ԱՐ­ԵԱՆ ԿԱՆ­ՉԸ

0 0
Read Time:7 Minute, 53 Second

lisbon 5 h ՅԱԿՈԲ ԿԱՐԱՊԵՆՑ

 

Նրանք հինգ էին: Այ­բու­բե­նա­կան կար­գով` Սար­գիս Աբ­րա­համ­եան, Սեդ­րակ Աճէմ­եան, Արա Գըրճլ­եան, Սի­մոն Եահ­նէ­յեան, Վա­չէ Տաղլ­եան: Կեան­քի ար­շա­լոյ­սի առ­ջեւ կանգ­նած հինգ հա­յոր­դի­ներ, ար­ի­ա­սիրտ հինգ կո­րիւն­ներ, հայ ազա­տագ­րա­կան ար­դի պատ­մու­թեան հինգ ան­վե­հեր ռահ­վի­րա­ներ, մէկն ամ­բող­ջաց­նե­լով միւ­սին, մի­աս­նա­բար բռունձք ու գա­ղա­փար, գի­տա­կից անձ­նա­զո­հու­թեան հե­րոս­ներ, ան­շեղ ու անս­կարկ, Քաջն Վար­դա­նի զրա­հից մեզ հա­սա­ած հա­ւատ­քի լոյ­սը, Քրիս­տա­փոր Մի­քա­յէլ­եա­նի մտքի դա­րա­ւոր փայ­լը, ու տա­կա­ւին, Բաբ­գէն Սիւ­նի­նե­րի եւ Սե­բաս­տա­ցի Մու­րատ­նե­րի յա­նուն ազա­տու­թեան վա­ռօր­դի կար­միր տօ­նա­հան­դէ­սը, մէ­կը Թի­կունք միւ­սին, ամ­բող­ջու­թիւնը Հայ­րե­նի­քին, որ­պէս­զի Հա­յը այ­լեւս ռա­յա չլի­նի, չլի­նի՛: Չլի­նի՛:

Սար­գիս- “Մեր այս գոր­ծո­ղու­թիւնը քա­րոզ­չա­կան նպա­տակ ու­նի: Գի­տենք, որ Եւ­րո­պա­ցիք մարդ­կա­յին իրա­ւունք­նե­րէն հասկ­ցող ժո­ղո­վուրդ­նե­րը են եւ ատոր հա­մար ընտ­րած ենք Եւ­րո­պա­կան երկր­նե­րէն մէ­կը“: Արար­քը դիւցազ­նա­կան էր նպա­տա­կը յստակ եւ իրա­գոր­ծու­մը ան­սայ­թաք` մի­ան­գա­մայն Հա­մաշ­խար­հա­յին լու­սար­ձա­կի տակ դնե­լով Հայ­կա­կան Դա­տը: Ու­րեմն, տա­կա­ւին մար­դիկ կան, որ ապ­րում, պայ­քա­րում ու զոհ­ւում են գա­ղա­փա­րի հա­մար: Ու­րեմն, ան­յոյս չէ մարդ­կու­թիւնը: Ուեմն, կեն­դա­նի է Հայ ժո­ղո­վուր­դը:

Վա­չէ- “Մե­զի հա­մար թուղ­թէ շե­րեփ չկայ: Հա­մոզ­ուած ենք, որ միայն զէն­քով կայ Հա­յոց փրկու­թիւն“: Գա­րե­գին Նժդե­հի ձայ­նը դղրդրում է Զան­գե­զու­րի լեռ­նե­րում, հաս­նում Լիզպոն, Պրիւք­սել ու Փա­րիզ եւ ար­ձա­գան­գում  Ղա­րա­բա­ղի անան­ցա­նե­լի կիր­ճե­րում, այն­տեղ ուր Անդ­րա­նի­կի եւ Գէ­որգ Չա­ւու­շի որ­դի­ներն ու Թոռ­նե­րը որո­շել են կռուե­լով պաշտ­պա­նել Հա­յու­թեան հողն ու պա­տիւն ու կեան­քը: Լիզպո­նի աղ­ուա­մած հինգ տղա­ներն իրենց կեան­քով ու մար­տի­րո­սու­թեամբ ապա­ցու­ցե­ցին, որ յա­նուն ար­դա­րու­թիւն է, եւ որ, Լիզպո­նում հրդեհ­ուած գա­ղա­փա­րա­կա­նը առ­կայ­ծում է Ար­ցա­խի ազա­տա­մար­տիկ­նե­րի հո­գում ու սրտում:

Սեդ­րակ- “Մենք շատ համ­բե­րե­ցինք եւ դեռ կը համ­բե­րենք: Համ­բե­րե­լը նոր բան մը չէ մե­զի հա­մար: Ես Թուրք­իոյ ուղ­ղակի­օ­րէն կ՛ը­սեմ, եթէ իր շուն­չը եր­կար է, դեռ թող պայ­քա­րի մե­զի դէմ: Մենք դեռ կը համ­բե­րենք“: Կը կռուենք ու կը համ­բե­րենք, կը կռուենք ու կը բա­նակ­ցենք մին­չեւ, որ ամ­բող­ջո­վին ազա­տագր­ուի Ար­ցա­խի արծ­ուա­բոյ­նը, մին­չեւ որ Հայ ժո­ղո­վուր­դը տէր կանգ­նի իր պա­պե­նա­կան հո­ղե­րին, իր եր­դի­քին ու ծու­խին, իր լեզ­ուին ու դա­րա­ւոր մշա­կոյթ­ին: Նա­հան­ջը նա­հանջ է` լի­նի եր­գով թէ առանց եր­գի: Մենք այ­լեւս նա­հան­ջի տեղ չու­նենք: Նա­հանջ բառն ու նա­հան­ջի հո­գե­բա­նու­թիւնը պէտք է ընդ­միշտ Վե­րաց­ուի Հա­յե­րէն լեզ­ուից ու Հայ­կա­կան իրա­կա­նու­թիւ­նից: Այդ է պատ­գա­մը Լիզ­պո­նում զոհ­ուած մատ­ղաշ հե­րոս­նե­րի:

Սի­մոն-“Կրնայ ըլ­լալ, որ մենք մեր նպա­տա­կին չհաս­նինք: Կրնանք բո­լորս մեռ­նիլ: Բայց մե­զի հա­մար յստակ է, որ ար­շա­լոյ­սը շատ մօտ է եւ այդ ձե­ւով պէտք է դի­տենք ապա­գան: Ես յոյ­սով եմ, որ մեզ­մէ ետք եկող­նե­րը իրենց ամէն կա­րե­լին պի­տի ընեն այս մէ­կը յա­ջողց­նե­լու հա­մար“:

Նրանց յա­ջորդ­նե­րը գրկել են Մար­տա­կեր­տի ու հադ­րու­թի լերկ ժայ­ռե­րը եւ ուխ­տել պաշտ­պա­նել իրենց նա­խա­հայ­րե­րի տունն ու աճիւնը, հողն ու յի­շա­տա­կը: Նրանք ուխ­տել են այ­լեւս եր­բեք ծուն­կի չգալ ոսո­խի եւ կեան­քով յաղ­թա­նա­կել մահ­ուան, այդ ժիր ու կայ­տառ տղա­նե­րը, այդ խո­հուն ու խե­լա­ցի ու­սա­նող­նե­րը, Ար­ցա­խի ու Հա­յաս­տա­նի ու նա­եւ Սփիւռ­քի այդ անձ­նու­րաց որ­դի­նե­րը, այ­րերն ու կա­նայք, ամէն մէ­կը ուխտ­եալ կա­մա­ւոր յա­նուն Հայ­րեն­եաց, ազ­գի ու ար­դա­րու­թեան: Այո՛, սի­րե­լի Սի­մոն, Սեդ­րակ ու Վա­չէ, Արա եւ Սար­գիս, ձե­զա­նից յե­տոյ եկող­նե­րը իրենց կա­րե­լին անում են եր­կա­թէ թե­ւե­րով բա­ցե­լու հա­յոց ար­շա­լոյ­սը, որ­պէս­զի յա­ւերժ ծնկայ ձեր յի­շա­տա­կը, որ­պէս­զի Հա­յոց հո­գե­ղէն բա­գի­նում ընդ­միշտ առ­կայ­ծի յի­շա­տա­կը յայտ­նի ու ան­յայտ բիւր Ֆե­տա­յի­նե­րի, բո­ցա­շունչ հայ­դուկ­նե­րի, եւ Ռոս­տոմ­նե­րի ու Զա­ւար­եան­նե­րի եւ խոնարհ ու հեզ բա­զում Աղ­բիւր Սե­րոբ­նե­րի, Դժոխք Հրայր­նե­րի, Մար­տիկ­նե­րի ու Պե­տօ­նե­րի: Այո`, սի­րե­լի Սի­մոն, բաց­ուել է բո­սոր ար­շա­լոյ­սը ու այս ան­գամ յաղ­թա­նա՛կն է մեր նշա­նա­բա­նը:

Արա-“Ժո­ղո­վուր­դը թող գիտ­նայ, որ մեր հո­ղե­րու ազա­տագ­րու­մը պէտք ու­նի զո­հո­ղու­թեան: Ազա­տու­թեան դաշ­տը ծա­րաւ է: Միայն արիւնն է, որ կը ջրէ այդ ծա­րաւ դաշ­տը եւ այն ատեն է, որ ծա­ռե­րը կը բուս­նին: Եթէ արիւն չթա­փենք, եթէ ջուր չտանք այդ ազա­տու­թեան դաշ­տին, չեմ կար­ծեր, որ այդ դաշ­տէն պտուղ կրնանք քա­ղել: Կը հա­ւա­տանք, որ առանց արիւ­նի, առանց մա­հի ազա­տու­թիւն չկայ“: Երբ անձ­նա­զո­հու­թեամբ է պսակ­ւում պատ­գա­մը, այն դառ­նում է հա­ւատ­քի վա­հան ընդ­դէմ բո­լոր չա­րիք­նե­րի ու ար­հա­ւիրք­նե­րի: Ընդ­դէմ վհա­տու­թեան ու թու­լու­թեան: Եւ այ­սօր Լիզպո­նի այդ պայ­թիւնը ար­ձա­գան­գում է Հա­յաս­տա­նի ու Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղի սահ­մա­նա­մերձ այն բո­լոր շրջան­նե­րում, ուր Հայ ազա­տա­մար­տի­կը որո­շել է զար­կի դէմ յաղ­թա­նակ:

Հա­յը կրկին ան­գամ ապա­ցու­ցեց աշ­խար­հին, որ Հայ­րե­նի­քի ու գա­ղա­փա­րի հա­մար ոչ միայն զոհ­ուել գի­տէ, այլ նա­եւ յաղ­թա­նա­կել ու յա­րա­տե­ւել: Երէկ Վանն էր, Զէյ­թու­նը, Սա­սու­նը, Շա­պին Գա­րա­հի­սարն ու Ուր­ֆան: Այ­սօր Ստե­փա­նա­կեր­տը, Շու­շին, Մար­տա­կերտն ու Քէլ­բա­ջա­րը: Զար­կի դէմ զարկ, գրո­հի դէմ գրոհ: Մահ­ուան դէմ յաղ­թա­նակ:

Լիզպոն- Յու­լիս 27, 1983, տե­ղա­կան ժա­մա­նա­կով ժա­մը 14.00, ոս­տի­կա­նու­թիւնը մտնում է թրքա­կան դես­պա­նա­տան շէն­քը ու փլա­տակ­նե­րի տակ գտնում ած­խա­ցած հինգ դի­ակ­ներ: Ժա­մը 14.45- պե­տա­կան աղ­բիւր­նե­րը պաշ­տօ­նա­պէս յայ­տա­րա­րում են, թէ “գոր­ծո­ղու­թիւնը աւարտ­ուած է, որ ազա­տա­մար­տիկ­նե­րը ռում­բով ինք­նա­պաս­պա­նու­թիւն են գոր­ծել“: Լու­րը ցնցեց աշ­խար­հը: Ով­քեր էին: Ին­չու: Ինչ էր նրանց պա­հան­ջը: Որ­տեղ է Հա­յաս­տա­նը: Ինչ է Հայ­կա­կան Դա­տը: Լու­րը հա­սաւ Երե­ւան: Լու­րը հա­սաւ Ղա­րա­բաղ: Լու­րը ցնցեց ըն­դար­մա­ցած հո­գի­նե­րը: Արար­քը հրդե­հեց սա­ռած հո­գի­նե­րը: Եւ հետզ­հե­տէ ժա­մա­նա­կի հետ ցա­սու­մը լեռ­նա­ցաւ մէկ միլի­ոն հո­գի­նե­րում եւ մէկ օր­ուայ մէջ Երե­ւա­նը դար­ձաւ ազ­գա­յին զար­թօն­քի բո­ցա­շունչ քա­ղաք: Լիզ­պո­նի հինգ հե­րոս­նե­րի ող­ջա­կի­զու­մից ետք Հա­յը նոյ­նը չէ, Հա­յաս­տա­նը նոյ­նը չէ: Նրանք ապա­ցու­ցե­ցին, որ գի­տա­կից մա­հը ան­մա­հու­թիւն է:

Յու­լիս 24, 1993

Պոս­թըն

 

ՊՈՍԹԸՆ

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post ԶՐՈՅՑ` ՄԻ՛ՇՏ ԵՐԻ­ՏԱ­ՍԱՐԴ ՀԻՆԳ ՀԵ­ՐՈՍ­ՆԵ­ՐՈՒՆ ՀԵՏ
Next post ԼԻԶ­ՊՈՆ… ՅՈՒ­ԼԻՍ 27, 1983

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles