ԼՈՒՐԵՐ ՆԻՒ ԵՈՐՔԷՆ .- ՏԻԳՐԱՆԱԿԵՐՏՑԻՆԵՐՈՒ ՀԱՒԱՔ

0 0
Read Time:3 Minute, 31 Second

P6 baydemir1  ՅԱԿՈԲ ՎԱՐԴԻՎԱՌԵԱՆ

Տիգրանակերտցիներ հինէ՜ն, 19րդ դարու աւարտէն իսկ հաստատուած են Նիւ Ճըրզի։ Ունեցած են իրենց եկեղեցին՝ Իւնիըն Սիթիի Սուրբ Խաչ եկեղեցին, որ հայկական եկեղեցի որպէս առաջինը եղած է հայուն որպէս աղօթավայր։ Մեծ անուններ տուած են տիգրանակերտցիները ամերիկահայ գաղութէն ներս։ Տիրապետող եւ մեծ հայրենասէրներ, ինչպէս Քեփթըն Ճիմ Չանգալեան, որ կամաւորական խումբով Առաջին Աշխարհամարտին եկած է Պաղեստին, ու ապա մաս կազմած Վանի հերոսամարտին ու անցած՝ Կիլիկիա։ Երկրորդ անուն մըն է Տիգրան Սմսարեան, որ եղած է յարգուած անուն մը ազգային եկեղեցական, բարեսիրական, մշակութային ու կուսակցական կեանքէն ներս։ Երկու եւ անոնց նման ուրիշ համբուրելի ազգայիններ մնայուն մասնակցութիւն բերած են ամերիկահայ տակաւ զարգացող ու բարգաւաճող ազգային կեանքին։
Այսօր ալ այդ աւանդութիւնը կը շարունակուի։ Բոլոր նախկին հայրենակցական կազմակերպութիւննեըը, աւագ եւ երկրի զաւակ սերունդներու կորուստով, դժբախտաբար այսօր անոնք յանձնուած են մեր տարեգրութեան այլապէս հարուստ էջերուն միայն։ Կը մնան տիգրանակերտցիները, որոնք պահած են իրենց բարբառն ու սովորութիւնները, պարն ու երաժշտութիւնը, եւ անշուշտ՝ իրենց ընկերային հաւաքները։
Ահա՜ այսպիսի տոհմիկ միջավայրի մէջ ըլլալու երջանկութիւնը անոնք կը շարունակեն ապրիլ ու ապրեցնել ոչ տիգրանակերցիներուն եւս, Մայիս 17, 2014, Շաբաթ երեկոյեան Նիւ Ճըրզիի Յովնանեան վարժարանի սրահէն ներս։ Երկու հարիւրի մօտ հայորդիներու համար այդ նաեւ ուխտի օր մըն էր, որովհետեւ անոնք եկած էին օգտակար ըլլալու Տիգրանակերտի վերակառուցուած Ս. Կարապետ եօթը խորաններով հարուստ այդ եկեղեցիին համար բերելու նիւթական իրենց աջակցութիւնը։ P6 BAYDEM
Յայտագրին բացումը կատարեց այս համայնքի ազգայիններէն Հրանդ Կիւլեան, որ արդէն դարձած է ծանօթ ու յարգուած անուն մը զանազան առիթներով իր գործօն մասնակցութիւնը բերելով մշակութային եւ ազգային ձեռնարկներուն։ Ան նախ քրտերենով ողջունեց ներկաները, յարգելու համար ներկայութիւնը տասնեակ մը քիւրտերու, որոնք իրենց մասնակցութիւնը բերած էին այդ երեկոյ։ Ցեղասպանութեան յիշատակումի եւ Թուրքիայէն մեր իրաւունքները, մանաւանդ՝ եկեղեցական ու կալուածական Հրանդին համար կը մնայ գերխնդիր եւ այդ ուղղութեամբ ան կը տանի եզակի ու շնորհալի աշխատանք։ Ան կրցած էր իր համաքաղաքացիները ի մի հաւաքել այդ երեկոյ, որովհետեւ օրուան հիւրը՝ իր ծննդավայրի՝ Տիգրանակերտի (Տիարպաքըրի) նախկին քաղաքապետն է. Օսման Պայտէմիր, որ եկած էր իր կնոջ եւ դստեր հետ, այդ օր ներկայ գտնուելու եւ քաջալերելու համար ներկաները՝ սրտաբուխ կերպով նուիրելու եկեղեցիին շինութեան հետ կապուած յետնեալ պարտքը փակելու նախանձախնդրութեամբ։
Յատկապէս եկած էր նաեւ Սուրբ Կիրակոս Եկեղեցւոյ թաղային խորհուրդի ատենապետ Վարդգէս Էրկիւն Այըք։ Շնորհալի դուստրը՝ Փելին տեսաերիզի վրայ ներկայացուց վաւերագրական տեսանիւթ մը եկեղեցւոյ շինարարական զարգացումը նկարագրող, սկսած՝ փլատակ վիճակէն մինչեւ այսօրը։ Իրապէս որ մեծ աշխատանք կատարուած է անցնող չորսհինգ տարիներուն եկեղեցին վերականգնելու եւ հպարտօրէն իր դռները լայն բանալու տեղւոյն ուծացած հայերուն, արտասահմանի մեր ժողովուրդին ու զբօսաշրջիկներուն։ Գեղարուեստական յայտագիրներով եւ հայերէն լեզուի ուսուցմամբ եկեղեցին ծառայած կÿըլլայ նաեւ հայ մշակոյթի պահպանումին։
Երեկոյին հանդիսավարութիւնը կատարեց Նիւ Ճըրզիի Հայկական Ռատիօժամի տնօրէնը՝ Վարդան Ապտօ, որ հակիրճ կերպով ներկայացուց Տիգրանակերտէն եկած հիւրերը եւ այդ երեկոյ ներկայ գտնուող ազգային ծանօթ անձնաւորութեանց։
Գեղարուեստական յայտագիրին իր մասնակցութեամբ ելոյթ ունեցաւ Պոլսահայերու “Հայ Տուն“ի “Աղթամար“ պարախումբը, ղեկավարութեամբ Սիլվա ԳանթարճեանԱսատուրեանի ստեղծելով՝ իւրայատուկ ազգաբոյր մթնոլորտ մը։ “Աղթամար“ իր հայկական ազգագրական պարերով ունի իր մասնաւոր տեղը ամերիկահայ մշակութային կեանքէն ներս։
Խօսք առնելով Էրկիւն Այըք ներկաներուն յիշեցուց որ եկեղեցին ունէր աւերակ վիճակ մը եւ թէ այժմ արդէն վերանորոգուած է եւ որուն համար լայն մասնակցութիւն բերած է Տիարպաքըրի Քաղաքապետութիւնն ու Օսման Պայտէմիր։
Նախ քան հրաւիրուիլը նախկին քաղաքապետին, որ ծագումով քիւրտ է, տիգրանակերտցիներու կողմէ յանձնուեցան յուշանուէրներ Օսման Պայտէմիրի եւ Էրկիւն Այըքի։
p6 bay Հուսկ բեմ հրաւիրուեցաւ օրուան բանախօսը՝ Մեծագոյն Տիարպաքըրի նախկին քաղաքապետը՝ հայասէր Օսման Պայտէմիրը, որ դիմաւորուեցաւ յոտնկայս:
Ըսենք որ քաղաքապետը մի՜շտ ալ համակրական զգացումներով արտայայտուած է հայութեան նկատմամբ. այս կը վկայեն գոնէ Ամերիկայէն երկու յաջորդական ուխտագնացութեան մասնակիցները Ս. Կարապետ Եկեղեցւոյ բացման պաշտօնական օծման արարողութեան ներկայ գտնուողները երբ քաղաքապետը եկեղեցւոյ խորաններէն բացայայտ կերպով արտայայտուած է ըսելով “բարի եկաք ձեր հայրենիքը, ձեր օճախը“։ Այս անգամ եւս ան ունեցաւ հետաքրքրական, սակայն քաղաքական հիմունքով ելոյթ մը. ըսելով. “Միջագետքի (Մեսոփոթամիա) եւ Քիւրտիստանի աշխարհագրութիւնը հասարակաց հայրենիքն է հոն ապրող ամէն հաւատքէ մարդոց։ Ի՜նչ մեղք որ մեր ժողովուրդներէն ոմանք, բարձր գին վճարելով, ստիպուեցան լքել հօրենական հողերը։ Մեծ վէրքեր գոյացան։ Ասոնց գլուխը կու գայ բարեկամ եւ եղբայր Հայ ժողովուրդը։ Հայերը մեծ սպանդներու ենթարկուեցան, բայց իրաւ կորսնցնողները ետին մնացորդները եղան“։
Շարունակելով ան ըսաւ. “Անկէ վերջ ալ պատահեցան Շէիխ Սաիտի եւ Տէրսիմի սպանդները։ Ի՜նչ մեղք որ այդ օրերէն մինչեւ այսօր այս աշխարհագրութիւնը տակաւին չէ գտած վերջնական խաղաղութիւնը։ Այս բոլորը խախտեցին մեր աշխարհագրութեան օրկանական դրութիւնը։ Մեր մարդիկը դիմադրեցին եւ այսօր դարձեալ ծնունդ առած է Միջագետքի ու Անատոլուի մէջ անդորր կեանք մը ապրելու յոյսը“։
Օսման Պայտէմիր հաւաքոյթի ընթացքին պատասխանեց քիւրտերու ու շրջանային ընտրութիւններու վերաբերեալ հարցումներուն։
Գեղարուեստական յայտագիրը ճոխացուց Տիգրանակերտէն յատկապէս այս առթիւ եկած Ուտի Երուանդ, որ հայկական ժողովրդական երգերով առթեց անցեալի հայրենասիրական յիշատակներ։

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles