ԵՐԱԺՇՏԱԿԱՆ ԿՈՄԻՏԱՍ ՎԱՐԴԱՊԵՏ՝ ՀԱՅ ԱԶԳԱՅԻՆ – ԴԱՍԱԿԱՆ ԵՐԱԺՇՏՈՒԹԵԱՆ ՀԻՄՆԱԴԻՐԸ (Ե. ՄԱՍ)

0 0
Read Time:1 Minute, 51 Second

p15 Komitas00
ԱՐՍԷՆ ՍԱՅԵԱՆ
Շարունակելով մեր ակնարկը Կոմիտաս Վարդապետի կեանքին ու գործունէութեան մասին, կը նկատենք որ Կոմիտաս միակ հայ երգահան¬երաժիշտն է որ գիտական հիմունքներով բազմակողմանիօրէն վեր հանեց հայ ժողովրդական երաժշտութեան առանձնայատկութիւններն ու այդ հիման վրայ կերտեց իր երաժշտական ստեղծագործութիւնը՝ գործնականօրէն լուծելով հայ երգահանական ստեղծագործութեան ազգային ոճի ձեւաւորման կարեւոր խնդիրները։
Կոմիտաս Վարդապետ միաժամանակ հիանալի¬երգիչ¬կատարող էր։ Ժամանակակիցները հիացած էին անոր կատարողական արուեստով։ Այն համերգները, որոնց ընթացքին Կոմիտաս հանդէս է եկած որպէս մեներգիչ՝ վերածուած են հայ երգի խանդավառ տօներու։ Անոր կատարումները արժանացած են թէ՝ հայ եւ թէ՛ օտար ունկնդիր հասարակութեան ջերմ ընդունելութեան։
Կոմիտաս Վարդապետ սորված է ժողովուրդի բնական դպրոցէն՝ ուսումնասիրելով ժողովրդական երգիչներու կատարողական արուեստի առանձնայատկութիւնները, իսկ յետագային, արդէն Պերլինի մէջ մշակելով իր ձայնը, հասած է մասնագիտական արուեստի բարձունքներուն։
Ահա այդ երկու տարրերու զուգակցման միջոցով է որ ան ստեղծած է ձայնային արուեստի ազգային ինքնուրոյն ոճը։
Կոմիտաս Վարդապետ կը տիրապետէր նաեւ դաշնամուրին եւ երգեհոնին։ Լաւ գիտէր անոնց արտայայտչական հնարաւորութիւնները եւ դաշնամուրը վարպետօրէն կþօգտագործէր իր ստեղծագործութեան մէջ։ Ոչ միայն դաշնամուրային գործերուն մէջ, այլ եւ մեներգներու եւ որոշ խմբերգներու դաշնամուրային ընկերակցութեան մէջ։
Կոմիտաս Վարդապետի կատարողական արուեստի բաղկացուցիչ մասերէն մէկը, անոր խմբավարական արուեստն է։ Սկսած Էջմիածնի Գէորգեան ճեմարանի ուսանողական երգչախմբէն, որը յատկապէս 20րդ դարու առաջին տարիներուն, շնորհիւ Կոմիտասի տքնաջան աշխատանքին, փայլեցաւ եւ դարձաւ հայ գեղարուեստական կեանքի նշանակալից երեւոյթը, ապա նաեւ Պոլսոյ հռչակաւոր ,Գուսանե երգչախումբը, ինչպէս եւ տարբեր քաղաքներու մէջ կազմակերպած սիրողական երգչախումբերը։ Կոմիտաս Վարդապետ մեծ թափ հաղորդեց բազմաձայնութեան տարածման համար։ Համբերատար եւ հետեւողական աշխատանքով, ան երաժշտական մասնագիտական կրթութիւն չունեցող անհատներէ կազմուած երգչախումբերով, կրցած է ստեղծել միաձոյլ, կարգապահ, գեղարուեստական բարձր յատկանիշներ ունեցող խումբեր, որոնք ի վիճակի էին կատարելու Կոմիտասեան խմբերգները, գրուած՝ չորս, վեց եւ նոյնիսկ ութ ձայնի համար։ Օրինակ, Կոմիտասի ճեմարանական երգչախումբը, միակն էր, որ բուն հայկական շրջանակէն՝ Էջմիածնի միջավայրէն դուրս գալով, համերգներ ներկայացուց Թիֆլիսի նման մեծ մշակութային կեդրոնին մէջ, արժանանալով հասարակութեան խանդավառ ընդունելութեան։
Կոմիտաս Վարդապետ խմբավարական արուեստին զուգընթաց եղած է հոգատար մանկավարժ, խումբի երգիչ-երգչուհիներուն սորվեցուցած է ոչ միայն կատարելիք երգերը, այլ հաղորդած է ընդհանուր գիտելիքներ, երաժշտութեան, մասնաւորաբար հայ երաժշտութեան մասին, այլեւ երգչախումբերու փորձերու եւ համերգներու ժամանակ կրցած է իր զուսպ շարժումներով մոգական ազդեցութիւն գործել երգիչներուն վրայ։ Երաժշտութեան օգնութեամբ սէր ու նուիրուածութիւն կ`արթնցնէր անոնց մէջ՝ հարազատ ժողովուրդի եւ անոր ազգային մշակոյթի նկատմամբ։ Թէ՝ Էջմիածնի Գէորգեան ճեմարանին եւ թէ՛ Պոլսոյ մէջ, ան դաստիարակած է բազմաթիւ աշակերտներ, որոնք յետագային դարձած են հայ մշակոյթի եւ մասնաւորաբար երաժշտութեան անխոնջ մշակներ։

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post ԱՌԱՋԻՆ ԱՅՑԵԼՈՒԹԻՒՆ… Բ. ՄԱՍ
Next post Արծուիկ Մինասեանի համար «մտահոգուողներին»

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles