ԻՍԼԱՄԱՑ(ՈՒ)ԱԾ ԵՒ ԹՐՔԱՑ(ՈՒ)ԱԾ ԲՆԱԿՉՈՒԹԻՒՆ

0 0
Read Time:1 Minute, 41 Second

ՀԱՅՐԵՆԻՔ

Երբեք չափազանցութիւն պիտի չըլլայ հաստատելն ու շեշտելը թէ Թուրքիոյ ներկայ բնակչութեան մեծամասնութիւնը, պատմութեան ընթացքին բռնի կամ կամաւոր իսլամացուած, թրքացուած կամ քրտացուած ժողովուրդներու սերունդներէ կը բաղկանայ եւ այս մէկը փաստելու համար, տեղին է ամենայն մանրամասնութեամբ եւ բծախնդրութեամբ պեղել գոյութիւն ունեցող պատմական եւ մարդաբնական ուսումնասիրութիւնները:

Պոլսոյ մէջ կատարուած գիտաժողովին անունն անգամ, իր իւրայատուկ գրութեամբ իմաստալից է.- “Իսլամաց(ու)ած հայերը“: Փակագիծ մը, որ տարիներ շարունակ շղթաներով կապուած ու պահուած փակ իրականութիւն մը կը մերկացնէ եւ դռները բանալով կը բացայայտէ իրականութիւններ, որոնք սկսան տասնեակ մը տարիէ ի վեր, երբ քաղաքական պայմաններն ու ներկայ իրավիճակը, պարտադրեցին որ այդ թապու կոչուած հպարգելքը, վերջնականապէս փուլ գայ, մանաւանդ քրտաբնակ հողատարածքին վրայ, որուն ցայտուն փաստը` Տիգրանակերտի (Տիարպէքիր) Սուրբ Կիրակոս, Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցիներու եւ այլ սրբատեղիներու վերաշինութիւնն է: Հոս, նաեւ տեղին է նշել թէ պարզ վերանորոգման եւ իբրեւ պատմական կառոյցի պահպանման աշխատանք չէ կատարուածը, այլ յատկապէս Սուրբ Կիրակոսի պարագային, կը կատարուին նաեւ պատարագ, ծէս, մկրտութիւն…

Անհատական բնագաւառէն ներս, իսլամաց(ու)ած հայերու խնդիրը բռնկեցաւ երբ ի յայտ եկաւ թէ Քէմալ Աթաթիւրքի որդեգրած զաւակներէն` Սապիհա Կէօքչէնը, Հայոց Ցեղասպանութէնէն ճողոպրած հայ ընտանիքի մը աղջնակն է, որ դարձաւ իր երկրի առաջին իգական օդաչուներէն մէկը: Դեռ աւելին, այս հարցը կրկին մակերես բարձրացաւ, երբ հանրածանօթ հրապակագիր Ֆեթհիէ Չեթին հրատարակեց իր “Մեծ Մայրիկս“ գիրքը, յայտնելով թէ ինք հայ է:

Եւ դեռ նմանօրինակ անցուդարձերու երկար շարք մը, որ նոյնիսկ խթանեց Թուրքիոյ գիրն ու գրականութիւնը, յանձին Օրհան Փամուքի եւ էլիֆ Շաֆաքի, որոնք իրենց գործերուն մէջ, ներկայացուցին այս մութ ծալքերը:

Յատկապէս վերջին տարիներուն, հետզհետէ ինքնութեան հարցը կը գերադասուի եւ կը նկատուի ամենակարեւոր առեղծուածը: Միայն իսլամացած եւ հետեւաբար թրքացած հայերը չեն որ բեմահարթակի վրայ են: Դեռ կան բռնի ուժով իսլամացած եւ հետեւաբար թրքացած ասորիներ, հրեաներ, պոնտոսցիներ, յոյներ, եւայլն:

Տերսիմէն մինչեւ մայրաքաղաք` Անգարա, այսպէս կոչուած ու անուանուած` գաղտնի հայերը գիտեն, թէ հայ են եւ իրենց կրօնը քրիստոնէութիւնն է: Դժբախտաբար, իրենց ապրած վտանգաւոր միջավայրին մէջ գոյատեւելու համար իսլամացուածի` մահմետականի պէս կ՛ապրին:

Ցայսօր, Թուրքիոյ ծայրայեղ ազգայնամոլ եւ կրօնամոլ շրջանակներու մօտ, “հայ“ բառը բազմիցս իբրեւ հայհոյանք կամ նախատինք կը գործածուի, եւ հակառակ ասոր վերջին տարիներուն իրենց իրական ինքնութեան եւ կրօնին վերադարձող հայորդիներուն թիւը հետզհետէ կը բազմանայ:

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post ՀԱՄԱՁԱՅՆԱԳԻՐ` ԳԱՆԱՏԱՅԻ ՄԱՐԴԿԱՅԻՆ ԻՐԱՒԱՆՑ ԵՒ ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹԵԱՆ ԹԱՆԳԱՐԱՆՆԵՐՈՒՆ ՄԻՋԵՒ
Next post ՊՈԼ­ՍՈՅ ՊՈ­ՂԱ­ԶԻ­ՉԻ ՀԱ­ՄԱԼ­ՍԱ­ՐԱ­ՆԷՆ ՆԵՐՍ ԻՍ­ԼԱ­ՄԱՑ(ՈՒ)ԱԾ ՀԱ­ՅԵ­ՐՈՒ ԳԻ­ՏԱ­ԺՈ­ՂՈՎ

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles