Պետութիւնը Դուրս Բերել Անվտանգութեան Ու Զարգացման Հանգրուան
«Դրօշակ» թիւ 3, 2026
Առաջնորդող Յօդուած
Մարտ 16-ին Երեւանում, պաշտօնական միջոցառմամբ ազդարարուեց նոր նախընտրական դաշինքի ձեւաւորման մասին` ի դէմս Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն եւ Առաջ կուսակցութիւնների: Միաժամանակ Դաշինքն յառաջիկայ խորհրդարանական ընտրութիւններում վարչապետի թեկնածու ներկայացրեց Ռոպերթ Քոչարեանին: Առաջ կուսակցութիւնը քաղաքական դաշտում իր կարեւոր քննութիւնը յանձնեց 2025 թուականին Վաղարշապատում տեղի ունեցած Աւագանու ընտրութիւններում: Երիտասարդ եւ ազգային դիմագիծ ունեցող այս կուսակցութիւնը տուեալ ընտրութիւնների ժամանակ Վաղարշապատ քաղաքում յաղթեց ՔՊ-ից առաջադրուած հիմնական թեկնածուին, սակայն ընտրատարածքի մասշտապով պարտուեց իշխանական թիմի կողմից ընտրատարածքի վերաձեւման եւ այլ բնոյթի նախընտրական ձեռնածութիւններին: Այսօր արդէն այս կուսակցութիւնը Հանրապետութեան մասշտապով քաղաքական կեանքում գործօն դառնալու յայտ է ներկայացնում:
Ինչ վերաբերում է Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեանը, ապա տուեալ դաշինքին մաս կազմելու համար տրամաբանական հիմք է Հ.Յ.Դ.-ի եւ Ռոպերթ Քոչարեանի ու նրա թիմի յաջող համագործակցութիւնը եզրափակմանը մօտեցող Ազգային ժողովի գումարման շրջանակում: Եթէ աւելի ետ գնանք յիշելով 2003-2008 թուականներին նախագահ Քոչարեանի եւ Հ.Յ. Դաշնակցութեան կոալիցիոն համագործակցութիւնը, կարող ենք վստահաբար ասել, որ առկայ է արդիւնաւէտ եւ փորձութիւն անցած գործակցութեան փաստը:
Դատելով Մարտ 16-ի միջոցառման ժամանակ ներկայացուած մօտեցումներից, ինչպէս եւ ծրագրային բանաձեւումներից` յաղթանակի դէպքում այս Դաշինքի գործունէութիւնն ունենալու է ազգային եւ սոցիալ-տնտեսական հիմնական ուղղուածութիւն: Կարծես հայութեան մեծամասնութեան համար ըմբռնելի է դառնում, որ յառաջիկայ Յունիս 7-ին նշանակուած քաղաքական միջոցառումը շատ հեռու է իշխանութեան պարզ ընտրութեան նպատակից եւ ունի բախտորոշ նշանակութիւն` ստեղծել հնարաւորութիւն դուրս բերելու պետութիւնը գահավիժման ընթացքից դէպի զարգացման ու հզօրացման մայրուղի կամ թոյլ տալ, որ խորանայ պետական ինքնիշխանութեան կորուստն ու թուրք-արեւմտեան գաղութացման գործընթացը:
Պէտք է յուսալ, որ նախորդող 8-ամեայ դաժան դասից յետոյ ժողովրդի բացարձակ մեծամասնութիւնը զերծ կը մնայ 2021-ի ընտրութիւնների վրայ իշխած կրաւորականութեան, վախի, պատրանքների ու բարդոյթների ազդեցութիւնից եւ ընտրութիւն կը կատարի առկայ ճգնաժամի յաղթահարմանն ուղղուած ծրագրային նպատակների, դրանք իրականացնելու ունակ քատրային հնարաւորութիւնների միջեւ: Մեծ հաշուով խնդիրն ապազգային ուժին իշխանութիւնից հեռացնելը եւ այն իրապէս ազգային ու կարող ուժին վստահելն է` համապատասխան անձի առաջնորդութեամբ:
Համապատասխան առաջնորդող անձի առումով, թերեւս, իւրաքանչիւր ընտրող պէտք է կողմնորոշուի ըստ հետեւեալ սկզբունքների` ո՞վ է այն գործիչը, որը, ժառանգելով ազգային ու պետական կեանքի այսօրուայ ծանր բեռը, կարող է երկիրն անդունդից դուրս բերել` քաղաքական – դիւանագիտական, կառավարչական եւ տնտեսական փորձառութեան ու կարողութիւնների շնորհիւ: Ո՞վ է այն մարդը որը կը նստի Ալիեւի ու Էրտողանի, Փութինի ու Թրամփի, Իրանի, Եւրոմիութեան ու այլ երկրների առաջնորդների դիմաց եւ կը կարողանայ առաջ մղել ու պաշտպանել հայութեան շահերը` ունակ լինելով անհրաժեշտութեան դէպքում ոչ ասելու եւ առաջադրելու ազգի ու պետութեան շահերից բխող առաջարկներ:
Իւրաքանչիւր մարդու համար այլեւս ակնյայտ է, որ ժամանակակից աշխարհում անհնար է մատնացոյց անել մի անկիւն, որի համար երաշխաւորուած է մշտական ու կայուն խաղաղութիւնը:
Քաղաքագէտ լինել անհրաժեշտ չէ հասկանալու համար, որ եթէ յանկարծ հարեւան ու բարեկամ Իրանում կայունութիւնը խաթարուի, պատերազմի հրդեհը կը տարածուի տարածաշրջանով մէկ: Իհարկէ դրանից անմիջապէս կ’օգտուեն Ատրպէյճանն ու Թուրքիան, որոնք կը փորձեն ոտքի հանել Իրանի ատրպէյճանցիներին, թուլացած Իրանի եւ դիմադրութիւնից հրաժարուած Հայաստանի հաշուին լուծել տարածքային ու աշխարհատարածքային կարեւորագոյն խնդիրներ:
Յաւերժական խաղաղութեան մասին Հայաստանի այսօրուայ իշխանութեան դատարկ հաւաստիացումներին կ’անդրադառնանք այլ առիթով, իսկ այժմ ցանկանում ենք արձանագրել, որ մօտ ապագայում Հայաստանը պէտք է ունենայ այնպիսի ղեկավարութիւն, որն ունակ կը լինի կարճ ժամանակում վերականգնելու հայկական փլուզուած բանակը: Ստեղծելու այնպիսի բանակ, որն առանց պատերազմական փոթորիկների մէջ մտնելու իր գոյութեամբ կը զսպի թշնամիների յարձակողական մտադրութիւնները: Իհարկէ, անհրաժեշտ կը լինի նաեւ, որպէսզի փորձառութեան եւ կապերի շնորհիւ նոր ղեկավարութիւնը կարողանայ Հայաստանը ներառել ռազմաքաղաքական իրական եւ հզօր դաշինքների մէջ: Բազմակողմանի այդպիսի միջոցառումների շնորհիւ միայն Հայաստանը կը կարողանայ ձեռք բերել կայունութեան ներուժ ունեցող, երաշխաւորուած ու արժանապատիւ խաղաղութիւն:
Գաղտնիք չէ նաեւ, որ Հայաստանն այսօր միջազգային յարաբերութիւններում ընկալւում է ոչ թէ որպէս ենթակայ, այլ առարկայ, որի հաշուին կարելի է լուծել մասնաւոր ու աշխարհաքաղաքական հարցեր: Իր հերթին Հայաստանի ղեկավարութիւնն այս մեծ առեւտրի մէջ ծախում է Հայաստանի շահերը` դիմացն ակնկալելով երաշխիքներ սոսկ սեփական իշխանութիւնը պահպանելու համար: Ճիշտ այս մասին է վկայում նաեւ Եւրոմիութեան առաջնորդների ակնարկը Հայաստանում Մոլտովական սենարիօն կիրարկելու մասին: Իրենց «ապրանքի» գինը բարձրացնելու համար Հայաստանի իշխանութիւնները «էստի համեցէք» են ասում եւրոպացիներին, ամերիկացիներին, թուրքերին, ատրպէյճանցիներին եւ ուրիշների:
Հայաստանը ներկայացնելով որպէս մրցակցութեան ու բախման ասպարէզ (ըստ իրենց` հիպրիտային պատերազմի ռազմադաշտ) թուարկուած երկրների, ինչպէս նաեւ Իրանի, Ռուսաստանի եւ Չինաստանի միջեւ` երկրի արկածախնդիր ղեկավարութիւնը կտրուկ մեծացնում է Հայաստանը մշտական առճակատումների եւ անկայունութեան գօտու վերածելու ռիսկը:
Հայաստանում ամենաուշը յառաջիկայ ընտրութիւններով պէտք է իշխանութեան գա քաղաքական փորձառութեամբ առաջնորդուող այնպիսի թիմ, որը մեր երկրի շուրջ փոխյարաբերութիւնները հակադրութիւնների ասպարէզից կը տեղափոխի համագործակցութեան դաշտ, երբ, օրինակ, Եւրոմիութիւնը Հայաստանը չի դիտարկի որպէս գործիք Ռուսաստանի դէմ, Ա.Մ.Ն.-ը իր TRIPP-ով` Չինաստանի դէմ, Հայաստանը կը դադարի լինել շահերի պարզաբանման առարկայի Ռուսաստանի ու հարեւան թրքական պետութիւնների միջեւ, Իրանը չի դիտի Հայաստանը որպէս թաքուն հակաիրանական յենակէտ: Փորձառու քաղաքական գործիչները կը կարողանան վերականգնել Հայաստանի փոխլրացնող քաղաքականութիւնը` մեզ հետ շահեր ունեցող պետութիւնների հետ:
Այսօրուայ իշխանութիւնը հնարաւորինս պառակտել ու մասնատել է հայութեանը, Սփիւռքն օտարուել է Հայաստանից, իսկ նոր սահմանադրութեան ընդունումից յետոյ Հայաստան-սփիւռք զատումը կ’ամրապնդուի իրաւական հիմքերով: Գալիք իշխանութիւնը պէտք է ունակ լինի քաղաքական լայն քոալիցիաների, ազգային-հասարակական գործերին հասարակութեան ամէնատարբեր շերտերին ընդգրկելով, Սփիւռքի հետ յարաբերութիւնների փորձառութեամբ միաւորել ողջ ազգն ու պետութիւնը եւ այդ միասնականութիւնը վերածելու անվտանգութեան ու առաջընթացի գլխաւոր գործօնի:
Հայաստանը պէտք է ղեկավարի հայ մարդը, վաղը եւ այսուհետ պէտք է բացառուի հասարակական, քաղաքական դաշտերում այնպիսի «գործիչների» «ծլարձակումը», որոնք ներկան կը զատեն անցեալից, ազգային արժէքներն ու սրբութիւնները կը ստորադասեն վերազգային գաղափարներին, կը վերածուէն օտարի կամակատարների: Հայաստանի ղեկավարը 2026-ի Յունիս 6-ից յետոյ պէտք է դառնայ հայ մարդ, որ ունի Հայոց Մայր եկեղեցու հետ գործակցութեան փորձառութիւն, ում համար թանկ են Արցախը, Արարատը, Վանն ու Մուշը, ազգային յիշողութիւնն ու ազգային արժանապատուութիւնը:
Յառաջիկայ շաբաթներին ականատես ենք լինելու նոր ուժերի եւ միաւորումների մուտք գործելուն նախընտրական մրցասպարէզ: Առողջ քաղաքական մրցակցութիւնն իհարկէ ժողովրդավարական համակարգի կայացման գրաւականն է, եւ յուսանք, որ իշխանութեան մօտ հասունացող պարտութեան գիտակցութիւնը չի ստիպի նրան հարամելու ամէն բան եւ փորձելու արհեստականօրէն կանխել պատմական օրինաչափ շրջադարձը: Կարծում ենք, որ ընդդիմադիրի դիմակ դնող նիկոլական փոքրաթիւ արբանեակներին բացառելով, քաղաքական ասպարէզ իջնող հին ու նոր սերունդը պէտք է հնարաւորութիւն ունենայ դրսեւորուելու եւ իր ջանքը ներդնելու հայրենի պետականութեան ամրապնդման ու զարգացման գործում, եւ դա այսօր իրական է թւում, եթէ իսկապէս առաջնորդութեան իրաւունքը կրկին ստանձնեն իրապէս ազգային ուժերը, իրական առաջնորդի գլխաւորութեամբ: Միայն համապատասխան կարողութիւնների տիրապետող գործիչը կը կարողանայ վերը նկարագրուած մարտահրաւէրները յաղթահարելով պետութիւնը սահուն կերպով դուրս բերել անվտանգութեան ու առաջանցիկ զարգացման ապահով հանգրուան:
Առողջ քաղաքական մրցակցութիւնն իհարկէ ժողովրդավարական համակարգի կայացման գրաւականն է, եւ յուսանք, որ իշխանութեան մօտ հասունացող պարտութեան գիտակցութիւնը չի ստիպի նրան հարամելու ամեն բան և փորձելու արհեստականօրէն կանխել պատմական օրինաչափ շրջադարձը։ Կարծում ենք, որ ընդդիմադիրի դիմակ դնող նիկոլական փոքրաթիւ արբանեակներին բացառելով, քաղաքական ասպարէզ իջնող հին ու նոր սերունդը պէտք է հնարաւորութիւն ունենայ դրսեւորուելու եւ իր ջանքը ներդնելու հայրենի պետականութեան ամրապնդման ու զարգացման գործում, եւ դա այսօր իրական է թւում, եթէ իսկապէս առաջնորդութեան իրաւունքը կրկին ստանձնեն իրապէս ազգային ուժերը, իրական առաջնորդի գլխաւորութեամբ։ Միայն համապատասխան կարողութիւնների տիրապետող գործիչը կը կարողանայ վերը նկարագրուած մարտահրաւէրները յաղթահարելով պետութիւնը սահուն կերպով դուրս բերել անվտանգութեան ու առաջանցիկ զարգացման ապահով հանգրուան։
