, գիտակցութիւնը եւ նոյնքան` այս նոյն ուժին շնորհած ապահովութիւնը, որ բարի է, ողորմած եւ փրկութիւն շնորհող: Կեանքի մէջ փոթորիկները առիթ են մարդուն-հաւաքականութեան` զգաստանալու: «Ինչպէ՞ս կ՛ըլլայ, որ հաւատք չունիք» (Մարկոս 4:35): Քրիստոս ուղղեց հարցումը իր շուարած ու վախով լեցուն աշակերտներուն` ըսելով, աւելի ճիշդ` սաստելով. «Հաւատք չունի՞ք»: Ան այսօր նոյն հարցումը կ՛ուղղէ մեզի` հայուն, աշխարհին, որ վախի ու անապահովութեան մթնոլորտի մէջ է: Պօղոս առաքեալ քրիստոնեան կը նկատէ «գործակից» Աստուծոյ եւ Քրիստոսի, «ուստի մենք ալ գործակից ըլլալով` կ՛աղաչենք, որ Աստուծոյ շնորհը պարապ տեղ ընդունած չըլլաք» (Բ. Թուղթ առ Կորնթացիս 6:1): Գործակից պիտի նշանակէ գործընկեր` միասին աշխատող: Աստուած, որ բարի է, ապահովութիւն եւ ողորմութիւն ու փրկութիւն ներշնչող եւ տուող. այս պիտի նշանակէ, որ նոյնը կրնան ըլլալ Իր գործընկեր(ներ)ը: Եթէ Քրիստոս դէմ կեցաւ փոթորիկին, այս կը նշանակէ, որ մարդը-հաւաքականութիւնը նոյնպէս պիտի կարենայ դէմ կենալ իրեն դէմ ցցուող փոթորիկներուն: Մարդը կրնայ ընել, եթէ կը մնայ Քրիստոսի հետ գործակից: Հայ ժողովուրդը իր պատմութեան ընթացքին ապրեցաւ շատ մը փոթորիկներ, որոնք տարբեր ձեւերու եւ երեւոյթներու մէջէն պատահեցան իր կեանքին մէջ: Եթէ հայը «վախցաւ» այս երեւոյթներէն ու, տակաւին, «կասկածեցաւ», բայց եւ այնպէս կրցաւ դուրս գալ անկէ: Հայը նոյնքան «սորվեցաւ», որ առկայ է «Աստուծոյ հեղինակութիւնը», որուն միջոցով ալ հայը կրցաւ ապրիլ մինչեւ այսօր` իր կեանքի հանդիպած բոլոր արհաւիրքներուն եւ փոթորիկներուն: Հայը կրցաւ ընել, քանի որ միշտ ալ գիտակցեցաւ, թէ ինք Քրիստոսի գործակից է: Վերջապէս`աշխարհի առաջին քրիստոնեայ պետակութիւնն է,`չէ՞… Այսօրը… Շատ են հայուն փոթորիկները: Հայաստան աշխարհ, Արցախ եւ քիչ մը ամէն տեղ: Նաեւ կան այս փոթորիկներու մէջէն անցնելու մարտահրաւէրները: Պատմութեան փորձը յստակ է: Պիտի մնա՞նք հաստատ մեր «հաւատացածին», որ Քրիստոսի գործակից ժողովուրդ ենք, եւ պէտք է, որ շարունակենք մնալ: Եթէ այո՛, այն ժամանակ պիտի սկսինք կարենալ յաղթահարել մեր կեանքի փոթորիկներու այս ժամանակահատուածն ալ: Եւ պիտի կարենանք թիավարել փոթորիկներուն մէջէն, թէկուզ անոնք շատ են եւ կնճռոտ, հասնելու մեր` հայուն «ուզած նաւահանգիստը» (սաղմոս107:30): Այս ալ քրիստոնեային շնորհուած ապահովութիւնն է: Ապահովութիւն մը, որուն հիմքը եւ առաջնորդը Քրիստոս է: Եւ Քրիստոսի հետ մենք ունինք գործակցութիւն: Եւ այս գործակցութեան շնորհիւ պիտի հասնինք «նաւահանգիստ»:

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է

Փոթորիկին Մէջէն…

This story is FREE for you...

Leave a Reply

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

This story is FREE for you...

Leave a Reply

Նմանատիպ Յօդուածներ

Ինչո՞վ Է Ազգային Պետականութեան Գաղափարը Խանգարում Հ.Հ. Իշխանութեանը

«Արամ Մանուկեան » Ռազմավարական Ծրագրի Հիմնարկը Հրապարակեց Եկեղեցի–Պետութիւն Բաժանման Վերաբերեալ Կարեւոր Տեղեկագիր Մը

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է