ՕՐ­ՈՒԱՅ ԳԵՐԽՆ­ԴԻ­ՐԸ

0 0
Read Time:10 Minute, 57 Second

 

ԽՄԲԱԳՐԱԿԱՆ ԴՐՕՇԱԿԻ

Վեր­ջին շրջա­նումտար­բեր նա­խա­րար­ներու այլ պաշ­տօն­եա­ներ ներ­կա­յաց­նում են տպա­ւո­րիչ ցու­ցա­նիշ­ներ Հա­յաս­տա­նի տնտե­սու­թեան տար­բեր ոլորտ­նե­րում ար­ձա­նագ­րուող աճի վե­րա­բեր­եալՀա­ւա­տանք ներ­կա­յաց­ուող տո­կո­սա­յին թռիչ­քինմա­նա­ւանդ որ մեր թոյլ տնտե­սութ­եան դէպ­քում այս ցու­ցա­նի­շը պէտք է գնա­հա­տել հա­մե­մա­տութ­եան մէջ:

Ար­ձա­նագ­րենքոր թուա­յին տես­քով ձեռք բեր­ուած ար­դիւն­քը 501 միլ­ի­ար դրամ էորը ար­տար­ժու­թա­յին յա­րա­բե­րակ­ցու­թեամբ կազ­մում է մօտ 125 միլի­ոն տո­լար:

Մի­ա­ժա­մա­նակ Ազ­գա­յին վի­ճա­կագ­րա­կան ծա­ռա­յու­թեան տու­եալ­նե­րովըն­թա­ցիկ տար­ուայ Յուն­ուարՅու­լիս ամիս­նե­րինան­ցած տար­ուայ նոյն ժա­մա­նա­կա­հատ­ուա­ծի հա­մե­մատգնա­ճը նոյն­պէս երկ­նիշ թիւե­րով է ար­տա­յայտ­ուելտար­բեր մթերք­նե­րի գծով զգալի­օ­րէն գե­րա­զան­ցե­լով տնտե­սա­կան աճի ցու­ցա­նիշ­նե­րը:

Ու­րա­խու­թեամբ կա­րե­լի էր կի­սել կա­ռա­վա­րու­թեան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի ոգե­ւո­րութ­իւ­նըեթէ զգա­լի լի­ներ այդ տնտե­սա­կան աճի դրա­կան ազ­դե­ցու­թիւնըպարզ քա­ղա­քա­ցու կեն­սա­մա­կար­դա­կի վրայՑա­ւով նշենքոր առա­ջին դէպ­քը չէերբ այս եր­կու­սը չեն աղերս­ւում իրարԱւե­լինԴարձ­եալ վկա­յա­բե­րե­լով պաշ­տօ­նա­կան վի­ճա­կագ­րութ­իւ­նը ար­ձա­նագ­րենքնա­եւ այն փաս­տըոր նոյն ժա­մա­նա­կա­հատ­ուա­ծում Հա­յաս­տա­նում աշ­խա­տա­վար­ձե­րը բարձ­րա­ցել են ըն­դա­մէ­նը 6%-ովԿրկին հա­մե­մա­տու­թեա­նը դի­մե­լով տես­նում ենքոր սա ամե­նա­ցած ցու­ցա­նիշն է Ա.Պ.Հերկր­նե­րի շար­քում:

Այս­տեղ ընդ­հա­տենք տնտե­սա­կան պատ­կե­րին անդ­րա­դար­ձըքա­նի որ մեր նպա­տա­կը այդ չէայլդրա կոնկ­րէտ հե­տե­ւանք­նե­րըԱյս դէպ­քում ցան­կա­նում ենք անդ­րա­դառ­նալ տու­եալ շղթա­յի օղակ­նե­րից մէ­կինոր կոչ­ւում է ժո­ղովր­դագ­րու­թիւնԵթէ խիստ վա­տա­տես չենք պէտք է հա­ւա­տանքոր ի վեր­ջոյ կը գայ ժա­մա­նա­կըերբ մեր երկ­րում էլ կը յաղ­թա­հար­ուի ան­վեր­ջա­նա­լի թուա­ցող աղ­քա­տու­թիւնըԻ հար­կէ հա­յի համ­բե­րու­թիւնը կա­րող է ձգուել ան­սահ­մա­նօ­րէնիսկ կա­րո՞ղ է արդ­եօք ան­սահ­մա­նօ­րէն սպառ­ուել երկ­րի մարդ­կա­յին նե­րու­ժը:

Մեղմ կը լի­նի աս­ուածեթէ փաս­տենքոր ժո­ղովր­դագ­րա­կան ան­կու­մը մե­զա­նում ըն­դու­նել է սպառ­նա­լի չա­փերԱյն այ­լեւս ազ­գա­յին անվ­տան­գու­թեան առաջ­նա­հերթ խնդիր էորի լու­ծու­մը յե­տաձ­գել չի կա­րե­լիՄէկ ան­գամ եւս դի­մենք թուե­րի օգ­նու­թեա­նը , որ­պէս­զի վե­րը ներ­կա­յաց­ուած գնա­հա­տա­կա­նը չա­փա­զանց­ուած չթուայՀար­կադր­ուած ենք ար­ձա­նագ­րելոր երկ­րից ար­տա­գաղ­թը նոյն­պէս անընդ­հատ է ու թռիչ­քա­ձեւ աճի սկզբուն­քովԵթէ օրի­նակ 2008 թուա­կա­նին այն կազ­մել է մօտ 21 հա­զար մարդապա 2009-ին դար­ձել է մօտ 25.000, 2010ին մօ­տե­ցել է 30.000-ինիսկ 2011-ին մի­ան­գա­մից հա­սել է գրե­թէ 50.000-ի: 2012 թուա­կա­նի առա­ջին կի­սամ­եա­կի տու­եալ­նե­րը ահա­զան­գում ենոր տար­ուայ վեր­ջում կու­նե­նանք հե­ռա­ցող­նե­րի զգա­լի աճար­դէն 11 թուա­կա­նի հա­մե­մա­տու­թեամբՆկա­տենքոր զու­գա­հե­ռա­բար ան­կում է ապ­րում ծնե­լիութ­իւ­նըաւե­լա­նում է մա­հա­ցու­թիւնըպա­կա­սում են ամուս­նու­թիւն­նե­րը եւ այլն:

Բնա­կա­նա­բար մարդ­կա­յին նե­րու­ժի ան­կու­մը երկ­րի կեն­սա­գոր­ծու­նէու­թեան վրայ թող­նում է շօ­շա­փե­լի ազ­դե­ցու­թիւնԴա­տարկ­ւում են սահ­մա­նա­մերձ ու լեռ­նա­յին գիւ­ղե­րըպա­կա­սում է աշ­խա­տողբա­րիք ստեղ­ծող ձեռ­քըՔատ­րե­րի նոս­րա­ցումորակ­եալ մաս­նա­գէտ­նե­րի տե­ֆի­ցիտ  եւ մրցու­նա­կութ­եան ան­կում է ձե­ւա­ւոր­ւում կրթութ­եան ու գի­տութ­եանմշա­կոյ­թի ու ար­հեստ­նե­րիսպոր­տի ու առող­ջա­պա­հութ­եան եւ միւսգրե­թէ բո­լոր ոլորտ­նե­րումՈր­պէս հա­ւե­լումսրան էլ գու­մա­րենք այնոր նոյն վի­ճա­կագ­րութ­եան հա­մա­ձայն ժո­ղովր­դի մի զգա­լի հատ­ուած իր ապա­գան չի տես­նում Հա­յաս­տա­նումԱյս­քա­նից յե­տոյ ար­դե­օ՞ք ար­տա­գաղ­թի երե­ւոյ­թը չպէտք է դի­տար­կել որ­պէս հար­ցե­րի հար­ցը եւ հա­մա­րել ան­յե­տաձ­գե­լի լու­ծում­ներ պա­հան­ջող գե­րա­կայ խնդիր:

Մա­նա­ւանդ որ այս իրա­վի­ճա­կում տնտե­սա­կան աճի ցու­ցա­նիշ­նե­րը չեն կա­րող ներ­կա­յաց­ուելոր­պէս մտա­հո­գու­թիւն­ներ փա­րա­տող հա­կա­փաս­տարկՓաստն այն էոր որե­ւէ կերպ չի մեղմ­ւում երկ­րի ապա­գան մթագ­նող սպառ­նա­լի­քըԱռանց­քա­յին այս հար­ցի մեխն էլ երի­տա­սար­դութ­եան հե­ռան­կա­րի խնդիրն էԱկ­տիւ կեանք մուտք գոր­ծե­լու տա­րի­քում այս սե­րուն­դը փնտրում է դրսե­ւոր­ման հնա­րա­ւո­րութ­իւն­ներ եւ շա­տերն այդ հե­ռան­կա­րը չեն տես­նում հայ­րե­նի­քումՎեր­ջին տա­րի­նե­րին Հա­յաս­տա­նի կա­ռա­վա­րու­թիւնը հան­դէս եկաւ մի շատ կա­րե­ւոր նա­խա­ձեռ­նու­թեամբար­տա­սահ­ման­եան մօտ եր­կու տասն­եակ առա­ջա­տար բու­հե­րում հայ երի­տա­սարդ­նե­րի ըն­դուն­ուե­լու դէպ­քում կա­ռա­վա­րու­թիւնը, (Լոյս հիմ­նադ­րա­մի օժան­դա­կու­թեամբստանձ­նեց ուս­ման վար­ձե­րի վճա­րու­մըԶար­մանք եւ դառ­նու­թիւն է հա­րու­ցումսա­կայն այն հան­գա­ման­քըոր երկ­րի ապա­գայ մտա­ւոր նե­րու­ժը կազ­մող այս հատ­ուա­ծի առ­ջեւ չի դրւում աը­ար­տե­լուց յե­տոյ վե­րա­դառ­նա­լու եւ առն­ուազն որո­շա­կի ժա­մա­նա­կա­հատ­ուած ձեռք բե­րած գի­տե­լիք­նե­րը հայ­րե­նի­քին ծա­ռա­յեց­նե­լու պայ­մա­նըԱւե­լինայն­պի­սի տպա­ւո­րու­թիւն է կար­ծես խրա­խուս­ւում է ար­տա­սահ­մա­նում յա­ջող գործ գտնե­լու եւ ար­տերկ­րի հետ ապա­գան կա­պե­լու հե­ռան­կա­րըԵւ սա բա­ցատր­ւում է նրա­նովոր պե­տու­թիւնը մի­եւ­նոյն է չի կա­րող աշ­խա­տա­տե­ղեր երաշ­խա­ւո­րել նրանց հա­մարՆման երաշ­խիք­ներ չկան նա­եւ բարձ­րա­գոյն կրթու­թիւն ստա­ցած կամ չստա­ցած երի­տա­սար­դու­թեան բո­լոր միւս հատ­ուած­նե­րի հա­մարՎերն ակ­նարկուած պատ­ճառ­նե­րով մե­զա­նում ամուս­նու­թեան տա­րի­քը աճել է մին­չեւ երե­սու­նին մօտմե­ծա­ցել է չա­մուս­նա­ցող տղա­նե­րի ու աղ­ջիկ­նե­րի թի­ւըիսկ ծնուող երե­խա­նե­րի թուա­քա­նա­կը մօտ է եր­բեմն եղած քա­նա­կի կէ­սին:

Աշ­խա­տան­քով ապա­հո­վու­մըհիմ­նա­կան հան­գա­մանք էոր կա­րող է լու­ծել երի­տա­սար­դու­թեան եւ մեր երկ­րի ապա­գա­յի հար­ցըՈւ­րեմն եւ Հա­յաս­տա­նը այլ ելք չու­նի քան երի­տա­սար­դութ­եան հիմ­նա­հար­ցը գերխն­դիր հռչա­կե­լը եւ հա­մա­պա­տաս­խան ռազ­մա­վա­րա­կան ծրագ­րե­րի մշա­կու­մըԵկէք յի­շենքոր երկ­րի հա­մար շատ աւե­լի վատ իրա­վի­ճակ­նե­րում գերխն­դիր են հռչակ­ուել աղէ­տի գօ­տու վե­րա­կանգն­մանՀա­յաս­տա­նի ու Ար­ցա­խի են­թա­կա­ռուց­ուածք­նե­րի զար­գաց­ման եւ մի քա­նի այլ հիմ­նա­հար­ցերԱյդ նպա­տակ­նե­րի կեն­սա­գործ­ման հա­մար կազմ­ուե­ցին ծրագ­րերստեղծ­ուե­ցին զա­նա­զան հիմ­նադ­րամ­ներորոնց մէջ իր գոր­ծու­նէ­ու­թեամբ առանձ­նա­նում է ի հար­կէ Հա­յաս­տան հա­մա­հայ­կա­կան հիմ­նադ­րա­մըՎեր­ջի­նիս մի­ջոց­նե­րի գո­յաց­ման հա­մար Հա­յաս­տա­նում եւ սփիւռ­քում ամէն տա­րի անց են կաց­ւում հե­ռուս­տա­մա­րա­թոն­ներԵւ այ­սօր կա­րող ենք ար­ձա­նագ­րելոր ինչինչ թե­րութ­իւն­նե­րով հան­դերձ առա­ջադր­ուած խնդիր­նե­րը հիմ­նա­կա­նում յա­ջող­ուել է լու­ծելՆկա­տի ու­նե­նա­լով հար­ցի առանձ­նա­յատ­կու­թիւնն ու ան­յե­տաձ­գե­լիու­թիւնը ին­չո՞ւ չպէտք է նման վե­րա­բեր­մուն­քի ար­ժա­նա­նայ երի­տա­սար­դու­թեան հիմ­նա­հար­ցըկամ եթէ աւե­լի ստոյգ ձե­ւա­կեր­պենք երի­տա­սար­դու­թեա­նը աշ­խա­տան­քով ապա­հո­վե­լու նպա­տա­կը:

Ի հար­կէ մի­ա­միտ կը լի­նի են­թադ­րել թէ խնդիրն ու­նի հեշտ լու­ծում եւ չհաս­կա­նալոր այն հա­մա­լիր լու­ծում­ներ պա­հան­ջող հիմ­նա­հարց էԱյն պէտք է նե­րա­ռի օրենսդ­րա­կա­նից մին­չեւգի­տութ­եան եւ ար­տադ­րութ­եան ոլորտ­նե­րում նո­րա­նոր անե­լիք­նե­րի նա­խա­ձեռ­նու­մըեւ սրան գու­մա­րած բա­րո­յահո­գե­բա­նա­կան հա­մա­պա­տաս­խան մթնո­լոր­տի ձե­ւա­ւո­րու­մըԽնդի­րը պա­հան­ջում է թի­րա­խա­յին լու­ծում­ներնկա­տի առ­նե­լով օրի­նակ երի­տա­սար­դու­թեան ամ­րապն­դու­մը լեռ­նա­յին ու սահ­մա­նա­յին բնա­կա­վայ­րե­րումանհ­րա­ժեշտ մաս­նա­գէտ­նե­րի ուղ­ղոր­դու­մը հե­ռա­ւոր բնա­կա­վայ­րերմեր իրա­կա­նու­թեան մէջ պա­հան­ջարկ վա­յե­լող անհ­րա­ժեշտ ար­հեստ­նե­րի գծով մի­ջին մաս­նա­գի­տա­կան կրթու­թեան կազ­մա­կեր­պու­մըինչ­պէս եւ հա­մալ­սա­րա­նա­կան կրթու­թիւն ստա­ցող­նե­րի հա­մարնիւ­թա­կան առու­մովգրա­ւիչ հնա­րա­ւո­րու­թիւն­նե­րի ապա­հո­վու­մըՍա իրա­ւամբ պէտք է դառ­նայ հա­մա­հայ­կա­կան գործորին մաս­նակ­ցե­լովաշ­խար­հի որե­ւէ ան­կիւ­նում ապ­րող հա­յըյստա­կօ­րէն կը տես­նի թէ իր ներդ­րած լու­ման կոնկ­րէտ ինչ գոր­ծի է ծա­ռա­յե­լու եւ մեծ հաշ­ուով դրա­նից ազ­գա­յին ինչ շահ է ստաց­ուե­լու տե­սա­նե­լի ապա­գա­յում:

Նման նա­խա­ձեռ­նում­նե­րի պա­րա­գա­յում հա­մե­րաշ­խօ­րէն կա­րող են իշ­խա­նութ­եան հետ գոր­ծակ­ցել եւ կու­սակ­ցութ­իւն­նե­րը եւ հո­գե­ւոր ու այլ հաս­տա­տութ­իւն­նե­րը եւ այ­լա­զան միու­թիւն­նե­րըՍա նեղ շա­հե­րիցառա­ւել եւս քա­ղա­քա­կան մրցակ­ցութ­իւ­նից վեր նպա­տակ էորը կա­րող է դառ­նալ իրա­կան մի­աս­նու­թեան առիթԻ հար­կէ այս գա­ղա­փա­րը երա­զանք կը մնայեթէ բե­ռան տակ չմտնի Հա­յաս­տա­նի կա­ռա­վա­րու­թիւնըԱս­ուած էոր ի սկզբա­նէ բանն էրՈւ­րեմն պէտք է սկսել քննար­կում­նե­րիցիսկ յե­տոյ խօս­քը վե­րա­ծել գոր­ծի:

 

Սեպ­տեմ­բեր 4, 2012

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles