Նոր Թատերաբեմը Թուրքիոյ Մէջ

0 0
Read Time:2 Minute, 34 Second
PHOTOS.- BULENT KILIC/AFP/Getty Images
PHOTO.- BULENT KILIC/AFP/Getty Images

Կարօ Արմենեան

Թուրքիոյ խորհրդարանական ընտրութիւններու վերջնական արդիւնքները տակաւին չեն յայտարարուած. այնուամենայնիւ քաղաքական թատերաբեմի ուրուագիծը յստակ կը թուի ըլլալ այս կէտին վրայ։ Էրտողան չէ յաջողած Ազգային Մեծ Ժողովէն դուրս պահել Սալահետին Տեմիրթաշի նոր կուսակցութիւնը՝ HDP-ն։

turkish_elections_result_624Քուէներու երկու երրորդի հաշուառումը ցոյց կու տայ, որ Տեմիրթաշ արդէն ճեղքած է 10%-ի պայմանական շեմը եւ կը պատրաստուի տեղ գրաւել նոր խորհրդարանէն ներս։ Իսկ Էրտողանի կուսակցութիւնը՝ AKP, որ 2002-էն ի վեր կը տիրապետէր երկրի քաղաքական դաշտին, դեռ չէ հասած իսկ 45%-ի մակարդակին։ Մեծ պարտութիւն մը, արդարեւ, նախագահ Էրտողանի համար եւ մեծ հարուա՛ծ մը՝ իր հեղինակութեան։

Supporters of pro-Kurdish Peoples' Democratic Party (HDP) celebrate in the streets the first results of the legislative election, near to the HDP's headquarters in Istanbul on June 7, 2015. The pro-Kurdish People's Democratic Party (HDP) will surpass the 10 percent barrier needed to send MPs to parliament, meaning the AKP will need to form a coalition for the first time since it first came to power in 2002, according to initial results, based on a 75 percent vote count. AFP PHOTO/ OZAN KOSE        (Photo credit should read OZAN KOSE/AFP/Getty Images)
(Photo OZAN KOSE/AFP/Getty Images)
Supporters of pro-Kurdish Peoples' Democratic Party (HDP) celebrate in the streets the results after the legislative election day, in Diyarbakir on June 7, 2015. The pro-Kurdish People's Democratic Party (HDP) will surpass the 10 percent barrier needed to send MPs to parliament, meaning the AKP will need to form a coalition for the first time since it first came to power in 2002, according to initial results, based on a 75 percent vote count. AFP PHOTO / BULENT KILIC        (Photo credit should read BULENT KILIC/AFP/Getty Images)
PHOTO / BULENT KILIC/AFP/Getty Images)

Այս բոլորէն կը հետեւի, որ կը գտնուինք Թուրքիոյ քաղաքական դաշտի վերադասաւորման նախօրեակին։ Ճիշտ է, որ Էրտողանի կուսակցութիւնը Վարչապետ Տաւութողլուի գլխաւորութեամբ պիտի շարունակէ ըլլալ մեծամասնական ուժը Ազգային Մեծ Ժողովէն ներս եւ սակայն իր զեղջուած ուժականութեամբ՝ ան պիտի ստիպուի փնտռել գործակցութիւնը իր հակառակորդներուն։ Անոնցմէ առաջինը Քիլիճտարողլուի քեմալիստներն են (CHP), որոնք հաւանաբար պիտի գրաւեն (ինչպէս նախապէս) երկրորդ տեղը խորհրդարանին մէջ։ Այս վերջինին կը յաջորդեն Պահչելիի ծայրայեղ աջակողմեան ազգայնականները (MHP), որոնք, ըստ դիտողներու, վերջերս մերձեցման որոշ տրամադրութիւն կը ցուցաբերեն Էրտողանի կուսակցութեան նկատմամբ։ Էրտողան եւ Տաւութողլու պիտի ոււզե՞ն դաշնակցիլ այս երկու ուժերէն մէկնումէկուն հետ։ եւ յատկապէս որու՞ն։ Եւ ի՞նչ առաջնահերթութեան համար եւ ի՞նչ գնով…

 

DIYARBAKIR, TURKEY - JUNE 7:  Supporters of the pro-Kurdish Peoples' Democratic Party (HDP) celebrate early election results in Diyarbakir, Turkey, June 7, 2015. Partial results from Turkey's parliamentary election on Sunday put the ruling AK Party on 40.9 percent of the vote, with just under two-thirds of ballots counted, a level which could leave it struggling to form a single-party government. The results, broadcast by CNN Turk, put the pro-Kurdish Peoples' Democratic Party (HDP) at 12.6 percent, just above the 10 percent threshold needed for it to enter parliament. (Photo by Burak Kara/Getty Images)
(Photo by Burak Kara/Getty Images)

Էրտողանի կուսակցութեան առաջնահերթ խնդիրն է այսօր խորհրդարանէն կորզել իրենց կողմէ առաջարկուած սահմանադրական փոփոխութիւններու փաթեթը, որուն շնորհիւ AKP ինքզինք կը հաստատէ որպէս լայն լիազօրութիիւններով գործող միահեծան նախագահական ուժ։ AKP կրնա՞յ այս բանը իրագործել համաձայնութեան եզրեր գտնելով իր վերոյիշեալ հակառակորդներուն հետ եւ բանալի դիրքեր զիջելով անոնց։ Թուրքիոյ ներքին քաղաքական դաշտը պիտի բիւրեղանա՞յ, թէ աւելի եւս պիտի պղտորի նմանօրինակ մէկ դաշինքով։ Քրտական խնդիրը կ՚երթայ դէպի նոր բեւեռացումներու՞, թէ դէպի նոր համակեցութեան։ Եւ վերջապէս ի՞նչ բանի կը յանգի Էրտողանի «օսմանականութեան» տարածաշրջանային քաղաքականութիւնը այս բոլորէն ետք…եւ ինչպիսի՞ յենարաններու կրնայ ապաւինիլ Էրտողան Արեւմուտքի եւ Ռուսաստանի մէջ։

DIYARBAKIR, TURKEY - JUNE 7:  Supporters of the pro-Kurdish Peoples' Democratic Party (HDP) celebrate early election results in Diyarbakir, Turkey, June 7, 2015. Partial results from Turkey's parliamentary election on Sunday put the ruling AK Party on 40.9 percent of the vote, with just under two-thirds of ballots counted, a level which could leave it struggling to form a single-party government. The results, broadcast by CNN Turk, put the pro-Kurdish Peoples' Democratic Party (HDP) at 12.6 percent, just above the 10 percent threshold needed for it to enter parliament. (Photo by Burak Kara/Getty Images)
Photo by Burak Kara/Getty Images

Պէտք չէ անշուշտ բացառել հաւանականութիւնը Տեմիրթաշի հետ ուղիղ հաշուի նստելու էրտողանեան նախաձեռնութեան մը։ Էրտողան կրնայ նախ փորձել խաղաքարտերը խառնել հարցականի տակ առնելով HDP-ի քուէն դիմելով Սահմանադրական Դատարան։ Այդ բանին գինը շատ բարձր է եւ յաջողութիւնը՝ լրջօրէն խնդրական։ Էրտողան կրնայ նաեւ փորձել իր նոր խաղին մէջ ներքաշել HDP-ն…Այս մէկը բոլորովին նոր եւ ականուած փորձադաշտ մըն է քիւրտերու այսօրուան ղեկավարութեան համար։ Իրականութեան մէջ, ասիկա քիւրտերու քաղաքական հասունութեան իսկական վայրկեանն է։ Ճշմարտութեա՛ն վայրկեանը։ Տեմիրթաշ պիտի կրնա՞յ մնալ սեւեռուած մարդկային իրաւանց եւ ժողովրդավարութեան ի խնդիր մղուող պայքարի իր դիրքերուն վրայ։ Պիտի կրնա՞յ ուժի նոր խարիսխ մը ձեւաւորել Թուրքիոյ քաղաքական կեանքին մէջ։ Պիտի կրնա՞յ բանալ Թուրքիան նոր փորձի եւ նոր չափանիշներու համար։ Թուրքիոյ ներքին քաղաքականութեան թատերաբեմը իսկապէ՞ս պիտի ըլլայ նոր, թէ պիտի շարունակէ ցոլացնել վերջին 150 տարուան ընթացքին դրսեւորուած Թուրքիոյ բոլոր մութ բնազդները։
Եւ Տեմիրթաշ ի վերջոյ ո՞ր Թուրքիոյ մաս պիտի կազմէ։

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles