ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ԺՈՂՈՎԻ ԱՐՏԱՔԻՆ ՅԱՐԱԲԵՐՈՒԹԵԱՆՑ ՅԱՆՁՆԱԽՈՒՄԲԻ ԼՍԱՐԱՆ.- «ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹԵԱՆ ՃԱՆԱՉՈՒՄԷՆ ԵՏՔ…ՀԻՆԳ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ ՈՒՆԻՆՔ ԹՈՒՐՔԻԱՅԷՆ», ՆՇԵՑ ԿԻՐՕ ՄԱՆՈՅԵԱՆ

0 0
Read Time:3 Minute, 47 Second

giro  Հայաստանի Ազգային ժողովի արտաքին յարաբերութիւններու մնայուն յանձնախումբին կողմէ հրաւիրուած «Աշխարհը առանց ցեղասպանութիւններու» նիւթով լսարանի ընթացքին, Դեկտեմբեր 8-ին, Հ.Յ.Դ. Բիւրոյի Հայ Դատի եւ քաղաքական հարցերու գրասենեակի պատասխանատու Կիրօ Մանոյեան անհրաժեշտ նկատեց, որ հայութիւնը սահմանէ պահանջները, որոնք պիտի դրուին Թուրքիոյ առջեւ պատասխանատուութեան կանչելու ատեն: Այս մասին ան յայտնեց Հայաստանի Ազգային ժողովի ամպիոնէն «Աշխարհը առանց ցեղասպանութիւններու» բնաբանով խորհրդարանական լսումներու ժամանակ:

«Ցեղասպանութեան դէմ Մ.Ա.Կ.-ի 1948 թուականի հռչակագիրը կարեւոր քայլ է ցեղասպանութիւններու կանխարգիլման եւ մեղաւորները պատասխանատուութեան կանչելու համար: Ատոր մէջ ակնարկ կայ պետական պատասխանատուութեան մասին: Կը խորհիմ, սակայն, որ այդ պատասխանատուութիւնը, յանձնուած ըլլալով միջազգային արդարադատութեան, եւ փաստօրէն շատ քիչ պարագաներու կիրարկուած ըլլալով, պատճառ դարձած է, որ ցեղասպանութիւն գործողները համարձակ շարժին: Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին ընդառաջ անհրաժեշտ է, որ մենք` հայերս, սահմանենք, թէ ի՛նչ կը պահանջենք թուրքերէն պատասխանատուութեան կանչելու համար:», նշեց Մանոյեան:

Ըստ անոր, այդ նպատակով 2007 թուականէն աշխատանք կը կատարէ Հայոց ցեղասպանութեան հատուցումներու ուսումնասիրութեան խումբը, որ վերջերս զեկուցում ներկայացուցած է եւ առաջարկներ կատարած:

«Զեկուցումին մէջ ներկայացուած է 1915-1923 թուականներուն Հայոց ցեղասպանութեան հատուցումներու հարցին իրաւական, պատմական, քաղաքական, բարոյական կողմերուն առնչուող համապարփակ մօտեցում: Զեկուցումը կ՛առաջարկէ անցումային արդարութեան տեսութեան հիման վրայ հատուցումներու ծրար, որ կը պարունակէ հինգ բաղադրիչ»,նշած է Մանոյեան:

Ըստ անոր, քանի որ Հայոց ցեղասպանութեան պարագային անմիջական յանցագործները արդէն ողջ չեն, որպէսզի դատապարտուին, այդ բաղադրիչը կարելի չէ կիրարկել: «Երկրորդը` ճանաչում, ներողութիւն, կրթութիւն եւ յիշատակում: Այն է` Թուրքիոյ կառավարութիւնն ու մեղսակից ոչ կառավարական միաւորումները պէտք է պաշտօնապէս ճանչնան ցեղասպանութիւնը եւ ներում հայցեն: Ճանաչման մէջ պէտք է յստակ նշեն ցեղասպանութեան ճշգրիտ մանրամասնութիւնները, թէ ո՛վ եւ ի՛նչ ըրած է եւ որո՛նք զոհուած են, նշուի ցեղասպանութեան հետ ժամանակակից Թուրքիոյ կապին բնոյթը եւ բացատրուի հայերուն նկատմամբ Թուրքիոյ պատասխանատուութիւնը», ներկայացուցած է Կիրօ Մանոյեան:
Ըստ հատուցման ծրարին, Թուրքիա պէտք է իր երկրին մէջ եւ երկրէն դուրս իրականացնէ լայնածաւալ կրթական նախաձեռնութիւններ, որոնց շարքին` ցեղասպանութեան պատմութիւնը դարձնէ Թուրքիոյ հանրային կրթական ծրագիրներու կարեւոր բաղադրիչը: Թուրքիա պէտք է հիմնէ բազմաթիւ թանգարաններ եւ ֆինանսաւորէ ցեղասպանութեան յիշատակման ձեռնարկները ոչ միայն Թուրքիոյ, այլեւ ամբողջ աշխարհի մէջ: «Այն տարածքներուն մէջ, որոնք պիտի չվերադարձուին հայերուն, պէտք է վերականգնուին պատմական հայկական տեղանունները: Երրորդ բաղադրիչը աջակցութիւնն է հայերուն եւ Հայաստանին: Թրքական պետութիւնը պէտք է քաղաքական եւ այլ աջակցութիւն ցուցաբերէ հայկական պետութեան եւ համայն հայութեան անոնց երկաժամկէտ կենսունակութեան ապահովման նպատակով: Բացի նիւթական հատուցումներու եւ վնասաբեր գործողութիւններու դադրեցումէն, ինչպիսին հայ-թրքական սահմանը երկու տասնամեակ փակ պահելն է, Թուրքիա պէտք է դրական քայլեր կատարէ»,շեշտեց Մանոյեան:
Չորրորդ բաղադրիչին համաձայն, Թուրքիա պէտք է «առողջանայ»: «Բացի ժխտողական գործունէութեան ամբողջական դադրեցումէն եւ թրքաբնակ հայերու եւ այլազգիներու նկատմամբ յարգանքի հաստատումէն, թրքական պետութիւնն ու հասարակութիւնը բոլոր հիմնարկներէն պէտք է արմատախիլ ընեն հակահայկականութեան եւ ցեղասպանութեան գաղափարախօսութեան եւ գործունէութեան հետքերը», աւելցուց ան:
Հատուցման ծրարի հինգերորդ կէտով Թուրքիա պէտք է իրականացնէ գոյքի վերադարձ` մահուան ու տառապանքի դիմաց փոխհատուցում տայ: «Ցեղասպանութեան ժամանակ բռնագրաւուած հողը, շինութիւնները եւ այլ անշարժ ու շարժական գոյքը պէտք է վերադարձուին: Ոչնչացուած եւ անհասանելի գոյքի դիմաց պէտք է տրուի փոխհատուցում: Վերադարձուած կամ փոխհատուցուած գոյքի պարագային պէտք է փոխհատուցում տրուի չստացած շահոյթի դիմաց: Բացառութեամբ այն պարագաներուն, երբ անհատ հայերը ունին ճշգրիտ գոյքի վերաբերեալ լիակատար փաստաթուղթեր, գոյքի վերադարձը եւ ամէն տեսակի փոխհատուցումը պէտք է տրուի հայերուն` իբրեւ խումբի: Այս յատկացումներու տրամադրումը Հայաստանի պետութեան, աշխարհի եւ տեղական հիմնարկներուն, պէտք է կատարուի արդար հոլովոյթի միջոցով», շեշտած է Կիրօ Մանոյեան:
Ըստ անոր, յատկացուելիք տարածքի որոշման հարցին մէջ կարելի է կիրարկել զանազան մօտեցումներ` հակառակ անոր որ հատուցման խումբը Միացեալ Նահանգներու նախագահ Վուտրօ Ուիլսընի իրաւարար վճիռը լաւագոյն տարբերակը կը նկատէ: «Հայոց ցեղասպանութեան հատուցման թղթածրարին շուրջ պէտք է ըլլայ համահայկական համախոհութիւն, ինչպէս Թուրքիոյ կողմէ կայ համախոհութիւն Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման խնդիրին մէջ: Թուրքիան պատասխանատուութեան կանչելը կը նպաստէ նոր ցեղասպանութիւններու կանխարգիլման», եզրակացուց Մանոյեան:

«ՊԻՏԻ ԳԱՅ ԱՅՆ ՕՐԸ, ՈՐ ԹՈՒՐՔԻԱՆ ՊԻՏԻ ՃԱՆՉՆԱՅ ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹԻՒՆԸ», ՅԱՅՏՆԵՑ ՀՐԱՆՈՒՇ ՅԱԿՈԲԵԱՆ

p3_Hranush-HakobyanՀայաստանի Հանրապետութեան Սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան, իր կարգին խօսք առնելով, ըսաւ թէ ի վերջոյ օրը պիտի գայ եւ Թուրքիան պիտի ճանչնայ Հայոց Ցեղասպանութիւնը:
«Պիտի գայ օր մը, երբ Թուրքիան պատասխան պիտի տայ սահմաններու փակ ըլլալուն, Հայաստանը տնտեսապէս ճնշելու համար: Պէտք է Ցեղասպանութեան հետեւանք նկատել այն, որ ամբողջ ազգ մը տառապանքի, մտորումներու մէջ է, որ 100 տարուան ընթացքին միլիոնաւոր զաւակներ չծնան: Մենք կորսնցուցած ենք ամէն ինչ: Մնացած են պատմական յիշողութիւնները», ըսաւ ան:
Հրանուշ Յակոբեան նշեց, որ պէտք է շարունակել պայքարը, որքան ալ դժուար ըլլայ եւ նկատեց, որ արդէն բանը հասած է այնտեղ, որ փաստաթուղթ ներկայացուած է Թուրքիոյ խորհրդարանին` ճանչնալու Հայոց ցեղասպանութիւնը, իսկ Կանաչներու կուսակցութիւնը արդէն իսկ ճանչցած է զայն: «Մենք կը հաւատանք, որ յառաջադէմ մարդիկ պիտի միանան մեր պայքարին», աւելցուց ան:
Յակոբեան աւելցուց, որ Թուրքիոյ մէջ այսօր ինքնութեան ճգնաժամ է, որովհետեւ բոլոր ազգային փոքրամասնութիւնները այսօր կը յայտարարեն իրենց ազգութեան մասին ու կը պահանջեն ճանչնալ զայն:
Ելոյթի վերջաւորութեան Յակոբեան մէջբերեց Պարոյր Սեւակի «Անլռելի Զանգակատուն» ստեղծագործութենէն հատուած մը. «Ա՛խ, ինչպէ՞ս, ո՞նց մոռանալ, արհաւիրքն այն օրերի. աշխարհում ով մոռանայ, ջուխտ աչքով թող քոռանայ…»:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles