Ինչո՞վ Է Ազգային Պետականութեան Գաղափարը Խանգարում Հ.Հ. Իշխանութեանը

Արմինէ Մուքոյեան Մոնրէալ - Գանատա Հայաստանի Ազգային Ժողովում Սեպտեմբերի 15-ի բանավէճը առաջին հայեացքից կարող էր թուալ հերթական կոշտ քաղաքական հակադրութիւն, սակայն իշխանական պատգամաւոր Արման Եղոյեանի ձեւակերպումները հարցը տեղափոխեցին աւելի լայն հարթութիւն` ինչպիսի՞ սահմաններ պէտք է ունենայ քաղաքական պայքարը ժողովրդավարական պետութիւնում: Եղոյեանը յայտարարեց, որ «Դաշնակցականութիւնը պէտք է մինչեւ արմատները արմատախիլ արուի հայ քաղաքական մտքից», իսկ Հ.Յ.Դ.-ի անդամ, «Հայաստան» դաշինքի պատգամաւոր Քրիստինէ Վարդանեանը պէտք է լինի «վերջին դաշնակցականը»: Ի՞նչ է, ըստ էութեան, ենթադրւում «դաշնակցականութիւն» ասելով, որը, Եղոյեանի ձեւակերպմամբ, պէտք է «արմատախիլ արուի» հայ քաղաքական մտքից: Դաշնակցութեան քաղաքական ինքնութեան հիմքում ազգային գաղափարն է` հայրենիքը որպէս բարձրագոյն արժէք, ազգային ինքնորոշումը, անկախ պետականութիւնը եւ ազգային նպատակների իրագործումը: Այդ պատկերացման մէջ կարեւոր տեղ ունի նաեւ Հայ Առաքելական Եկեղեցին` որպէս ազգային ինքնութեան եւ արժէքների պահպանման ու փոխանցման առանցքային ինստիտուտ (հիմնարկ, խմբ.): Կուսակցութեան ծրագրում ամրագրուած են նաեւ «Հայ Դատի» լուծման եւ «Ազատ, Անկախ ու Միացեալ Հայաստան»-ի կերտման նպատակները: Այս գաղափարները Հ.Յ.Դ.-ի համար միայն տեսլական չեն եղել․ 1918 թուականին Դաշնակցութիւնը կարեւոր դեր է ունեցել Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան կերտման գործում` անկախ պետականութեան գաղափարը վերածելով քաղաքական իրականութեան: Յետագայում այդ ազգային օրակարգի կարեւոր ուղղութիւններից են դարձել Արցախի ինքնորոշման, այսօր արդէն` վերադարձի իրաւունքի, Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման ու հետեւանքների յաղթահարման, ինչպէս նաեւ Հայ Առաքելական եկեղեցուոյ պահպանման եւ նրա ազգային դերակատարութեան պաշտպանութեան հարցերը: Հետեւաբար, ազգային գաղափարի գոյութիւնը ինքնին ինչո՞ւ պէտք է դիտարկուի որպէս Հայաստանի պետականութեան եւ ինքնիշխանութեան համար խոչընդոտ: Ինչո՞ւ է հէնց ազգային գաղափարն ու դրա վրայ կառուցուած քաղաքական աւանդոյթը ներկայացւում որպէս այն, ինչը պէտք է «արմատախիլ արուի» Հայաստանի քաղաքական մտքից: Եւ եթէ ազգային գաղափարը դիտարկւում է որպէս Հայաստանի պետականութեան եւ ինքնիշխանութեան համար խոչընդոտ, ապա ո՞րն է դրա հիմքում ընկած պատճառաբանութիւնը: Արդեօ՞ք Հայաստանի ներկայիս իշխանութեանը խանգարում են ազգային գաղափարները: Եթէ ոչ, ապա ինչո՞ւ պէտք է այդ գաղափարները կրող` աւելի քան մէկդարեայ քաղաքական աւանդոյթը «արմատախիլ արուի»: Իսկ եթէ այո, ապա ո՞րն է այդ գաղափարների հակասութիւնը ներկայիս իշխանութեան քաղաքական օրակարգին: Հէնց այս համատեքստում «արմատախիլ անել» ձեւակերպումը ստանում է առանձնայատուկ նշանակութիւն: Խօսքը պարզապէս քաղաքական քննադատութեան մասին չէ, այն քաղաքական ուժի եւ գաղափարախօսութեան` քաղաքական դաշտում գոյութեան իրաւունքի մասին: Առաւել կարեւոր է, որ այս խօսքերը հնչեցին ոչ թէ քաղաքական հանրահաւաքի կամ կուսակցական միջոցառման, այլ Հայաստանի Ազգային Ժողովի ամպիոնից` իշխանական պատգամաւորի կողմից: Առանձնայատուկ ուշադրութեան է արժանի Եղոյեանի մէկ այլ ձեւակերպում, ըստ որի` Քրիստինէ Վարդանեանը պէտք է լինի «հայ քաղաքական կեանքի վերջին դաշնակցականը»: Նա նաեւ յայտարարեց. «Ձեր քաղաքական ուժը պէտք է վերջանայ: Ձեր գաղափարական ուղղութիւնը պէտք է վերանայ: Դուք չպէտք է ունենաք շարունակութիւն»: Քրիստինէ Վարդանեանը պարզապէս մասնաւոր անձ չէ: Նա Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքացիների կողմից ընտրուած Ազգային ժողովի պատգամաւոր է, իսկ նրա քաղաքական պատկանելութիւնը բացայայտ եւ օրինական քաղաքական գործունէութեան մաս է: Ուստի, երբ գործող իշխանութեան ներկայացուցիչը երկրի բարձրագոյն ամպիոնից յայտարարում է, որ գործող քաղաքական ուժի ներկայացուցիչը պէտք է լինի «վերջին դաշնակցականը», այդ ձեւակերպումը դժուար է դիտարկել միայն որպէս կոշտ քաղաքական քննադատութիւն: Նման յայտարարութիւնը տուեալ քաղաքական ուժի եւ նրա անդամների նկատմամբ ուղղակիօրէն սպառնացող եւ ահաբեկող բնոյթ ունի` պարունակելով քաղաքական հետապնդման, ճնշման եւ վերացման վտանգի վերաբերեալ յանցաւոր բնոյթի տարրեր: Եթէ այսօր իշխանութիւնն իրեն իրաւունք է վերապահում որոշելու, թէ ո՞ր քաղաքական գաղափարախօսութիւնը եւ դրա կրողները պէտք է վերանան քաղաքական կեանքից, պարզապէս այն պատճառով, որ իրենց քաղաքական քիմքին յարմար չեն, ապա ո՞ր չափանիշով է որոշուելու, թէ յաջորդը որն է լինելու: Այս հարցն ունի նաեւ յստակ սահմանադրական հիմք: Հ.Հ. Սահմանադրութեան 8-րդ յօդուածը ամրագրում է. «Հայաստանի Հանրապետութիւնում երաշխաւորւում են գաղափարախօսական բազմակարծութիւնը եւ բազմակուսակցական համակարգը»: Սա քաղաքական ցանկութիւն չէ, սա սահմանադրական սկզբունք է: Իշխանութեան ներկայացուցիչի կողմից որեւէ քաղաքական գաղափարախօսութիւն կամ քաղաքական ուժ քաղաքական դաշտից վերացնելու մասին յայտարարութիւնը չի կարող դիտարկուել այս սահմանադրական երաշխիքից անջատ: Այն պէտք է դիտարկուի հէնց այդ սահմանադրական երաշխիքի լոյսի ներքոյ: Իսկ Հայաստանի Հանրապետութեան կողմից ստանձնած միջազգային պարտաւորութիւնները յստակօրէն պաշտպանում են արտայայտուելու ազատութիւնը, միաւորման իրաւունքը, քաղաքական մասնակցութիւնը, քաղաքական կուսակցութիւնների ազատ գործունէութիւնը եւ քաղաքական բազմակարծութիւնը: Ժողովրդավարական հասարակութիւնում իշխանութիւնը չի կարող քաղաքական մրցակցութիւնը փոխարինել քաղաքական բացառման կամ որեւէ գաղափարախօսութեան վերացման տրամաբանութեամբ: Այս մտահոգութիւնն առաւել լուրջ է դառնում` հաշուի առնելով Ազգային Ժողովի նախագահ Ռուբէն Ռուբինեանի արձագանգը: Նա յայտարարեց, որ համաձայն է ոչ միայն Եղոյեանի ընդհանուր քաղաքական դիրքորոշմանը, այլեւ նրա արտայայտած մտքի բովանդակութեանը: Սա նշանակում է, որ այդ յայտարարութիւնն առնուազն արտացոլում է իշխող ուժի բարձրաստիճան ներկայացուցչների դիրքորոշումը: Ի վերջոյ, հարցը միայն Հ.Յ.Դ.-ի մասին չէ: Եթէ ազգային գաղափարախօսութիւնը պէտք է վերանայ, ապա ի՞նչ է գալիս դրա փոխարէն, եւ արդեօ՞ք ձեւաւորւում է ազգային գաղափարից հրաժարուած` բռնապետական Հայաստան:

Ինչո՞վ Է Ազգային Պետականութեան Գաղափարը Խանգարում Հ.Հ. Իշխանութեանը

This story is FREE for you...

Leave a Reply

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է

This story is FREE for you...

Leave a Reply

Նմանատիպ Յօդուածներ

Պատմագիտական Ճշդումներ` Հնչակեան Կուսակցութեան Կազմաւորման, Հիմնադիրներուն Եւ Հիմնադրութեան Թուականին Վերաբերեալ

Այսօր Կանգնած Ենք Ճակատագրական Ջրբաժանի Առջեւ

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է