ԻՆ­ՉՈ՞Ւ ՅԱՆ­ԿԱՐԾ ԱՂ­ՄՈՒԿ

0 0
Read Time:12 Minute, 3 Second

drosh  “ԴՐՕ­ՇԱԿ“

ԽՄԲԱԳ­ՐԱ­ԿԱՆ

 

Հ.Հ. Ազ­գա­յին ժո­ղո­վը, գար­նա­նա­յին նստաշր­ջա­նի աւար­տին, օրէն­քով սահ­ման­ուած կար­գով, լսեց Հ.Հ. Վե­րահս­կիչ պա­լա­տի հեր­թա­կան հաշ­ուե­տուու­թիւնը:

Սո­վո­րա­բար այս հաշ­ուե­տուու­թիւն­նե­րը որոշ ժա­մա­նա­կով ալե­կո­ծու­թիւն են առա­ջաց­նում հա­սա­րա­կա­կան-քա­ղա­քա­կան մթնո­լոր­տում:

Աշ­խու­ժա­նում են յատ­կա­պէս լրատ­ուա­մի­ջոց­նե­րը, ելոյթ­ներ են ու­նե­նում պատ­գա­մա­ւոր­մե­րը, մար­դիկ առօր­եայ զրոյց­նե­րի ըն­թաց­քում անդ­րա­դառ­նում են ներ­կա­յաց­ուած մե­ղադ­րանք­նե­րին եւ… եւ կար­ծես թէ վերջ: “Որոշ ժա­մա­նա­կը“ ձգւում է մի քա­նի օր եւ դրա­նով ամէն ինչ հան­դարտ­ւում է:

Անա­չառ լի­նե­լու հա­մար ար­ձա­նագ­րենք ի հար­կէ, որ եր­բեմն “Վե­րեւ­նե­րից“ լի­ա­զօր մար­մին­նե­րին յանձ­նա­րա­րու­թիւն­ներ են իջեց­ւում հե­տա­մուտ լի­նե­լու ներ­կա­յաց­ուած փաս­տե­րին` եղել են դէպ­քեր, երբ քրէ­ա­կան գոր­ծեր են յա­րուց­ուել: Ամէն պա­րա­գա­յում դժ­ուար է յի­շել որե­ւէ օրի­նակ, երբ ներ­կա­յաց­ուած նա­խա­ձեռ­նու­թիւն­նե­րը լուրջ ըն­թացք ու­նե­նա­յին, վերջ­նա­կան իրա­ւա­կան գնա­հա­տա­կան­ներ տրուէ­ին եւ ինչ-որ մար­դիկ պա­տաս­խա­նատ­ուու­թիւն կրէ­ին պե­տա­կան մի­ջոց­նե­րի իւ­րաց­ման, չա­րա­շա­հում­նե­րի, կամ անար­դիւ­նա­ւէտ օգ­տա­գործ­ման հա­մար:

Ստաց­ւում էր, որ բո­լորն գոհ էին մնում տե­ղի ու­նե­ցա­ծից: Փաստ­ւում էր, որ մեր երկ­րում պե­տա­կան եւ տե­ղա­կան ինք­նա­կա­ռա­վար­ման մար­մին­նե­րը աշ­խա­տում են թա­փան­ցիկ, վե­րահս­կո­ղու­թիւ­նից դուրս չէ ոչ մի գե­րա­տես­չու­թիւն կամ պաշ­տօն­եայ: Հրա­պա­րակ­ուած փաս­տե­րին անդ­րա­դառ­նում էր նա­եւ կա­ռա­վա­րու­թիւնը եւ ի հար­կէ սա գոր­ծա­դիր իշ­խա­նու­թեան հաշ­ուին եւս գրան­ցուող մի­ա­ւոր է:

Հ.Հ. Վե­րահ­սկիչ Պա­լա­տի մա­սին օրէն­քի 1-ին յօդուա­ծի 1-ին կէ­տի հա­մա­ձայն. Հա­յաստա­նի Հան­րա­պե­տու­թեան վե­րահսկիչ պա­լա­տը (այսու­հե­տեւ վե­րահսկիչ պա­լատ) պիւտճե­տա­յին մի­ջոց­նե­րի եւ պե­տա­կան ու հա­մայն­քա­յին սեփա­կա­նու­թեան օգտա­գործ­ման նկատ­մամբ ար­տա­քին պե­տա­կան վե­րահսկո­ղու­թիւն իրա­կա­նաց­նող ան­կախ պե­տա­կան մար­մինն է:

Ժո­ղովր­դա­վա­րու­թեան ու օրի­նա­կա­նու­թեան տե­սան­կիւ­նից լաւ չէ՞ արդ­եօք, որ եր­կիրն ու­նի ան­կախ վե­րահս­կո­ղա­կան մար­մին, որը կա­րող է ներ­քե­ւից վե­րեւ վե­րահս­կել ողջ գոր­ծա­դիր հա­մա­կար­գը, եւ անհ­րա­ժեշտ պա­րա­գա­յում մե­ղադ­րանք­ներ ներ­կա­յաց­նել ցան­կա­ցա­ծին:

2013 թուա­կա­նի Յու­նի­սի 13-ին ներ­կա­յաց­ուած, նա­խորդ տար­ուայ գոր­ծու­նէ­ու­թեան հաշ­ուետ­ուու­թիւնը, սա­կայն չըն­դուն­ուեց, ինչ­պէս նա­խորդ դէպ­քե­րում այլ` ար­ժա­նա­ցաւ կա­ռա­վա­րու­թեան նեար­դա­յին ար­ձա­գան­գին: Առա­ջին ան­գամ փոխ վար­չա­պե­տը հան­դէս եկաւ ներ­կա­յաց­ուած զե­կոյ­ցին ան­հա­մա­ձայ­նու­թիւն յայտ­նող յա­րա­կից զե­կոյ­ցով, իսկ վար­չա­պե­տը անդ­րա­դար­ձաւ դրան կա­ռա­վա­րու­թեան նիս­տի ժա­մա­նակ: Հան­րա­պե­տա­կան խմբակ­ցու­թեան մի շարք պատ­գա­մա­ւոր­ներ օգտ­ուե­ցին պա­տեհ առի­թից, պաշտ­պան կանգ­նե­լով սի­րե­լի կա­ռա­վա­րու­թեա­նը, եւ իրենց հեր­թին մի քա­նի քար նե­տե­ցին վե­րահս­կիչ պա­լա­տի “բոս­տա­նը“:

Կա­ռա­վա­րու­թեա­նը նեար­դայ­նաց­րել էր մաս­նա­ւո­րա­պէս այն, որ Վե­րահս­կիչ պա­լա­տի նա­խա­գա­հը խօսե­լով գնում­նե­րի եւ շի­նա­րա­րու­թեան ոլորտ­նե­րում առ­կայ խնդիր­նե­րի մա­սին, ասել էր, թէ այս ոլորտ­նե­րը ռիս­կա­յին են` այն դէպ­քում երբ տու­եալ ոլորտ­նե­րին է առնչ­ւում ծախ­սա­յին մա­սի 701մլն դրա­մը:

Աւե­լին, ու­սում­նա­սի­րու­թեան ար­դիւն­քում երկ­րի գլխա­ւոր վե­րահս­կո­ղա­կան մար­մի­նը յան­գել էր եզ­րա­կա­ցու­թեան, որ ռիս­կա­յին է /այլ խօս­քով վտան­գած վի­ճա­կի մէջ է/ երկ­րի պիւտ­ճէի 70%-ը:

Թէ ինչն է այս­տեղ յատ­կա­պէս “ցաւ ­պատ­ճա­ռո­ղը“ հաս­կա­նա­լի կը դառ­նայ եթէ ուղ­ղակի­օ­րէն մէջ­բե­րում կա­տա­րենք կա­ռա­վա­րու­թեան նիս­տում վար­չա­պե­տի ար­տա­սա­նած հա­մա­պա­տաս­խան ելոյ­թից. “Եւ այն յայ­տա­րա­րու­թիւնը, որ պե­տա­կան պիւ­տճէի 70 տո­կո­սը խիստ ռիս­կա­յին է եւ կո­ռումպց­ուած ձե­ւով է ծախս­ւում, վե­րա­բե­րում է այս դահ­լի­ճում նստած­նե­րից իւ­րա­քան­չիւ­րին: Պե­տա­կան պիւտճէի 70 տո­կո­սը` 700 մլրդը. դա նշա­նա­կում է, որ աս­ուա­ծը վե­րա­բե­րում է հա­մա­տա­րած բո­լոր ոլորտ­նե­րին, ին­չը չի կա­րող հա­մա­պա­տաս­խա­նել իրա­կա­նու­թեա­նը:

Այ­սինքն այս դէպ­քում մե­ղադ­րանքն ուղղ­ուած է ոչ թէ ինչ-որ առան­ձին գե­րա­տես­չու­թեան այլ ողջ կա­ռա­վա­րու­թեա­նը: Աւե­լորդ է թե­րեւս նշել, որ երբ ասում ենք “Ողջ կա­ռա­վա­րու­թիւն“ նշա­նա­կում է, թէ գլխա­ւոր պա­տաս­խա­նա­տուն չի կա­րող չլի­նել հէնց այդ կա­ռա­վա­րու­թեան ղե­կա­վա­րը:

Ինչ վե­րա­բե­րում է պիւտճէի գե­րակ­շիռ մա­սի ռիս­կա­յին լի­նե­լու մտքի հետ պա­րոն Սարգս­եա­նի ան­հա­մա­ձայ­նու­թեա­նը, ապա կա­րե­լի է վստա­հօ­րէն պնդել, որ այս հար­ցում նրա տե­սա­կէ­տը ոչ միայն վե­րահս­կիչ պա­լա­տի տե­սա­կէ­տի հետ չի հա­մընկ­նում, այ­լեւ թե­րեւս այս երկ­րի քա­ղա­քա­ցի­նե­րի բա­ցար­ձակ մե­ծա­մաս­նու­թեան տե­սա­կէ­տի հետ: Հա­մոզ­ուե­լու հա­մար, այդ­պէս է, թէ՛ ոչ, կա­րե­լի է պար­զա­պէս փո­ղոց դուրս գալ եւ պա­տա­հած մարդ­կանց հարց­նել թէ օրի­նակ պե­տա­կան կա­ռա­վար­ման ու տե­ղա­կան ինք­նա­կա­ռա­վար­ման որ ոլորտ­նե­րում է, որ պիւ­տճէի մի­ջոց­նե­րին ձեռք չեն մեկ­նում:

Այս առի­թով թե­րեւս կա­րե­լի է վկա­յա­կո­չել ամե­նա­թարմ օրի­նակ­նե­րից մէ­կը` աղէ­տից տու­ժած գիւ­ղա­ցի­նե­րին բաշ­խուող օժան­դա­կու­թիւն­նե­րի գոր­ծըն­թա­ցի ստու­գում­նե­րը պար­զե­ցին, որ հինգ մար­զե­րում տե­ղի են ու­նե­ցել չա­րա­շա­հում­ներ: Հե­տաքր­քիր է, նա­եւ, թէ այս առի­թով ինչ կ’ասէ­ին մնա­ցած մար­զե­րի գիւ­ղա­ցի­նե­րը:

Ինչ վե­րա­բե­րում է վար­չա­պետ Տիգ­րան Սարգս­եա­նի հետ եղած տա­րա­կար­ծու­թեա­նը, ապա դա մօ­տա­ւո­րա­պէս նման է այն պա­րա­գա­յին, երբ ժո­ղովր­դի բա­ցար­ձակ մե­ծա­մաս­նու­թիւնը մտա­ծում է թէ իւ­րա­քան­չիւր հեր­թա­կան ընտ­րու­թիւն­նե­րը կեղծ­ուած են, իսկ վար­չա­պետն ու թի­մա­կից­նե­րը պնդում են թէ “իւ­րա­քան­չիւր հեր­թա­կա­նը“ լաւն էր ու շատ աւե­լի լաւն էր քան‘ նա­խոր­դող­նե­րը:

Վար­չա­պե­տը, ի պա­տաս­խան, նա­եւ մե­ղադ­րեց Վե­րահս­կիչ պա­լա­տի նա­խա­գա­հին քա­ղա­քա­կան յայ­տա­րա­րու­թիւն­ներ կա­տա­րե­լու մէջ, ին­չը ժխտեց վեր­ջինս‘ իր հեր­թին վկա­յա­բե­րե­լով ներ­կա­յաց­ուած հաշ­ուե­տուու­թիւնը:

Կար­ծում ենք վար­չա­պետն աւե­լի ճիշդ արած կը լի­նէր, եթէ բա­ւա­րար­ուէր նոյն ելոյ­թի սկզբում աս­ուած մի քա­նի նա­խա­դա­սու­թեամբ.“Ես ան­ձամբ խիստ շա­հագրգռ­ուած եմ, որ բո­լոր այն բա­ցա­յայ­տում­նե­րին վե­րա­բե­րող գոր­ծե­րը, որոնց մա­սին խօ­սում էր Վե­րահս­կիչ պա­լա­տը, ան­հա­պաղ ներ­կա­յաց­ուեն իրա­ւա­պահ մար­մին­նե­րին, եւ տրուեն պա­տաս­խան­ներ: Եւ ես ամէն ինչ անե­լու եմ, որ հրա­պա­րա­կա­յին հնչած մե­ղադ­րանք­նե­րը ստա­նան պա­տաս­խան“:

Ի դէպ վար­չա­պե­տի այս վեր­ջին միտ­քը տրա­մա­բա­նա­կան է ոչ միայն քա­ղա­քա­կան այ­լեւ հէնց իրա­ւա­կան առու­մով: Ինչ է նշա­նա­կում, որ երկ­րի Վե­րահս­կող գլ­խա­ւոր մար­մի­նը ներ­կա­յաց­նի լրջա­գոյն փաս­տեր եւ իրա­ւա­պահ մար­մին­նե­րը քննու­թեան առար­կայ չդարձ­նեն դրանք: Այս մար­մին­նե­րը կոչ­ուած են նրան, որ ան­գամ լրատ­ուա­մի­ջոց­նե­րի կամ պարզ քա­ղա­քա­ցի­նե­րի կող­մից հըն­չեց­ուած ահա­զան­գե­րին ար­ձա­գան­գեն գործ­նա­կա­նօ­րէն:

Ի դէպ կա­ռա­վա­րու­թեան գըզ­րոց­նե­րում գո­յու­թիւն ու­նի օրէն­քի նա­խա­գիծ, ըստ որի քա­ղա­քա­ցու կող­մից ոս­տի­կա­նու­թեա­նը տրուած ցան­կա­ցած յան­ցա­կազմ պա­րու­նա­կող հա­ղորդ­ման հի­ման վրայ մե­խա­նի­կօ­րէն քրէ­ա­կան գործ յա­րուց­ուի:

Յիշ­եալ հաշ­ուե­տուու­թեան մէջ ներ­կա­յաց­ուած կոնկ­րետ մե­ղադ­րանք­նե­րին անդ­րա­դառ­նա­լով, կա­ռա­վա­րու­թեան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը, ինչ­պէս եւ նրանց ձայ­նակ­ցող հան­րա­պե­տա­կան պատ­գա­մա­ւոր­նե­րը, փոր­ձե­ցին մեղ­մել փաս­տե­րը մեկ­նա­բա­նե­լով, թէ խօս­քը ոչ թէ չա­րա­շա­հում­նե­րի մա­սին է, այլ մի­ջոց­նե­րի անար­դիւ­նա­ւէտ տնօ­րին­ման, բաց­թո­ղում­նե­րի եւ այլն: Եթէ ան­գամ ըն­դու­նենք, թէ դա այդ­պէս է, ար­դիւն­քում փոշ­ի­ա­նում են հար­կատ­ուի գրպա­նից դուրս եկած մի­ջոց­ներ եւ հե­տե­ւա­բար ինչ-որ մար­դիկ, ինչ-որ պա­տաս­խա­նա­տուու­թիւն պէ՞տք է կրեն թէ՞ ոչ: Քրէ­ա­կան օրէնս­գիր­քը պա­տիժ­ներ է նա­խա­տե­սում ոչ միայն յան­ցա­ւոր գոր­ծու­նէ­ու­թեան այ­լեւ յան­ցա­ւոր ան­գոր­ծու­թեան հա­մար: Եւ եթէ պա­տաս­խա­նա­տու պաշ­տօն­եան ու­նակ չէ վե­րահս­կել իրեն վըս­տահ­ուած ոլոր­տը, ապա առ­նը­ւազն պէտք է փո­խա­րին­ուի: Ի դէպ ան­կախ զբա­ղեց­րած պաշ­տօ­նից:

Եւ վեր­ջում:

Ան­կա­խու­թեան աւե­լի քան եր­կու տաս­նամ­եա­կի ըն­թաց­քում Հա­յաս­տա­նի հեր­թա­կան կա­ռա­վա­րու­թիւն­նե­րի հիմ­նա­կան անե­լիք­նե­րից մէ­կը եղել է կո­ռուպց­իա­յի դէմ պայ­քա­րը: Այդ նպա­տա­կով տե­ղա­կան բիւ­ջէ­ից յատ­կաց­ուել են մի­ջոց­ներ, ար­տերկ­րից ներգ­րաւ­ուել են վար­կեր ու դրա­մաշ­նորհ­ներ:

Կա­ռա­վա­րու­թեան յանձ­նա­րա­րու­թեամբ հա­մա­պա­տաս­խան գե­րա­տես­չու­թիւն­նե­րը, ըստ ոլորտ­նե­րի կազ­մել են հաս­տա­փոր թղթա­պա­նակ­ներ այն մա­սին, թէ ինչ մի­ջո­ցա­ռում­ներ պէտք է ձեռ­նար­կել տու­եալ ոլորտ­նե­րում կո­ռուպց­ի­ան վե­րաց­նե­լու հա­մար: Որ­քան շատ են գրել ու պայ­քա­րել կո­ռուպց­ի­ան այս երկ­րում աւե­լի է ծաղ­կել ու փթթել:

Հե­տաքրք­րուող­նե­րը թող դի­մեն կա­ռա­վա­րու­թեա­նը ծա­նօ­թա­նա­լու նպա­տա­կով տար­բեր ժա­մա­նա­կա­հատ­ուած­նե­րում ստեղծ­ուած այդ­պի­սի կո­թո­ղա­յին փաս­տաթղ­թե­րի հետ: Ու­սում­նա­սի­րո­ղի հա­մար կար­ծում եմ մէկ բան առն­ուազն ակըն­յայտ կը դառ­նայ‘ կո­ռուպց­իա­յի դէմ պայ­քա­րի խրա­մատ­նե­րում, որոշ մար­դիկ վատ փող չեն դի­զել:

Ընդ­դի­մա­դիր “չար լե­զու­նե­րը“ տա­րի­ներ շա­րու­նակ գո­ռա­ցել են, թէ կո­ռուպց­իա­յի դէմ պայ­քա­րը չի կա­րող ըն­թա­նալ կա­ռա­վա­րա­կան քու­լիս­նե­րում: Այն առն­ուազն պէտք է հրա­պա­րա­կայ­նա­նայ եւ կրի ան­կախ բնոյթ: Մենք, որ­պէս եր­կիր, դրա հա­մար բո­լոր հնա­րա­ւո­րու­թիւն­նե­րը ու­նենք: Իսկ, թէ մօտ ապա­գա­յում ինչ­պէս է լի­նե­լու, պարզ կը դառ­նայ թէ­կուզ Հ.Հ. Վե­րահս­կիչ պա­լա­տի վեր­ջին հաշ­ուե­տուու­թեա­նը հե­տե­ւե­լիք կամ չհե­տե­ւե­լիք գոր­ծըն­թաց­նե­րից:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles