Սփիւռքի Ազգային Զօրաշարժի Խորհրդաժողովի Կլոր Սեղաններու Համառօտագիրներ (Բ․)

Սփիւռքի զօրաշարժի խորհրդաժողովին (Փարիզ, Ապրիլ 11-12) ընթացքին տեղի ունեցած չորս կլոր սեղաններու քննարկումներուն ամփոփումը յառաջիկայ օրերուն փուլ առ փուլ կը ներկայացնենք մեր ընթերցողներուն։ Այս համառոտագիրները կ՛անդրադառնան Սփիւռքի դերակատարութեան, ազգային ինքնութեան, Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութիւններուն եւ համազգային կազմակերպման հիմնական մարտահրաւէրներուն ու հեռանկարներուն։ Անոնք միայն քննարկումներու արձանագրութիւններ չեն, այլ նաեւ փորձ մը՝ համակարգելու Սփիւռքի առջեւ ծառացած հիմնական խնդիրները եւ նախանշելու ապագայի ռազմավարական, քաղաքական, կրթական ու կազմակերպչական ուղենիշները։ Քննարկումներուն մէջ հնչած գաղափարներն ու առաջարկները կոչուած են նպաստելու համահայկական քննարկումին, երկխօսութեան եւ նոր նախաձեռնութիւններու ձեւաւորման։ Խորհրդաժողովին, կլոր սեղաններու մասնակիցներուն եւ քննարկուած նիւթերուն մասին լրացուցիչ տեղեկութիւններ կարելի է գտնել Խորհրդաժողովի պաշտօնական կայքէջին մէջ՝ https://spyurkconference.org/hy/։ ՍՓԻՒՌՔԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ԶՕՐԱՇԱՐԺԻ ԽՈՐՀՐԴԱԺՈՂՈՎԻ ՀԱՄԱԴՐՈՂ ԿԱԶՄ 10 Սեպտեմբեր 2026 Կլոր Սեղան 2․ Ազգային Արժէքներու Եւ Հայ Եկեղեցւոյ Կարեւորութիւնը՝ Սփիւռքի Մէջ Հայկական Ինքնութեան Պահպանման Համար․ Նոր Իրավիճակի Մարտահրաւէրներ ՆԵՐԱԾՈՒԹԻՒՆ Սփիւռքի զօրաշարժի խորհրդաժողովի երկրորդ կլոր սեղանը նուիրուած էր ազգային արժէքներու եւ Հայ եկեղեցւոյ դերակատարութեան ուսումնասիրութեան՝ Սփիւռքի մէջ հայկական ինքնութեան պահպանման եւ զարգացման պարունակին մէջ։ Քննարկումները տեղի ունեցան այնպիսի ժամանակաշրջանի մը մէջ, երբ հայ ժողովուրդը կը դիմագրաւէ բազմաթիւ մարտահրաւէրներ՝ քաղաքական, անվտանգային, ժողովրդագրական, մշակութային եւ արժեհամակարգային։ Այս մարտահրաւէրները կը շօշափեն ոչ միայն Հայաստանի Հանրապետութիւնը, այլեւ ամբողջ Սփիւռքը, անհրաժեշտ դարձնելով վերաիմաստաւորել հայ ինքնութեան պահպանման, համահայկական համագործակցութեան եւ ազգային կազմակերպուածութեան մօտեցումները։ Բանախօսներու եւ մասնակիցներու ելոյթներուն մէջ յստակ կերպով հնչեց այն համոզումը, որ հայ ժողովուրդի ապագան կախեալ է ոչ միայն արտաքին պայմաններէն, այլ առաջին հերթին՝ մեր հաւաքական կարողութենէն՝ պահպանելու մեր ինքնութիւնը, ամրապնդելու մեր արժէքները եւ համադրելու մեր ներուժը՝ յանուն ընդհանուր նպատակներու։ Այս իմաստով, ազգային արժէքները` Հայ եկեղեցին, կրթական հաստատութիւնները, համայնքային կառոյցները եւ Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութիւնները կը շարունակեն մնալ հայութեան գոյատեւման եւ զարգացման հիմնական սիւները։ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԻՆՔՆՈՒԹԻՒՆԸ՝ ՊԱՏՄԱԿԱՆ ԺԱՌԱՆԳՈՒԹԵՆԷՆ ԴԷՊԻ ԱՊԱԳԱՅԻ ՏԵՍԼԱԿԱՆ Քննարկումներուն առանցքին մէջ էր հայկական ինքնութեան հարցը։ Ընդգծուեցաւ, որ հայ ժողովուրդը դարեր շարունակ կրցած է պահպանել իր ինքնութիւնը, նոյնիսկ պետականութեան բացակայութեան, բռնագաղթերու, հալածանքներու եւ ցեղասպանութեան պայմաններուն մէջ։ Այս իրողութիւնը պատահական չէ, այլ արդիւնք է այն արժեհամակարգին, որ դարերու ընթացքին ձեւաւորուած է հայոց պատմութեան, մշակոյթի, լեզուի եւ հաւատքի հիման վրայ։ Հայկական ինքնութիւնը ներկայացուեցաւ որպէս բազմաշերտ իրականութիւն, որ կը ներառէ ազգային յիշողութիւնը, մշակութային ժառանգութիւնը, լեզուն, քրիստոնէական արժէքները, հայրենիքի նկատմամբ պատասխանատուութիւնը եւ համայնքային կեանքի փորձառութիւնը։ Այս բոլոր բաղադրիչները միասին կը կազմեն այն հիմքը, որ հայ ժողովուրդին թոյլ տուած է գոյատեւել եւ վերականգնել ինքզինք ամենադժուար ժամանակներուն։ Միաժամանակ արձանագրուեցաւ, որ ներկայ ժամանակաշրջանին հայկական ինքնութիւնը կը դիմագրաւէ նոր մարտահրաւէրներ։ Համաշխարհայնացումը, անհատապաշտութեան աճը, բազմամշակութային միջավայրերու ազդեցութիւնը, լեզուական նահանջը եւ երիտասարդ սերունդներու կեանքի փոփոխուած պայմանները կը պահանջեն ինքնութեան պահպանման նոր մօտեցումներ։ Այսօր այլեւս բաւարար չէ ինքնութիւնը պարզապէս ժառանգել. անհրաժեշտ է զայն գիտակցաբար ապրիլ, վերիմաստաւորել եւ փոխանցել նոր սերունդներուն՝ ժամանակակից իրականութիւններուն համապատասխան ձեւերով։ Քննարկումներուն ընթացքին շեշտուեցաւ, որ հայկական ինքնութեան պահպանումը պէտք չէ սահմանափակուի միայն պաշտպանողական մօտեցումով։ Անհրաժեշտ է ոչ միայն պահպանել անցեալէն ստացած ժառանգութիւնը, այլ նաեւ զարգացնել այն, որպէսզի շարունակէ մնալ ապրող, ստեղծագործ եւ ներշնչող ուժ ապագայ սերունդներուն համար։ ՀԱՅ ԵԿԵՂԵՑԻՆ՝ ՀԱՅՈՒԹԵԱՆ ՀՈԳԵՒՈՐ ՀԱՅՐԵՆԻՔԸ ԵՒ ԱԶԳԱՅԻՆ ԻՆՔՆՈՒԹԵԱՆ ԱՌԱՆՑՔԸ Բանախօսներուն մեծ մասը առանձնայատուկ կարեւորութիւն տուաւ Հայ եկեղեցւոյ դերակատարութեան։ Ընդգծուեցաւ, որ Հայ եկեղեցին պատմականօրէն հանդիսացած է հայ ժողովուրդի ինքնութեան պահպանման հիմնասիւներէն մէկը։ Ան ոչ միայն կրօնական հաստատութիւն է, այլ նաեւ ազգային յիշողութեան, մշակոյթի, կրթութեան եւ համախմբման կեդրոն։ Յիշուեցաւ, որ քրիստոնէութեան ընդունումը հայ ժողովուրդի պատմութեան կարեւորագոյն շրջադարձերէն մէկն էր։ Հայ գրերու ստեղծումը, Սուրբ Գիրքի թարգմանութիւնը, հայկական դպրութեան եւ մշակոյթի զարգացումը սերտօրէն կապուած են եկեղեցական առաքելութեան հետ։ Դարեր շարունակ եկեղեցին դարձած է այն հաստատութիւնը, որ պահպանած է ազգային ինքնագիտակցութիւնը, երբ պետական կառոյցները բացակայած են։ Քննարկումներուն մէջ բազմիցս շեշտուեցաւ նաեւ, որ Հայ եկեղեցւոյ առաքելութիւնը ներկայիս եւս կը մնայ այժմէական։ Եկեղեցին կոչուած է ոչ միայն պահպանելու ժառանգութիւնը, այլ նաեւ առաջնորդելու հայութիւնը հոգեւոր, բարոյական եւ ազգային նորոգման ճանապարհին։ Յատկապէս Սփիւռքի մէջ, եկեղեցին կը շարունակէ հանդիսանալ այն եզակի հարթակներէն մէկը, ուր տարբեր սերունդներ, տարբեր ծագումներ եւ տարբեր աշխարհահայեացքներ ունեցող հայորդիներ կը հանդիպին եւ կը վերագտնեն իրենց պատկանելիութիւնը։ Ֆրանսայի եւ այլ գաղութներու փորձառութիւնները ցոյց կու տան, որ եկեղեցւոյ շուրջ ձեւաւորուած համայնքները, դպրոցները եւ մշակութային կառոյցները կը շարունակեն մնալ ձուլման դէմ պայքարի ամէնէն արդիւնաւէտ միջոցներէն։ Այն վայրերուն մէջ, ուր գոյութիւն ունին եկեղեցական եւ կրթական կառոյցներ, ազգային կեանքը աւելի կենսունակ կը մնայ, իսկ նոր սերունդներու ներգրաւումը աւելի դիւրին կը դառնայ։ ՍՓԻՒՌՔԸ՝ ԲԱԶՄԱԶԱՆ, ԲԱՅՑ ՄԻԱՍՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱՀԱՅԿԱԿԱՆ ԻՐԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆ Քննարկումներու ընթացքին լայն տեղ գրաւեց Սփիւռքի ներկայի եւ ապագայի հարցը։ Ընդգծուեցաւ, որ Ցեղասպանութենէն յետոյ հայութիւնը կարողացաւ աշխարհի տարբեր երկիրներու մէջ ստեղծել կազմակերպուած համայնքներ, որոնք պահպանեցին լեզուն, մշակոյթը եւ ազգային պատկանելիութիւնը։ Դպրոցները, եկեղեցիները, մշակութային եւ երիտասարդական կազմակերպութիւնները տասնամեակներ շարունակ հանդիսացան այս գործընթացի հիմնական գործիքները։ Սակայն ներկայ Սփիւռքը զգալիօրէն տարբեր է նախորդ սերունդներու Սփիւռքէն։ Այսօր հայ համայնքները կ՛ապրին քաղաքական, տնտեսական եւ մշակութային տարբեր միջավայրերու մէջ։ Ժամանակի ընթացքին անոնք զարգացուցած են տարբեր կազմակերպչական մշակոյթներ, աշխատանքային եղանակներ եւ մտածելակերպեր։ Հետեւաբար, ժամանակակից Սփիւռքը ունի բազմամշակութային եւ բազմազան դիմագիծ։ Քննարկումներու ընթացքին այս իրողութիւնը դիտուեցաւ ոչ թէ որպէս խնդիր, այլ որպէս հարստութիւն։ Տարբեր երկիրներու մէջ ապրող հայերը կուտակած են տարբեր փորձառութիւններ, գիտելիքներ եւ կարողութիւններ, որոնք կրնան ծառայել ամբողջ հայութեան զարգացման։ Այս բազմազանութիւնը կրնայ դառնալ ազգային ուժի աղբիւր, եթէ յաջողինք զայն կազմակերպել եւ համադրել ընդհանուր նպատակներու շուրջ։ Այս պատճառով մասնակիցները շեշտեցին, որ ապագայի կարեւոր մարտահրաւէրներէն մէկը պիտի ըլլայ զարգացնել այն մշակոյթը, որ կը խրախուսէ փոխադարձ ճանաչողութիւնը, համագործակցութիւնը եւ փորձառութիւններու փոխանակումը։ Սփիւռքը պէտք է դիտել որպէս մէկ անդրսահմանային հայկական մարմին, որուն տարբեր հատուածները կ՛ապրին տարբեր իրականութիւններու մէջ, սակայն կը հետապնդեն ազգային նոյն առաքելութիւնը։ ՀԱՅԱՍՏԱՆ–ՍՓԻՒՌՔ ՀԱՄԱԳՈՐԾԱԿՑՈՒԹԻՒՆԸ՝ ՀԱՄԱՀԱՅԿԱԿԱՆ ԱՌԱՋՆԱՀԵՐԹՈՒԹԻՒՆ Քննարկումներուն եւ մասնակիցներու արձագանգներուն մէջ ամէնէն յաճախ կրկնուող թեմաներէն մէկը Հայաստանի եւ Սփիւռքի միջեւ աւելի սերտ համագործակցութեան անհրաժեշտութիւնն էր։ Բոլորը համակարծիք էին, որ Հայաստանի եւ Սփիւռքի ճակատագիրները փոխկապակցուած են։ Հայաստանի մէջ տեղի ունեցող զարգացումները անմիջական ազդեցութիւն կ՛ունենան Սփիւռքի կենսունակութեան վրայ, մինչ Սփիւռքը կը շարունակէ մնալ Հայաստանի համար մարդկային, մտաւոր, մշակութային, քաղաքական եւ տնտեսական կարեւոր ներուժ։ Մասնակիցները շեշտեցին, որ անհրաժեշտ է անցնիլ համագործակցութեան աւելի գործնական ձեւերու։ Բաւարար չէ միայն խօսիլ համահայկական միասնութեան մասին. անհրաժեշտ է ստեղծել յստակ գործիքակազմեր, որոնք պիտի ապահովեն գիտելիքներու փոխանակումը, փորձառութիւններու տարածումը եւ տարբեր կառոյցներու միջեւ շարունակական համագործակցութիւնը։ Յատուկ կարեւորութիւն տրուեցաւ երիտասարդութեան ներգրաւման հարցին։ Մասնակիցները ընդգծեցին, որ անհրաժեշտ է ստեղծել նոր հարթակներ, որոնք երիտասարդներուն թոյլ պիտի տան ներգրաւուիլ համահայկական նախաձեռնութիւններու մէջ, զարգացնել առաջնորդական կարողութիւններ եւ մասնակցիլ որոշումներու կայացման գործընթացներուն։ Հայկական ինքնութեան պահպանումը եւ համահայկական համագործակցութեան ապագան մեծապէս կախեալ պիտի ըլլան երիտասարդ սերունդներու ներգրաւուածութենէն։ ԵԶՐԱԿԱՑՈՒԹԻՒՆ ԵՒ ԱՌԱՋԱՐԿՈՒԱԾ ՈՒՂՂՈՒԹԻՒՆՆԵՐ Քննարկումներու ընթացքին հնչած գաղափարներուն եւ մասնակիցներու արձագանգներուն հիման վրայ կարելի է արձանագրել, որ հայկական ինքնութեան պահպանման հարցը կը շարունակէ մնալ համահայկական առաջնահերթութիւն։ Սակայն ՀՀ իշխանութիւններու կողմէ առաջ տարուած քաղաքականութիւնը կը միտի վերաձեւաւորել հայկական ինքնութիւնը՝ հակադրելով «իրական» եւ պատմական Հայաստանը, ինչ որ խոր ճեղք կը յառաջացնէ ազգային գիտակցութեան մէջ։ Այս գործընթացը կ՛արտայայտուի կրթական, պատմական եւ խորհրդանշային փոփոխութիւններով (Արցախի եւ Ցեղասպանութեան նսեմացում, տեղանուններու թրքացում եւ այլն) եւ կ՛ուղեկցուի հայրենասիրութեան թուլացմամբ։ Միեւնոյն ժամանակ, եկեղեցւոյ դէմ յարձակումները եւ այս փոփոխութիւնները կը դիտուին որպէս զիջումներ Թուրքիոյ եւ Ատրպէյճանի ճնշումներուն։ Արդիւնքով՝ կը խորանայ Հայաստանի եւ Սփիւռքի միջեւ բաժանումը եւ կը վտանգուի հաւաքական յիշողութեան ու ազգային ինքնութեան պահպանութիւնը։ Միաժամանակ, քննարկումները ցոյց տուին, որ անհրաժեշտ է անցնիլ աւելի գործնական մօտեցումներու։ Մասնակիցները բազմիցս ընդգծեցին, որ ազգային նպատակներու շուրջ միաւորումը պէտք է ուղեկցուի յստակ գործողութիւններով, համակարգուած աշխատանքով եւ շարունակական համագործակցութեամբ։ Այս ուղղութեամբ յատկապէս կարեւոր կը նկատուին հետեւեալ առաջնահերթութիւնները. – Հայաստան-Սփիւռք կապերու աւելի սերտացում եւ հաստատութենական համագործակցութեան զարգացում։ – Երիտասարդներու աւելի լայն ներգրաւում ազգային եւ համահայկական գործընթացներուն մէջ։ – Համահայկական գիտելիքներու, փորձառութիւններու եւ մասնագիտական ներուժի փոխանակման հարթակներու ստեղծում։ – Հայ համայնքներուն միջեւ աւելի համակարգուած եւ հետեւողական համագործակցութեան զարգացում։ – Ազգային ինքնութեան` լեզուի, մշակոյթի եւ քրիստոնէական արժէքներու պահպանման եւ փոխանցման արդիական մօտեցումներու մշակում։ – Եկեղեցական, կրթական եւ համայնքային կառոյցներու միջեւ աւելի սերտ գործընկերութեան ձեւաւորում։ Վերջապէս, կլոր սեղանի ընդհանուր պատգամը այն էր, որ հայ ժողովուրդի առջեւ ծառացած մարտահրաւէրները կարելի է յաղթահարել միայն համախմբուած, կազմակերպուած եւ համագործակցող համաշխարհային հայութեան միջոցով։ Հայկական ինքնութիւնը, ազգային արժէքները եւ Հայ եկեղեցին կը շարունակեն մնալ այդ հաւաքական ուժի հիմքերը։ Սակայն ապագայի յաջողութիւնը կախուած պիտի ըլլայ մեր կարողութենէն՝ այդ հիմքերուն վրայ կառուցելու նոր համագործակցութիւն, նոր նախաձեռնութիւններ եւ նոր տեսլական, որոնք պիտի ծառայեն հայ ժողովուրդի երկարաժամկէտ զարգացման եւ կենսունակութեան։

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է

Սփիւռքի Ազգային Զօրաշարժի Խորհրդաժողովի Կլոր Սեղաններու Համառօտագիրներ (Բ․)

This story is FREE for you...

Leave a Reply

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

This story is FREE for you...

Leave a Reply

Նմանատիպ Յօդուածներ

Սրբութեան Լուսաւոր Շողը` Ս.Իգնատիոս Մալոյեան

Երկար Ապրի Փաշինեանին «Ժողովրդավարութիւնը». Բանտերը Կը Լեցուին Դիմատետրեան Քննադատներով

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է