«ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ԴԱՌՆՈՒՄ Է ՏԱՐԱԾԱՇՐՋԱՆԻ ԱՄԵՆԱՅԵՏԱՄՆԱՑ ԵՐԿԻՐԸ»

Մարք Յարութիւնեան Փարիզ Այսօր, 1 Յուլիսին, Հայաստանեան մամուլին մէջ կարդացի նախկին փոխ-վարչապետ Արմէն Գէորգեանի սիւնակը: Խորագիրը՝ ահազանգային է: Վաղուան մղձաւանջային մտահոգութիւն: Կ’արտագրեմ Արմէն Գէորգեանի սիւնակէն դատումներ: . Միջազգային արժեւորում մը. «Համաշխարհային բանկի հետազօտութեան համաձայն, Հայաստանում կրթական աղքատութեան մակարդակը 35 տոկոս է: Այս նշանակում է, որ 10 տարին չլրացած իւրաքանչիւր 3-րդ աշակերտը չի կարող սահուն կարդալ եւ հասկանալ տարիքին համապատասխան տեքստը: Վրաստանում այդ ցուցանիշը 13,8% է, իսկ Ադրբեջանում 23,23%»: . Աւելի մտահոգիչ հաստատում մը. «Հայաստանի երեխաների մօտ 7 տոկոսը չի յաճախում դպրոց»: . Ախտաճանաչում. «Ներկայիս իշխանութիւնները կրթուած մարդկանց կարիք չունեն, բարձրորակ մարդկային ռեսուրսների անրաժեշտութիւն չկայ: Անկիրթ մարդկանց աւելի հեշտ է մոլորեցնել եւ մանիպուլացնել»: . Արդիւնք. «Կրթության համակարգի վիճակն այսօր դառնում է զանգուածային միգրացիայի հիմնական պատճառներից մէկը: Շատ հայեր դեռ կարեւորում են իրենց երեխաների համար որակեալ կրթութիւնը եւ ուստի այն փնտռում են Հայաստանից դուրս»: Այս ըսելէ ետք, Արմէն Գրիգորեան չ’ըսեր, թէ ի՞նչ պէտք է ընել եւ ո՞վ կամ որոնք ի՞նչ պէտք է ընեն: Եւ ո՞վ կամ որոնք են պատասխանատու: Սփիւռքի ընթերցողի պատասխանը սրտցաւութենէ եւ բաեսիրութենէ անդին չ’անցնիր, չի կրնար անցնիլ, դէպքերու ընթացքին վրայ ազդելու ոչ մէկ հնարաւորութիւն ունի: Սփիւռքը Հայաստանի մէջ Մանկապարտէզներ կը բանայ, ի հարկէ դուրսէն դուրսէն բերուած գումարներով: Բայց միշտ է յիշել եւ յիշեցնել՝ որ սփիւռքը պետութիւն չէ: Իր յատկացումները պետական պիւտճէէ չեն գար: Իսկ ի՞նչ կը մտածէ Հայաստանի քաղաքացի ընթերցողը, որուն զաւակը, յետնորդները, կը գտնուին յիշուած վտանգին մէջ: Այս ահազանգը իրապէս կը լսուի՞ զանգուածին կողմէ: Ապահովաբար կը լսէ մտաւորականութիւնը, գիտէ: Ան կրնա՞յ իր կոչման չանսալ եւ մնալ սպասողական դիրքի մէջ: Կրնա՞յ պայքարի հրապարակ չգալ՝ գալիք սերունդի 1/3ը տգիտութեան չդատապարտելու յանձառութեամբ: Եթէ կացութեան դարման չգտնուի, քսան տարի ետք Հայաստանի բնակիչներու 3էն 1ը անգրագէտ պիտի ըլլայ: Աւելցնենք երկրորդ սուր մտահոգութիւնը: Հայաստանի 100 երեխաներէն 7ը զրկուած են դպրոցէ: Զանազան եւ զարմանազան բարեկարգումներու – ռեֆորմներու – ետեւէ վազած եւ վազող կրթութեան, մշակոյթի, մարմնամարզի եւ գիտութեան նախարարները աւելի լաւ գործ ըրած պիտի ըլլային, եթէ զբաղէին նաեւ դպրոցական տարիքի երեխաներու 7 տոկոսով, որոնք դպրոցէ զուրկ են: Պարգեւավճարներու հասցէները եթէ փոխուած ըլլային եւ գացած այդ 7 տոկոսին, կատարուած կ’ըլլար ազգաշէն գործ: Այս ընթացքը քսան տարի ետք գալիքի անվտանգութեան խնդիր չէ՞ միթէ: Ազգային Ժողովը օր մը օրակարգ դարձուցած է այս իսկապէս հրատապ հարցը: Ի հարկէ տգէտ զանգուածը կը մնայ անտեղեակ եւ ամբոխավարական ճառով կարելի է զայն առաջնորդել, հպատակեցնել կարգախօսներու: Եւ ի վերջոյ, ծնողները, ուր որ ալ գտնուին, ինչ կացութեան մէջ ալ ըլլան, միշտ մտահոգուած են իրենց զաւակներու ապագայով, հետեւաբար դպրոցով, ուսումով: Այս վիճակը կը գումարուի տնտեսական եւ ապահովական անորոշութեան վրայ, եւ մարդիկ՝ ճարահատ, իրենց աչքերը կը յառեն երկրէն դուրս, տեղի կ’ունենայ արտագաղթ, միգրացիա: Թերեւս կարելի օր մը կարելի կ’ըլլայ դարմանել անփառունակ պարտութեան հետեւանքները, բայց կրթութենէ զրկուած սերունդով եւ արտագաղթի աղէտով վերականգնումը անկարելի կը դառնայ: Բնակչութեան նուազում, կրթական մակարդակի անկում եւ անգրագիտութիւն, տրամաբանական ընթացքով կ’առաջնորդեն Արմէն Գէորգեանի խորագրով բանաձեւուած վճիռին. «ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ԴԱՌՆՈՒՄ Է ՏԱՐԱԾԱՇՐՋԱՆԻ ԱՄԵՆԱՅԵՏԱՄՆԱՑ ԵՐԿԻՐԸ»: Ըսուած է. կացութեան դիմաց հայաստանցին կ’ընտրէ արտագաղթի ճամբան: Սփիւռք(ներ)ը, որ սովորութիւն ունի ազգային հարցերու համար բողոքի ցոյցեր կազմակերպելու, որպէսզի իր մտահոգութիւնը լսուի, իրաւունք ունի՞ «հայրենասիրութիւն» խաղալու, քաղաքական վարդապետական տեսակէտներ յայտարարելու, եւ լուռ մնալու այս հիմնահհարցի պարագային: Լռութիւն՝ որ անընդունելիին մեղսակցութիւն է, որուն համար օր մը հաւաքաբար պիտի ամչնանք: Կրկին կարդալ խորագիրը: Եւ յիշել Ֆրանսական Յեղափոխութեան աւագ դէմքերէն Տանթոնի խօսքը, Կրթութեան մասին, իր 1793ի ճառին մէջ. «Հացէն ետք, կրթութիւնը ժողովուրդի առաջնային կարիքն է»: Չի բաւեր Սայաթ Նովա յիշել, երգել: Պէտք է լսել եւ իմանալ անոր խօսքը. Գիր Սիրէ, Ղալամ Սիրէ, Դաւթար սիրէ: Դպրոցէ զուրկ սերունդին ինչպէ՞ս այս ըսել, երբ դպրոց ան դպրոց չ’երթար: Դպրոցական տարիքի սերունդի 7 տոկոսը, որ դպրոց չի յաճախեր, ինչպէ՞ս պիտի հասկնայ Սայաթ Նովայի իմաստութիւնը: Ո՞ւր են պատասխանատուութիւնները. պետութիւն, մտաւորականութիւն եւ զանգուած:

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է

«ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ԴԱՌՆՈՒՄ Է ՏԱՐԱԾԱՇՐՋԱՆԻ ԱՄԵՆԱՅԵՏԱՄՆԱՑ ԵՐԿԻՐԸ»

This story is FREE for you...

Leave a Reply

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

This story is FREE for you...

Leave a Reply

Նմանատիպ Յօդուածներ

Սեղանին Շուրջ Նստիլը՝ Անկաշկանդ Ձայն Կը Պահանջէ

Համով Պաղպաղակ, Անհամ «Բարբարակ». Տառացի Տառադարձութեան Տառապանքը

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է