«Մենք պէտք է ունենանք շատ Հայաստան Վրաստանում և աւելի շատ Վրաստան Հայաստանում» Կ՛ըսէ Հ.Հ. դեսպան Աշոտ Սմբատեան

Akhaltskha.net -ը ներկայացնում է հարցազրոյց Վրաստանում Հ․Հ․ արտակարգ եւ լիազօր դեսպան Աշոտ Սմբատեանի հետ, Հ․Հ․ դեսպանին դերի եւ առաքելութեան մասին Հարցազրոյցը վարեց՝ Սոնա Թօնաքեան Յունուար 12, 2023 Մեսրոպեան ուղղագրութեան վերածեց՝ Յարութիւն Մըսրլեան Հ․- ի՞Նչ խօսք ունիք Վրաստանում Հ․Հ․ դեսպանի դերի եւ առաքելութեան մասին ։ Պ․ – Իրապէս ինձ համար մեծ պատիւ է եւ պատասխանատուութիւն լինել ՀՀ դեսպան եղբայրական Վրաստանում: Վրաստանը ՀՀ-ի համար ունի առանձնայատուկ դեր եւ նշանակութիւն ու ես կարծում եմ, ըստ այդմ, Հայաստան - Վրաստան յարաբերութիւնները պէտք է լինեն առանձնայատուկ՝ խորը զարգացած եւ դինամիկ (ուժաբանական – ՅՄ) քաղաքական երկխօսութեամբ լի: 2022-ին նշեցինք Հայաստան-Վրաստան դիւանագիտական յարաբերութիւնների հաստատման երեսնամեայ հոբելեանը, բայց թերեւս եթէ խօսենք հայ-վրացական յարաբերութիւնների մասին, երկու ժողովուրդների պատմական եւ մշակութային խորը սերտաճած կապերի մասին, ապա պէտք է ետ նայենք դէպի հազարամեակներ, որովհետեւ այդ կապերը շատ խոր են եւ հարուստ, եւ որ ամենակարեւորն է, պատմութեամբ ստուգուած ամուր կապեր են: Եւ այս պարարտ հողը, որ երկու ժողովուրդները ստեղծել են պատմական առումով պէտք է, որ աւելի խրախուսի, եւ աւելի մեծ հնարաւորութիւններ ընձեռնի Հայաստան-Վրաստան միջպետական յարաբերութիւնների հետագայ զարգացման համար: Ինչպէս գիտէք, այս տարուայ ընթացքում մի քանի անգամ ե՛ւ Երեւանում, ե՛ւ Թբիլիսիիում նշուել են Հայաստան-Վրաստան միջպետական յարաբերութիւնների երեսնամեայ հոբելեանը, եղել են մի շարք միջոցառումներ, եւ վերջին միջոցառումը տեղի ունեցաւ Թբիլիսում ՀՀ ազգային ժողովի նախագահի պաշտօնական այցի շրջանակներում, եւ միջոցառմանը ներկայ էին երկու երկրների խորհրդարանների նախագահները, Վրաստանի քաղաքական մի շարք ներկայացուցիչներ, հասարակական, գիտական, կրթական շրջանակների ներկայացուցիչներ, հոգեւոր հայրեր, վիրահայ համայնքի ներկայացուցիչներ: Սեպտեմբեր հինգից արդէն Թբիլիսում եմ ու կարծում եմ ես ստացել եմ նախորդ գործընկերներից պատշաճ ժառանգութիւն եւ պարտաւոր եմ իմ աշխատանքի ընթացքում, բացի առաջնային պարտաւորութիւնից լինել դեսպան եւ կատարել դեսպանի անմիջական աշխատանքներն ու պարտաւորութիւնները, նաեւ գտնուելով Վրաստանում որպէս հայ, մի երկրում որտեղ հայ ժողովուրդը արդէն ունի իր շունչը, կան նաեւ այլ կապեր: Այնուամենայնիւ իմ պարտականութիւնների հիմնական շեշտը կը լինի ՀՀ-ի ճիշտ ներկայացումը Վրաստանում, եւ հասնել նրան , որ մենք ունենանք շատ Հայաստան Վրաստանում եւ միանշանակ աւելի շատ Վրաստան Հայաստանում: Հ․- Ի պաշտօնէ քաղաքավարական այցերի մասին կարելի՞ է պարզաբանել: Պ․ –Ընդհանրապէս դիւանագիտական առաքելութեան մէջ, երբ որեւէ դեսպան հաւատարմագրւում է հիւրընկալ երկրում, նա պարտաւոր է իր գործունէութիւմը ծաւալել ոչ միայն մայրաքաղաքում այլ նաեւ մայրաքաղաքից դուրս՝ մարզերում, որովհետեւ ապակենտրոնացուած համագործակցութիւնը ինքնին կարեւոր դեր ունի դիւանագիտական առաքելութեան մէջ: Այս առումով նորից Վրաստանը առանձնայատուկ է, որովհտեւ Վրաստանում մենք ունենք մարզեր կամ շրջաններ որոնք հայաբնակ են: Իմ առաջին ճանաչողական կամ , ինչպէս ընդունուած է դիւանագիտութեան մէջ ասել, քաղաքավարական այցը եղել է Քվեմօ Քարթլիի մարզը, այնտեղ նոյնպէս ընդունուել եմ մարզի ղեկավարի կողմից: Եղել եմ Շահումեանում, Աղքյոռփիում, Խոժոռնիում, նաեւ հենց Մառնեուլի շրջանի մի քանի գիւղերում, դպրոցներ եմ այցելել եւ ինձ համար իրապէս շատ հետաքրքրական էր, որովհետեւ պէտք է անկեղծ լինեմ, մինչ դեսպան նշանակուելը ես չեմ եղել այդ վայրերում, միայն կարդալով եմ տեղեակ եղել, լսել մեր սիրելի հայրենակիցների պատմութեան մասին եւ նրանց նաեւ կապերի մասին: Եւ ինչու չէ՝ նրանց ստեղծածի, արարածի ու թողած հետքի մասին: Առաւել հետաքրքրական էր Սամցխէ -Ջաւախք կատարած իմ այցը, որովհետեւ ես գտնուեցի Վրաստանի ամենահայաշատ մարզում: Լինելով Ջաւախքում տպաւորուած եմ եւ հիացած: Հիացած մեր հայրենակիցների ստեղծածով, հիացած՝ մեր հայրենակիցների հայկական շնչով, որ նրանք կրում են: Եւ այդ է ինքնութիւնը: Կը ցանկանամ նաեւ օգտագործելով այս առիթը իմ խորին շնորհակալութիւնը յայտնել Վրաստանի իշխանութիւններին, որովհետեւ ներքուստ եւ ինձ շատ բաւարարուած եմ զգում, երբ մեր սիրելի հայրենակիցները անընդմէջ իրենց խօսքում նշում են Վրաստանի իշխանութիւնների ուշադրութիւնը նրանց նկատմամբ: Եւ դա ես անգամ իմ աչքովս տեսայ այն տարածքային կառավարման օղակներում նոր կառուցուած ճանապարհները, վերանորոգուած դպրոցները: Ինչը եւս մէկ անգամ ցոյց է տալիս, որ մեր հայրենակիցների համար այստեղ կան բոլոր հնարաւորութիւնները, եւ նրանք պէտք է օգտւեն այդ հնարաւութիւններից լինելու լիարժէք, օրինական եւ ստեղծագործ քաղաքացիներ Վրաստանում: Հ․- Հայ – Վրացական Բարեկամութեան ամրապնդման գործում վիրահայերի դերի մասին կը մանրամասնէ՞ք: Պ․ –Վիրահայերը ունեն իւրովի կարգավիճակ: Ոովհետեւ վիրահայերին մենք իրաւունք չունենք անուանել սփիւռք կամ համայնք: Եւ այս իւրայատուկ կարգավիճակը նրանց հնարաւորութիւն է տալիս եւ պարտաւորեցնում, որպէսզի լինեն բացառիկ կամուրջ Հայաստան – Վրաստան միջպետական յարաբերութիւններում: Լինելով Վրաստանի պարտաճանաչ, յաջողակ եւ օրինակելի քաղաքացիներ, նրանց ձեռքբերումները կը համարուեն ե՛ւ Վրաստանի ե՛ւ Հայաստանի ձեռքբերումները: Նրանց յաջողութիւնները էլ աւելի փոխվստահութիւն կ'ապահովեն երկու երկրների եւ ժողովուրդների միջեւ, ինչն իրապէս եւ սրտանց ցանկանում եմ մեր սիրելի վիրահայերին: Հ․- Խօսենք նաեւ խնդիրների մասին եւ անդրադառնանք մի խրթին հարցի: Շատ ջաւախցիներ, ովքեր ունեն ՀՀ քաղաքացիութիւն այսօր չեն կարող մուտք գործել Վրաստան. պատճառներն անյայտ են: Այդպիսիներից է գիտնական Աշոտ Մելքոնեանը, մշակոյթի գործիչ Գագիգ Գինոսեանը: Սա հասկանալի է, Վրաստանի ներքին քաղաքականութեան հարցն է: Այնուամենայնիւ, հետաքրքիր է իմանալ Վրաստանում ՀՀ դեսպանութիւնը ի՞նչ քայլեր է ձեռնարկում խնդրի շուրջ: Պ․ –Ես կը ցանկանամ ընդհանրապէս այս հարցին գլոբալ (ընդհանրական – ՅՄ) մօտենալ, չխօսել միայն Վրաստանի դէպքով, որովհետեւ աշխարհում կայ ընդունուած փորձ, երբ ցանկացած երկրի քաղաքացի, ով մէկ այլ երկիր է ցանկանում մուտք գործել եւ այն երկրի պատկան կառոյցները իրաւասու են առանց հիմնաւորման թոյլ չտալ որեւէ քաղաքացու, որ մուտք գործի երկիր, կամ տալ որեւէ փաստաթուղթ, որի մէջ գրուած կը լինի, որ կան պատճառներ որ մենք պարտաւոր չենք ներկայացնել: Եւս մէկ անգամ ուզում եմ նշել որ սա ընդունուած պրակտիկա (գործնական – ՅՄ) է ամբողջ աշխարհում եւ ոչ միայն Վրաստանում է այսպէս: Ինչ վերաբերում է ձեր նշած պատկառելի գիտնականներին կամ մշակութային գործիչների մասին պէտք է նշեմ, որ այդ փաստերի կամ դէպքերի մասին արդէն անցեալ ժամանակով կարող ենք խօսել, որովհետեւ ես գիտեմ, որ ե՛ւ պարոն Գինոյեանը, ե՛ւ պարոն Մելքոնեանը արդէն կարող են մուտք գործել Վրաստան: Հ․ - Վրաստանի կառավարութիւնը՝ ի դէմս վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիի, բազմիցս յայտարարել է, որ Վրաստանը պատրաստակամ է Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի համար լինելու բանակցային հարթակ յանուն խաղաղութեան եւ կայունութեան ամրապնդման: Այս հարցի շուրջ ինչպիսի՞ն է ձեր մեկնաբանութիւնը: Պ․ – Ես ցանկանում եմ եւս մէկ անգամ շնորհակալութիւն յայտնել Վրաստանի Իշխանութիւններին, մասնաւորապէս վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլիին եւ այդ մասին գիտէք, որ ոչ միայն ես այլ տարբեր մակարդակով ՀՀ իշխանութեան ներկայցուցիչները՝ ի դէմս նաեւ ՀՀ վարչապետի շնորհակալութիւն են յայտնել գործադրած անձնական ջանքերի համար, որի արդիւնքում 15 հայ ռազմագերիներ վերադարձան Հայաստան: Ընհարրապէս, Հայաստան, Ատրպէյճան, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտութեան առումով գործադրուած բոլոր միջնորդական ջանքերը, որոնք կարող են բերել կայունութեան եւ խաղաղութեան, դա Հայաստանի իշխանութիւնների կողմից միշտ գնահատուել է: Առաւել եւս, որ դա իրականացւում է եղբայրական վրաստանի կողմից, երկիր որն ունի ջերմ կապեր ՀՀ-ի հետ եւ ունի ռազմավարական կապեր Ատրպէյճանի հետ, ի հարկէ Վրաստանը կարող է դա առաջարկել: Կարծում եմ Վրաստանը կարող է դառնալ բաւարար հարթակ, բայց այստեղ նաեւ միւս կողմերը պէտք է դրան պատրաստ լինեն: Ես կարող եմ ՀՀ-ի անունից խօսել ու ասել, որ Հայաստանի Հանրապետութիւնը բազմիցս արդէն այդ մասին խօսել է, թէ վարչապետի եւ թէ արտաքին գործերի նախարարի մակարդակով եւ նշուել է մեր դիրքորոշումը: Իսկ եթէ խօսքը վերաբերում է սահմանազատմանը, ինչպէս գիտենք կան նաեւ այլ հարթակներ, նրանց հետ նոյնպէս պէտք է այս ամբողջ գործը համահունչ իրականացնել: Շատ կարեւոր կը լինէր, որ տարածաշրջանի երեք երկիրները կարողանային լեզու գտնել, գալ ընդհանուր համաձայնութեան ու դրա համար հարթակ հանդիսանար նաեւ Վրաստանը: Ես լիայոյս եմ, որ Վրաստանը ամեն ինչ կ'անի եւ անում է այդ ուղղութեամբ քայլեր, որպէսզի հաւասարաչափ վերաբերմունք եւ յարաբերութիւնների ստեղծում ունենայ երկու երկրների հետ: Այսինքն շատ կարեւոր է երկու երկրների հետ ունենալ նոյնատիպ յարաբերութիւններ:

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է

«Մենք պէտք է ունենանք շատ Հայաստան Վրաստանում և աւելի շատ Վրաստան Հայաստանում» Կ՛ըսէ Հ.Հ. դեսպան Աշոտ Սմբատեան

This story is FREE for you...

Leave a Reply

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

This story is FREE for you...

Leave a Reply

Նմանատիպ Յօդուածներ

Երկար Ապրի Փաշինեանին «Ժողովրդավարութիւնը». Բանտերը Կը Լեցուին Դիմատետրեան Քննադատներով

Ապրուած Օրեր. Ը.- Աղեքսանդրիոյ Փոքր Հայաշխարհը

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է