Հ.Օ.Մ.-Ի ԱՐԵՒԵԼԵԱՆ Ա.Մ.Ն.-Ի ՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ՎԱՐՉՈՒԹԻՒՆԸ ԿԸ ՀՐԱՊԱՐԱԿԷ ՇԱՐԱԴՐՈՒԹԵԱՆ ՏԱՐԵԿԱՆ ՄՐՑՈՅԹԻ ԱՐԴԻՒՆՔՆԵՐԸ
Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան շրջանի հայկական վարժարաններու աւելի քան 144 աշակերտներ մասնակցեցան Հ.Օ.Մ.-ի Արեւելեան շրջանի Շրջանային Վարչութեան կազմակերպած շարադրութեան մրցումին:
Շարադրութեան մրցումի այս տարուան նիւթը հետեւեալն էր:
Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոս 2010 տարին հռչակեց “Հայ Կնոջ Տարի“, նկատի ունենալով հայ կնոջ վերապահուած կարեւոր դերը մեր ժողովուրդի կեանքէն ներս, որը նաեւ կը զուգադիպի Հ.Օ.Մ.-ի Հարիւրամեակին: Այս առթիւ, եթէ Հ.Օ.Մ.-ը որոշէ պատուել “Տարուան Կինը“ արժանավայել անհատի մը, աշակերտին կարծիքով, ո՞րու պէտք է պատուել որպէս “Տարուան Կինը“ եւ ի՞նչու:
Մասնակցութեան կանոնները թոյլ կու տային անգլերէն կամ հայերէն գրութիւններու: Շարադրութիւններու արժեւորումը կատարուեցաւ համաձայն լեզուի եւ կարգի: Արժեւորումը կատարուեցաւ գրող աշակերտի անունը ծածկուած ըլլալու վիճակով:
Շարադրութիւններու արժեւորման այս տարուան յանձնախումբը կազմուած էր Ֆիլատելֆիոյ մասնաճիւղի հետեւեալ անդամներէն` Լինտա Գաքոյեան, Վարդ Քիւմրիկեան եւ Մատոնա Գզիրեան, եւ Հ.Օ.Մ.-ի Շրջանային Վարչութեան անդամ Ընկերուհի Գարոլին Շմաւոնեան:
Մասնակից շաբաթօրեայ վարժարաններն էին. Նիւ Ճըրզիի` Նարեկ, Իլինոյի` Դանիէլ Վարուժան, Րոտ Այլընտի` Մուրատ Շաբաթօրեայ, Տիթրոյթի` Զաւարեան եւ Պոսթոնի` Ս. Ստեփանոս վարժարանները:
Մասնակից Ամենօրեայ վարժարաններէն էին. Պոսթընի Ս. Ստեփանոս վարժարան եւ Ֆիլատելֆիոյ Հայ Քոյրերու Վարժարան:
Մրցոյթը շահողները պարգեւատրուեցան վճարագրեր, $30, $25, եւ կամ $20:
Իսկ յիշատակութեան արժանի աշակերտները, “Գնահատագիր“ իրենց մասնակցութեան ու աշխատանքին համար:
Հ.Օ.Մ.-ի Շրջանային վարչութիւնը կը շնորհաւորէ շահող աշակերտները եւ շնորհակալութիւն կը յայտնէ վարժարաններու տնօրէններուն ու ուսուցիչներուն իրենց ցուցաբերած համագործակցութեան համար:
ԱՐԴԻՒՆՔՆԵՐ
Հայերէն
Գ. Դ. եւ Ե. Կարգեր
Ա.-Լորի Սամուէլեան` Նարեկ Վարժարան (Նիւ Ճըրզի)
Բ.-Անուշ Գրաֆեան` Սբ. Ստեփանոս Ամէնօրեայ (Ուաթըրթաուն, Մէս)
Գ.-Թալին Գնուտսըն` Հայ Քոյրերու Վարժարան (Ֆիլատելֆիա)
Յիշատակութեան Արժանի
Ալին Սթրիթըր` Հայ Քոյրերու Վարժարան (Ֆիլատելֆիա)
Ալիս Քահքէճեան` Համաստեղ Վարժարան (Մէրիլանտ, Տի Սի)
Զ. Է. եւ Ը. Կարգեր
Ա.-Պրայըն Տամըրօ` Հայ Քոյրերու Վարժարան (Ֆիլատելֆիա)
Բ.-Ճորճ Տօնօեան` Մուրատ Վարժարան (Փրովիտենս)
Գ.-Յարութ Թաշճեան` Մուրատ Վարժարան (Փրովիտենս)
Յիշատակութեան Արժանի
Արամ Գայա Սբ. Ստեփանոս Շաբաթօրեայ (Ուաթըրթաուն, Մէս)
Անգլերէն
Գ. Դ. եւ Ե. Կարգեր
Ա.-Ալին Թագւորեան` Նարեկ Վարժարան (Նիւ Ճըրզի)
Բ.-Սոնիա Տէրվիշեան` Հայ Քոյրերու Վարժարան (Ֆիլատելֆիա)
Գ.-Անտրու Տէվէճեան` Դանիէլ Վարուժան Վարժարան/Կլէնվիու, Իլինոյ
Զ. Է. եւ Ը. Կարգեր
Ա.-Փօլ Մինասեան` Մուրատ Վարժարան (Փրովիտենս)
Բ.-Մայքըլ Գնուտսըն` Հայ Քոյրերու Վարժարան (Ֆիլատելֆիա)
Գ.-Անդօ Քէշկէկեան` Հայ Քոյրերու Վարժարան (Ֆիլատելֆիա)
Յիշատակութեան Արժանի
Տանիէլ Թալաթինեան` Դանիէլ Վարուժան Վարժարան/Կլէնվիու, Իլինոյ
Նայիրի Գարման` Հ.Օ.Մ.-ի Զաւարեան Վարժարան, Տիթրոյթ, Միշիկըն
“Հայ Մայրը“ իբր արժանի “Տարուան Կին“ը բոլոր աշխարհի մայրերը իրենց տան սիւնն են: Տան հոգ կը տանին, տան գործերը կ՛ընեն եւ երեխաները կը մեծցնեն: Հայ մայրը միայն տան հոգատարը չէ, ան նաեւ ունի դժուար պարտականութիւնը իր զաւակները հայ մեծցնելու, մանաւանդ որ մենք Սփիւռքի մէջ կ՛ապրինք մեր պապենական հողերէն հեռու:
Հայկական Ցեղասպանութիւնը եւ գաղթը 96 տարի է արդէն եւ “Հայ Մայրը“ իր ուսերուն վրայ առած է այդ դժուար գործը հայ մեծցնելու իր զաւակները օտար երկիրներու մէջ, Հայաստանէն հեռու: “Հայ Մայրը“ իր ցաւալի եւ անօթի վիճակին մէջ գաղթականութեան ժամանակաւազին վրայ կը սորվեցնէր իր երեխաներուն հայերէն այբուբէնը գրել, որ անոնք չմոռնան իրենց մայրենի լեզուն եւ կրօնքը:
Յարգանք բոլոր հայ մայրերուն ի մասնաւոր մօրս եւ մեծ մօրս, որոնք յանձն առած են երեխաներուն առօրեայ պէտքերէն զատ, հայ եկեղեցի, դպրոց եւ հայկական շրջանակի մէջ պահել իրենց զաւակները: Ուրեմն “Տարուան Կինը“ կը նկատեմ բոլոր հայ մայրերը, անխտիր:
ԼՈՐԻ ՍԱՄՈՒԷԼԵԱՆ
5րդ Դասարան
Նարեկ Շաբաթօրեայ Վարժարան, Նիւ Ճըրզի
Առաջին Հանդիսացած
Անցեալ Ապրիլ առիթը ունեցայ հանդիպելու հայ համայնքի յայտնի գրող` Մարշա Սքրիփիքին հակառակ ուքրանացի ըլլալուն ան կրցաւ Հայոց Ցեղասպանութեան բառը տարածել տարբեր շրջաններու մէջ:
Մարշայի գրած գիրքերէն հինգը նուիրուած են Հայ Ցեղասպանութեան: Երեքը հայ ժողովուրդի չարչարանքներուն եւ տարապանքներուն մասին են: Այս գիրքերը արժանացած են “Red Maple“, “Alberta Rocky Mountain“ եւ “B.C. Stellar“ award-ները:
Իսկ միւս երկու գիրքերը նուիրուած են հայ որբերու, որոնք բերուած են Գանատայի “Ճորճ Թաուն“ շրջանէն 1923 թուականին:
Մենք բախտաւոր ենք, որ առիթը ունեցանք անձամբ Մարշայէն լսելու իր գիրքի նիւթին ընտրութեան մասին:
“Arem՛s choice“ գիրքը վերածուած է թատրոնի եւ ցուցադրուած ծովածաւալ բազմութեան դիմաց: Գիրքը արժանացած է բազմաթիւ մրցանակներու` “Silver Birch Express“, “CLA children՛s Book of the year“ եւ “Golden Oak“ Award-ները: Նաեւ գիրքը ցուցադրուած է որպէս ամենալաւ գիրքի աղբիւրը:
Թէեւ Մարշան ուքրանացի
է, սակայն պարտք եւ պարտականութիւն զգաց, զարգացնել իր ընթերցողները աշխարհի մէջ տեղի ունեցող ցեղասպանութիւններով: Ան չուզեց բաւարարուիր իր ժողովուրդին պատմութիւն գրելով, այլ գրեց աշխարհի տարբեր ժողովուրդներու պատմութիւնները: Ահա թէ ինչու Մարշա արժանի է “Տարուան Կինը“ մրցանակ շահելու:
ԱՆՈՒՇ ԳՐԱՖԵԱՆ
5րդ Դասարան
Սբ. Ստեփանոս Ամէնօրեայ Վարժարան, Պոսթըն Մէս
Երկրորդ Հանդիսացած
Ռէյչըլ Գաբրիէլեանը հայ կարեւոր անձնաւորութիւն մըն է: Ան կ՛օգնէ իր հայ հասարակութեան: Տիկին Գաբրիէլեանը երբ միայն տարիքով քսաններու մէջ էր Մասաչուսէթց նահանգի Դեմոկրատ կուսակցութեան նախկին ներկայացուցիչն էր հազար ինն հարիւր ինիսուն հինգէն մինչեւ երկու հազար ութը: Ներկայիս ան ինքնաշարժերու դիւանադպիր է կառավարական բաժնին: Ան պաշտպան եղած է շատ ամերիկահայերու խնդիրներուն: Տիկին Գաբրիէլեան շատ ջանք տարած է տօնելու համար Հայոց Ցեղասպանութիւնը կառավարութեան տան մէջ: Ան շատ աշխատեցաւ, որ Մասաչուսէթցի դպրոցներուն մէջ պատմութեան դասի պահուն սորվեցնեն հազար ինն հարիւր տասնը հինգին թուրքերու կողմէ կատարուած Հայոց Ցեղասպանութեան մասին: Ան շատ մօտէն աշխատած է ամերիկահայ քաղաքական միութիւններու հետ ինչպէս ANCA-ի որոշ հայ հարցերու համար: Ան ուրիշներու հետ աշխատած է որպէսզի հայ երիտասարդները մասնակցին քաղաքականութեան մէջ, որ կարենան իրենց հայկական հարցերը լուծել:
Ես կը խորհիմ որ Ռէյչըլ Գաբրիէլեանը արժանի է մեր յարգանքին, որովհետեւ շատ փոքր տարիքին, թէեւ չէր կրնար օգնել Մասաչուսէթցի ընդհանուր բնակիչներուն բայց կրցած է օգտակար ըլլալ հայերու հարցերուն: Ես մանաւանդ կը գնահատեմ որ ան շատ ջանք թափած է որ Հայոց Ցեղասպանութիւնը հանրային դպրոցներու դասերու ծրագրին մէջ մաս կազմէ: Այս ցոյց կու տայ որ ան կ՛ուզէր, որ բոլոր պատանի աշակերտները գիտնան որոնք են հայերը, եւ ինչ պատահեցաւ իրենց, եւ ինչու Հայոց Ցեղասպանութեան լուծումը իրենց համար շատ կարեւոր է: Հետաքրքրական է գիտնալ որ Ռէյչըլ Գաբրիէլեանի մայրը հայ չէր սակայն քաջալերած է որ իր աղջիկը զբաղի հայկական հարցերով եւ զինքը արձանագրած է հայկական դպրոց:
Ռէյչըլի ջանքն ու աշխատանքը ցոյց կու տան որ հայ ժողովուրդին օգտակար եղող անձ մը` լաւ հայ մը, կ՛ընէ եւ ոչ միայն ծնունդով զուտ հայ ըլլալը:
ԹԱԼԻՆ ԳՆՈՒՏՍԸՆ
5րդ Դասարան
Հայ Քոյրերու Վարժարան, Լէքսինկթըն, Մէս
Երրորդ Հանդիսացած
Ես մտածում եմ, որ Քոյր Արուսեակ Սաճոնեանը պէտք է ընտրուի որպէս Տարուայ Կինը. Հազար իննհարիւր վաթսուն եօթ թուականին երկար, ժրաջան աշխատանքէ ետք հիմնած է Ֆիլատելֆիոյ Հայ Քոյրերու Վարժարանը, ուր ծառայած է քսան չորս տարիներ որպէս դպրոցին տնօրէնուհի: Սոյն դպրոցով ան կրցաւ դաստիարակել, կրթել եւ պատրաստել արժէքաւոր հայ պատանիներ բարձրագոյն վարժարանի:
Հազար իննհարիւր ութսունութ թուականին Հայաստանի ահաւոր երկրաշարժէն անմիջապէս ետք հրաժարելով իր տնօրէնուհիի պաշտօնէն քաջ ու անվախ կը յառաջանայ դէպի Հայաստան շարունակելու իր հոգատարութեան գործերը այս անգամ Հայաստանի որբ ու անտէր մանուկներուն: Քոյր Արուսեակը այժմ վերադաս է Հայ Պօղոսեան Տիրամայր ուսումնական կեդրոնին զորս կը գտնուի Գիւմրի: Հազար իննհարիւր իննիսուն մէկ թուականին հինգ որբ աղջիկներ, տասնըութ տարեկան, երբ կը մօտենան քոյր Արուսեակին անկէ խնդրելով աշխատանք, Քոյր Արուսեակը իր հարցուփորձերէն ետք, երբ կը հասկնայ աղջիկներուն ցաւալի լուրերը, թէ անոնք ոչ ուսում ունին եւ ոչ մէկ ձիրք կը քաջալերէ ուսումնական կեդրոնին շինել որբանոց մը: Երկու հազար տաս թուականին ան կը հիմնէ Երիտասարդաց Զարգացումի Կեդրոնը Գիւմրիի մէջ: Այսպէս անգամ մը եւս Քոյր Արուսեակը կը նուիրէ ինքզինքը, իր անձին ապահովութիւնը մէկ կողմ դնելով կը զոհաբերուի որբ հայ մանուկներուն: Ոգեւորուած քոյր Արուսեակի կատարած բոլոր հոգատարութիւններով ես սկսած եմ մասնակցիլ երիտասարդաց կազմակերպութիւններուն հաւատալով, որ այս միջոցներով կրնամ օգնել իմ հայ ժողովուրդիս:
ՊՐԱՅԸՆ ՏԱՄԸՐՕ
7-րդ Դասարան
Հայ Քոյրերու Վարժարան, Ֆիլատելֆիա
Առաջին հանդիսացած
Դարերէ իվեր եւ մինչեւ այսօր, Հայ Կինը շատ կարեւոր եւ կենսական դեր ունեցած է մեր ազգային պատմութեան մէջ, եւ մանաւանդ Հայ ընտանիքէն ներս:
Հայ Կինը եղած է միշտ ղեկավար եւ քաջ, ինչպէս նաեւ անձնուէր եւ իմաստուն մայր: Իմ կեանքիս մէջ առաջին արժանավայել կինը ոը կը մտածեմ պատուել որպէս “Տարուան Կինը“ անկասկած իմ մայրս է:
Մայրս ունեցած է ազգանուէր ծնողներ: Ան աւարտած է Հայկական երկրորդական վարժարան: Փոքր տարիքէս կը յիշեմ միայն Հայերէն կը խօսէր իմ հետս եւ ամէն օր Հայերէն պատմութեան գիրք մը կը կարդար ինծի: “Հայերէնը մեր մայր լեզուն է, պէտք է որ լաւ խօսիս Հայերէնը տղաս“ ըսելով ինծի կը նստեցնէր քովը եւ կը կարդայինք: “Անգլերէնը արդէն պիտի սորվիս, բայց Հայերէնը միայն ես եմ, որ քեզի պիտի սորվեցնեմ“ կ՛ըսէր եւ ուրախ ժպտուն դէմքով կը շարունակէր դարձնել պատկերազարդ էջերը:
Մայրս իմ առաջին Հայերէնի ուսուցիչս է, ինչպէս նաեւ ազգային դաստիարակս: Ան իմ մէջս արթնցուցած է հպարտութեան զգացումը ազգիս եւ Հայերէն լեզուիս հանդէպ: Հիմա արդէն սիրով կը յաճախեմ շաբաթօրեայ Հայկական վարժարանս:
Ես կը յուսամ, որ ամէն Հայ մայր կը հետեւի մօրս օրինակին եւ կը սորվեցնէ իր զաւակներուն մեր գեղեցիկ Հայերէն լեզուն եւ մշակոյթը, որպէսզի մենք Հայ մնանք եւ հպարտ ըլլանք մեր ինքնութեամբ:
Կ՛ողջունեմ քեզ իմ սիրելի մայրս եւ շնորհակալ եմ, որ ինծի նուիրեցիր թանկագին Հայերէն Լեզուն:
ՃՈՐՃ ՏՕՆՈՅԵԱՆ
8-րդ Դասարան
Մուրատ Ազգային Վարժարան, Փրովիտենս
Երկրորդ հանդիսացած
Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոս 2010 տարին, որ կը զուգադիպի ՀՕՄ–ի Հարիւրամեակին,
հռչակեց “Հայ Կնոջ Տարի“, նկատի ունենալով հայ կնոջ վերապահուած կարեւոր դերը մեր ժողովուրդի կեանքէն ներս: Այս առթիւ, եթէ ՀՕՄ–ը որոշէ պատուել “Տարուան Կինը“ ես կը խորհիմ որ Տիկ. Անահիտ Քիպարեանը այն արժանի անձն է որ պէտք է պատուենք քանի որ ան իր ընտանիքին չափ կը սիրէ նաեւ մեր գաղութը ու հայ մանուկները:
Տիկ. Քիպարեանը ապրած է Րոտ Այլընտի մէջ իր ամբողջ կեանքը: Ան հայկական դպրոց սկսաւ յաճախել երբ եօթը տարեկան էր: Ան Ս. Վարդանանց Եկեղեցւոյ Մուրատ Ազգային Վարժարանի առաջին տարուայ աշակերտ էր: Երբ տասնինը տարեկան էր, ան կիրակնօրեայ դպրոցին տեսուչ եղաւ մեր եկեղեցիին մէջ: Նոյն ատեն ան Րոտ Այլընտ Գոլէճի աշակերտ էր, ու ` տարիներ յետոյ ան ստացաւ վկայականը ուսուցչական ճիւղին մէջ: Յետոյ ան յաճախեց Պոսթոն Գոլէճը ու ան ստացաւ իր Մագիստրոսի վկայականը որպէս դաստիարակ: Տիկ. Քիպարեանը աշխատեցաւ որպէս ուսուցիչ տարբեր դպրոցներու մէջ: Ան երիտասարդ համալսարանի աշակերտներուն կը սորվեցնէր լաւ ուսուցիչ ըլլալու գաղտնիքները:
1990-ին Տիկ. Քիպարեանը հանգստեան կոչուեցաւ իր գործէն ամերիկեան դպրոցին մէջ: Բայց քանի որ ան կը սիրէր ուսուցիչ ըլլալը, ան ընդունեց մեր հայկական դպրոցին մէջ ուսուցիչներուն մարզելու գործը: Այնքան լաւ գործ ըրաւ որ ան եղաւ մեր տնօրէնուհին ու ահա արդէն քսան տարի է որ ան գործը կ՛ընէ սիրով ու զոհուելով առանց դրամական վճարումի: Ան իր տաղանդը եւ ժամանակը մեծ ուրախութեամբ նուիրած է նոր սերունդին, որ մենք սորվինք մեր լեզուն ու լաւ հայ դառնանք: Ճիշդ ասոր համար Տիկ. Քիպարեանը պէտք է պատուենք որպէս “Տարուան Հայ Կինը“:
ՅԱՐՈՒԹ ԹԱՇՃԵԱՆ
8-րդ Դասարան
Մուրատ Ազգային Վարժարան, Փրովիտենս
Երրորդ Հանդիսացած

