Հ.Օ.Մ.Ի ՀԱՐԻՒՐԱՄԵԱՅ ՊԱՏՄՈՒԹԵԱՆ ԷՋԵՐԷՆ. ՀԱՅ ՕԳՆՈՒԹԵԱՆ ՄԻՈՒԹԻՒՆԸ ԳԵՐՄԱՆԻՈՅ ՄԷՋ

0 0
Read Time:4 Minute, 12 Second

Ըստ այլազան աղբիւրներու, ներկայիս Գերմանիոյ մէջ կան շուրջ 25.000 հայ բնակիչներ եւ մօտ 15.000 հայեր, որոնք կը սպասեն իրենց կեցութեան օրինականացման: Այս բնակչութիւնը ընդհանրապէս կեդրոնացած է ՄէքլէնբուրգԱրեւմտեան Պոմերանիոյ մէջ: Ինչպէս Սփիւռքի այլ երկիրներու պարագային, հայերը Գերմանիա կը գաղթէին 1915ի Ցեղասպանութենէն ետք: Երկրին առաջին հայկական կազմակերպութիւնն էր, 1923ին հիմնուած՝ Պերլինի Հայ Գաղութ միութիւնը: Աւելի ուշ, քաղաքական աննպաստ պայմաններու հետեւանքով, Իրանէն, Ատրպէյճանէն ու Լիբանանէն կը հասնէին այլ գաղթականներ, որոնց կը հետեւէին որոշ թիւով թրքահայեր:
Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմէն ետք, Սովետական միութենէն գերի բռնուած հայազգի զինուորներ կը փախչէին դէպի գրաւուած Գերմանիոյ ամերիկեան շրջանը: Թէեւ շատերը կը շարունակէին իրենց գաղթը դէպի արեւմուտք, որոշ թիւով հայեր կը մնային ու կը հաստատուէին Արեւմտեան Գերմանիոյ այլազան քաղաքներուն մէջ: Միչեւ 1975 թուականը, Համպուրկի, Պերլինի, Քէօլնի, Ֆրանքֆուրթի, Շթութկարթի եւ Միւնիխի մէջ արդէն կազմուած էին հայկական միութիւններ: Ութսունական թուականներուն, այլ միութիւններ եւս կը հիմնուէին Պրեմընի, Պրաունսշվայկի, Տուիսպուրկի, Նէօվիտի, Պոննի, Հանաուի, Էփինկընի, Նիւրընպերկի եւ այլ կեդրոններու մէջ:

ՄԻՈՒԹԵԱՆ ԱՌԱՋԻՆ
ՔԱՅԼԵՐԸ

Հայ Օգնութեան Միութեան գործնական ներկայութիւնը Գերմանիոյ մէջ սկիզբ կ’առնէր 1946 թուին՝ երբ պրն. Ճորճ Մարտիկեան, որպէս Միացեալ Նահանգներու զինեալ ուժերուն սննդարարական հարցերու ընդհանուր վերակացու, իր շրջագայութեանց ընթացքին կը տեղեկանար Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին ընթացքին տարագրուած շուրջ՝ 4.000 հայերու թշուառ վիճակին մասին Գերմանիոյ, Իտալիոյ եւ Աւստրիոյ այլազան գաղթականական ճամբարներուն մէջ:
Նիւ Եորք վերադարձին, ան կը դիմէր Հայ Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան խնդրելով անոնց օգնութիւնը անտէր մնացած հայ տարագիրներուն: Միութեան մերժումէն ետք, Մարտիկեան. մի քանի ականաւոր բարեսէր ամերիկահայերու հետ կը հիմնէ ANCHAն (Armenian National Committee to Aid Homeless Armenians), եւ կը դիմէ Հայ Օգնութեան Միութեան աջակցութեան՝ հայ տարագիրները Ամերիկա փոխադրելու համար: Հ.Օ.Մ.ի 27րդ Պատգամաւորական ժողովը որոշում կը կայացնէ 25.000 տոլարով մասնակցիլ ANCHAի մարդասիրական ծրագրին իրագործման աշխատանքներուն:
Տարագիրներուն մեծամասնութիւնը կեդրոնացած էր Գերմանիոյ Շտուտգարտ քաղաքին մէջ: Ճամբարին ընծայած միջոցներէն օգտուելով, տարագիրները յաջողած էին հիմնել դպրոց, եկեղեցի, բուժարան. այսուհանդերձ, իրենց իրավիճակը կը մնար անորոշ: Այս պայմաններուն տակ է որ, Հ.Օ.Մ.ը, յանձն կ’առնէր դեղորայքի, հագուստեղէնի եւ սննդեղէնի ծրարներ բաժնել մինչեւ տարագիրներու մեկնումը դէպի Միացեալ Նահանգներ:
Դէպքերուն ականատես, ծանօթ դաշնակցական գործիչ՝ Միսաք Թորլաքեան, իր յուշերուն մէջ «Օրերուս հետ» (բ. հրատարակութիւն. Պէյրութ 1963թ. էջ 555), խօսելով Գերմանիոյ Շտուտգարտ քաղաքին մէջ Ֆունկերկազերնէի հայկական ճամբարի կեանքի մասին, ի շարս այլոց կը գրէ, թէ «Մինչեւ Հայ Օգնութեան Միութեան Մասնաճիւղի ստեղծումը, Ամերիկայի Հայ Օգնութեան Միութիւնէն եկած նուէրները կը յանձնուէին անհատներու. այդ անհատներն էին որոնք կը տնտեսէին այդ նուէրներու բաշխումը. բայց 1948թ. սկզբներուն կազմակերպուեցաւ Հայ Օգնութեան Միութեան Մասնաճիւղը, որ անմիջապէս կապ հաստատեց Ամերիկայի Հայ Օգնութեան Միութեան կեդրոնի հետ, որմէ ստացուած նուէրները մասնաճիւղը կը բաշխէր կարօտեալներուն եւ հիւանդներուն»:
Նոյնպէս դէպքերուն ականատես, ծանօթ հրապարակագիր՝ Կարօ Գէորգեան, իր յայտնի «Ամենուն Տարեգիրքը» (Պէյրութ. 1954թ. էջ 154) հատորին մէջ, խօսելով Շտուտգարտի հայկական ճամբարին մասին, կը գրէր «Կային տակաւին դպրաց դաս մօտ 25 երկսեռ անդամներով եւ «Րաֆֆի» մշակութային միութիւնը շուրջ 50 հոգիով, եւ Հ.Օ.Մ.ի Մասնաճիւղը»:
Այս վկայութիւնները խօսուն են, եւ հենուելով անոնց եւ Հ.Օ.Մ.ի արխիւային այլ փաստաթուղթերու վրայ, կրնանք ըսել, թէ Շտուտգարտի մասնաճիւղը, 1948ին Գերմանիոյ մէջ լայն գործունէութիւն ծաւալած է: Ան դադրած է գործելէ‘ Ճամբարի փակումէն ետք միայն:

ՆԵՐԿԱՅ ՇՐՋԱՆԸ

Մօտ 50 տարիներ ետք, խումբ մը կուսակցականներու նախաձեռնութեամբ, կը որոշուէր վերակենդանացնել Հ.Օ.Մ.ը Գերմանիոյ մէջ: Մայիս 9, 1998ին  Շուշիի ազատագրութեան 6րդ տարեդարձի օրը  Ֆրանքֆուրթի մօտ գտնուող Մայնց քաղաքին մէջ, տեղի կ’ունենար Հայ Օգնութեան Միութեան Գերմանիոյ Մասնաճիւղին նոր շրջանի հիմնադիր ժողովը, ներկայութեամբ Հ.Օ.Մ.ի Կեդրոնական վարչութեան ատենապետուհիին եւ տեղւոյն վրայ կ’ընտրուէր վարչական կազմ մը:
Նկատի առնելով Գերմանիոյ համայնքային կեանքի տեղաբաշխման աննպաստ պայմանները եւ համախումբ մարդուժի պակասը, կը որոշուէր, որ Գերմանիոյ Հ.Օ.Մ.ի Մեկուսի Մասնաճիւղը շեշտը դնէ երկսեռ անդամակցութեան վրայ, եւ այդպէս՝ անդրանիկ վարչութիւնը կը կազմուէր 4 ընկերուհիներէ եւ 1 ընկերէ: Վերահիմնուելէն մօտ տարի մը ետք, 22 Յունիս, 1999ին, Գերմանիոյ Հ.Օ.Մ.ի Մեկուսի Մասնաճիւղը պաշտօնապէս կը գրանցուէր եւ կ’ընդունուէր կառավարութեան կողմէ որպէս մարդասիրական հանրօգուտ միութիւն:

ԳՈՐԾՈՒՆԷՈՒԹԻՒՆ

Մարտ 18, 2000ին, մեծ հանդիսութեամբ կը տօնակատարուէր Հայ Օգնութեան Միութեան հիմնադրութեան 90ամեակը եւ Գերմանիոյ նորակազմ միաւորին պաշտօնական հիմնադրութեան առաջին տարեդարձը ներկայութեամբ Կեդրոնական վարչութեան ատենապետուհիին, Գերմանիոյ Հայոց Թեմի Առաջնորդ՝ Տ. Գարեգին Վարդապետ Պեքճեանի, Գերմանիոյ մօտ Հ.Հ. դեսպան պարոն Աշոտ Ոսկանեանի, Գերմանահայոց Կեդրոնական խորհուրդի նախագահ՝ դոկտ. Շաւարշ Յովասափեանի, Միւնիխի Հայկական Հարցերու Հաստատութեան նախագահ՝ դոկտ. Եդուարդ Յովհաննէսեանի, այլ ազգայիններու եւ օտար հիւրերու:
Առաջին օրէն իսկ, Գերմանիոյ Հ.Օ.Մ.ի մեկուսի մասնաճիւղը, հաւատարիմ՝ Միութեան սկզբունքներուն եւ հիմնուելով երկրին պայմաններուն եւ պահանջներուն վրայ, կը շարունակէր իր ազգօգուտ աշխատանքները, մասնակցելով Հայ Որբերու խնամակալութեան եւ Հ.Օ.Մ.ի այլ համահայկական ծրագիրներու իրագործման: Այս աշխատանքներուն ընթացքին, Գերմանիոյ նորակազմ Հ.Օ.Մ.ին համար մեծ կորուստ էր, կարճ ժամանակի մէջ, երկու գործունեայ անդամներու՝ ընկ. Յովհաննէսեանի եւ ընկհ. Լուսինէ Դաւիթեանի յաջորդական կորուստները:
Հոկտեմբեր 7, 2006ին, Գերմանիոյ Մեկուսի Մասնաճիւղի նորընտրեալ վարչութիւնը մեծ յաջողութեամբ, միասնաբար կը տօնակատարէր Հ.Օ.Մ.ի 95ամեակն ու Հայաստանի Գ. Հանրապետութեան 15ամեակը:
Մայիս 45, 2007ին, Գերմանիոյ Մեկուսի Մասնաճիւղին նախաձեռնութեամբ, կը կազմակերպուէր Նոր Սերունդի Սեմինար մը, Կարլսրուհէ քաղաքին մէջ, որուն կը մասնակցէին ինը եւրոպական երկիրներէ համատեղուած մօտ 40 երիտասարդուհիներ: Սեմինարի աւարտին տեղի կ’ունենար երգ ու խրախճանք:
Ներկայիս, Գերմանիոյ Հ.Օ.Մ.ի Մեկուսի Մասնաճիւղը ունի աւելի քան 30 անդամ և անդամուհիներ: Միութեան 7 Նոյեմբեր 2009ի տարեկան ընդհանուր ժողովին, նոր վարչութեան կազմը կը ստանձնէր Միութեան ապագայ գործունէութեան ղեկը, շարունակելու համար Հ.Օ.Մ.ի մարդասիրական հայաշունչ աշխատանքները Գերմանիոյ մէջ:

Հ.Օ.Մ.Ի ՏԵՂԵԿԱՏՒՈՒԹԵԱՆՑ ԿԵԴՐՈՆԱԿԱՆ ԳՐԱՍԵՆԵԱԿ

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles