ՅԵ­ՏԱ­ԴԱՐՁ ՀԱՅ­ԵԱՑՔ ՀԱ­ՄԱԶ­ԳԱ­ՅԻ­ՆԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑՉԱԿԱՆ ԺՈ­ՂՈ­ՎԻՆ ՈՒ ՀԱ­ՄԱԽՄԲ­ՄԱ­ՆԸ

  ԱՐԵՒԻԿ ԳԱԲՐԻԷԼԵԱՆ

Նիւ Եորք

Ան­ցած ամիս Ուաթըր­թաու­նում կա­յա­ցաւ Հա­մազ­գա­յի­նի Ա.Մ.Ն.-ի Արե­ւել­եան Նա­հանգ­նե­րի 37-րդ Ներկայացուցչա­կան ժո­ղո­վը: Նա­խոր­դող ժո­ղով­նե­րին մաս­նակ­ցել եմ … տաս­նամ­եակ­նե­րով, բայց այս մէ­կը եր­կար մտա­ծել տուեց: Գու­ցէ, որով­հե­տեւ այդ քա­ղա­քը ինձ հա­մար դեռ պա­րու­նա­կում է Մի­նաս Թէ­օ­լէ­օլ­եա­նի շուն­չը` տա­րի­նե­րին քա­մահ­րող ու եր­բեք չխամ­րող “ներ­կա­յու­թիւնը“: Գու­ցէ Գո­հար Թէ­օ­լէ­օլ­եա­նի մի՛շտ հմա­յիչ ոգի՞ն մղեց մտա­ծե­լու: Գու­ցէ եւ սի­րե­լի, յղկուած, բո­վան­դա­կա­լից Թա­թուլ Սո­նենց-Փա­փազ­եա­նի յայտն­ուե՞լն էր դա­դա­րի ըն­թաց­քում: Խմբա­գիր Զա­ւէն Թո­րիկ­եա­նի հետ ցա­ւալի­օ­րէն կար­ճա­տեւ, բայց արո­ւ­ես­տով կայծկլ­տող զրո՞յ­ցը: Ի վեր­ջոյ, գու­ցէ պար­զա­պէս մտա­ծե­լու ժա­մա­նակ ու­նե­ցայ տուն վե­րա­դառ­նա­լու եր­կար ճա­նա­պար­հին: Մի խօս­քով, մտա­հան­գումս այն էր, որ այս ժո­ղո­վը դրա­կա­նօ­րէն տար­բեր­ուեց նա­խորդ­նե­րի եր­կար շա­րա­նից:

Advertisement

Շա­րա­նի մեջ եղել է, որ զար­մա­ցել, զայ­րա­ցել, ձանձ­րա­ցել եմ: Աւե­լի յա­ճախ` տխրել եմ, տես­նե­լով, որ կեան­քից հե­ռա­ցել են մեր փայ­լուն ըն­կեր-ըն­կե­րու­հի­նե­րից շա­տե­րը, իրենց հետ տա­նե­լով վառ ան­հա­տա­կա­նու­թիւն­նե­րի հետ շփուե­լու ու­րա­խու­թիւնս: Ու եղել է, որ լուրջ ու իմաս­տա­լից մտքե­րի կող­քին ծի­ծաղս հա­զիւ եմ զսպել, լսե­լով ճա­մար­տա­կութ­իւն­ներ, ճո­ռո՜մ մե­նա­խօ­սու­թիւն­ներ, յա­գե­ցած հռե­տո­րա­կան հար­ցում­նե­րով ու նա­եւ պար­զա­պէս շա­ղակ­րա­տանք: Բայց այս ժո­ղո­վը սի­րե­լի դար­ձաւ հէնց նրա­նով, որ ներ­կա­նե­րը մտքեր էին յայտ­նում, ու­ղի­ներ որո­նում, հա­մար­ձակ ծրագ­րեր առա­ջար­կում` պար­զու­մէ­կին, առանց ճար­ճա­տուն ճա­ռե­րի, թէ­կուզ եւ եր­բեմն կա­ղա­ցող հա­յե­րէ­նով: Ճիշդն ասած, ինձ հա­մար ոգե­ւո­րիչ էին Հա­յաս­տա­նի Ամե­րիկ­եան Հա­մալ­սա­րա­նի հետ ստեղ­ծուող ելեկտ­րո­նա­յին կա­պը, Արեւմտ­եան Հա­յաս­տա­նի պատ­մա-մշա­կու­թա­յին յու­շար­ձան­նե­րի նկա­րագ­րու­թիւնն ու զե­տե­ղու­մը հա­մա­ցան­ցում, պա­տա­նի­նե­րի հա­մար նա­խա­տես­ուած հա­յա­գի­տա­կան նիւ­թե­րով խաղ-մրցոյ­թը: Ա՜յ քեզ բան … Հրա­շա­լի է, որ շրջա­նա­ւարտ Շրջա­նա­յին Վար­չութ­իւ­նը իր գոր­ծու­նէութ­եան կող­քին, հասց­րել է նաեւ վե­րո­յիշ­եալ ու դեռ մի քա­նի այլ ծրագ­րե­րի հիմ­քը դնել: Է՛լ աւե­լի հրա­շա­լի է, որ պատ­կա­ռե­լի տա­րի­քի հա­սած մեր միութ­իւ­նը այս­պէս երի­տա­սար­դա­նում է, հա­մար­ձա­կօ­րէն ու հա­մըն­թաց քայ­լե­լով 21-րդ դա­րի պայ­ման­նե­րին, ելեկտ­րո­նա­յին մի­ջոց­նե­րը ծա­ռա­յեց­նե­լով իր բուն նպա­տա­կին` Հայ մշա­կոյ­թի տա­րած­մանն ու պահ­պան­մա­նը: Ժո­ղո­վից ար­դէն իսկ գոհ վե­րա­դար­ձայ հիւ­րա­նոց, բայց առ­ջե­ւում դեռ հա­մեր­գի վա­յելքն էր:

Փո­խա­նակ վեր­ջում յետգ­րութ­եան պէս (չգի­տեմ էլ թէ ին­չո՞ւ է այդ­պէս ըն­դուն­ուած), այս­տե՛ղ կ՛ու­զե­նա­յի շնոր­հա­կա­լութ­իւն յայտ­նել կազ­մա­կեր­պիչ յանձ­նախմ­բին ու շրջա­նա­ւարտ Շրջա­նա­յին վար­չութ­եան ան­դամ­նե­րին այս եր­կօր­եայ բազ­մաբ­նոյթ ձեռ­նարկ­նե­րը կա­տա­րե­լա­պէս կազ­մա­կեր­պե­լու հա­մար: Պատ­կե­րաց­նում եմ, թէ ինչ­քա՜ն աշ­խա­տանք է տար­ուել հա­մադ­րե­լու հա­մար Ուր­բաթ օր­ուայ հա­ւա­քոյ­թը, ժո­ղո­վի ըն­թաց­քը, Շա­բաթ օր­ուայ հա­մար սրա­հի նա­խա­պատ­րաս­տումն ու նրբա­ճա­շակ զար­դա­րան­քը, բազ­մա­կող­մա­նի յայ­տագ­րի ըն­թաց­քը, հա­մեր­գա­յին մա­սի ծրագ­րու­մը եւ ի վեր­ջոյ հիւ­րա­սի­րութ­իւ­նը:

Ճիշդ էր ու տե­ղին, որ “Մա­յիլ­եան Եռ­եա­կի“ մե­ծա­տա­ղանդ երգ­չու­հի­նե­րը Ուր­բաթ երե­կոյ­եան ներ­կայ էին հա­մախմբ­ման բաց­մա­նը, առիթ ըն­ծա­յե­լով ներ­կա­նե­րին շփուել Հայ­րե­նի ար­ուես­տա­գի­տու­հի­նե­րի հետ, վաս­տակ­ուած մե­ծա­րան­քի խօս­քեր ասել նրանց: Սրտա­բաց տան­տէրե­րի հիւ­րըն­կալ օջա­խում էր, որ նոյն ազ­գի ու նոյն մշա­կոյ­թի հա­ւա­տա­ւոր­նե­րը մեկ­տեղ­ուե­ցին: Ի վեր­ջոյ, “Մա­յիլ­եան Եռ­եա­կի“ երգ­չու­հի­ներն` իրենց փայ­լուն տա­ղան­դով, մեր միու­թե­նա­կան­ներն` իրենց ջան­քե­րով ծա­ռա­յում են նոյն նպա­տա­կին, այն է` ամե­նուր վառ պա­հել հայ ար­ուես­տը ու այն հասց­նել ժո­ղովր­դին: Դարձ­եալ շնոր­հա­ւո­րում եմ նրանց, ով­քեր հե­տե­ւո­ղա­կա­նօ­րէն պատ­րաս­տել էին մրցա­նակ­նե­րի տու­չու­թեան կար­գը, ընտ­րել թեկ­նա­ծու­նե­րի մէջ լա­ւա­գոյն­նե­րին, հրա­ւի­րել հո­գով ու ար­ուես­տով լի­ար­ժէք ՀԱՅ Էրիք Նա­զար­եա­նին եւ մաս­նա­ւո­րա­բար “Մա­յիլ­եան Եռ­եա­կի“ն: Թէ, հայ չենք լի­նի, եթէ դժգո­հու­թիւն չյայտ­նենք (կար­ծեմ, սա ինք­նա­հաս­տատ­ման դրսե­ւո­րում է դար­ձել), եր­բեմն նոյ­նիսկ յա­նուն այդ “ինք­նա­հաս­տատ­ման“ ոմանք պատ­րաստ են ծուռ հա­յե­լու մէջ ար­տա­ցոլ­ուած նկա­րագ­րել իրա­կա­նութ­իւ­նը: Ինչեւէ,  ու­րեմն ես էլ շտա­պեմ ազ­գա­յին պատ­կա­նե­լիութ­եանս գրա­ւա­կա­նը ներ­կա­յաց­նել. Թով­մաս Սամ­ուէլ­եա­նի ելոյ­թի ինք­նա­կեն­սագ­րա­կան մա­սը հարկ էր կրճա­տել, քա­նի որ ամ­բող­ջու­թեամբ կրկնուեց ծրագ­րում տպագր­ուած կեն­սագ­րա­կա­նը: Այ­լա­պէս` կեց­ցէ՛ք, կազ­մա­կեր­պող­ներ: Դահ­լի­ճից հե­ռա­ցանք “Մա­յիլ­եան Եռ­եակ“ի թո­ղած սքան­չե­լի տպա­ւո­րութ­եան տակ եւ ունկն­դիր­նե­րի յոտն­կայս ու որո­տըն­դոստ ծա­փա­հա­րութ­իւն­նե­րից ոգե­ւոր­ուած ու հպարտ, որ հա­յաբ­նակ բո­լոր հա­մայնք­նե­րի բար­բառ­նե­րով ու լե­զու­նե­րով խօ­սող ունկն­դիր­նե­րը նո՛յն յու­զա­խառն ներշն­չումն ար­տա­յայ­տե­ցին Հայ­րե­նի երա­ժիշտ­նե­րի հան­դէպ:

Վստահ ենք, որ այդ ոգով էլ Հա­մազ­գա­յի­նը կը շա­րու­նա­կի իր օգ­տա­շատ գոր­ծու­նէու­թիւնն ամէնու­րէք, միշտ փա­րած մնա­լով Հայ ար­ուես­տին ծա­ռա­յե­լու բարձր նպա­տա­կին, ան­տե­սե­լով խո­չըն­դոտ­ներն ու յո­ռե­տես­նե­րին: