ՀԱԿԱՀԱՏՈՒԱԾԱԿԱՆՈՒԹԵԱՆ ՈԳԻԻՆ՝ ԹԵՐ, ԱՄՈՒԼ ՉԵԶՈՔՈՒԹԵԱՆ՝ ԴԷՄ  

0 1
Read Time:3 Minute, 33 Second

        

Մարք Յարութիւնեան

Փարիզ

    Ծանօթ. Գրութիւններուս էջին տակ սովորաբար թուական կը դնեմ: Հին թուղթերուս մէջէն յօդուած մը յայտնուեցաւ, որուն ներքեւ թուական չկար: Մեքենագրուած էջ մը: Այն օրերուն համակարգիչ չէի գործածեր դեռ: 80ականներուն ըլլալու էր: Հաւանօրէն լոյս տեսած էր ԿԱՄՔի մէջ… Վկայութիւն՝ մեզ միշտ տկարացուցած բաժանումներու մասին, որոնց կու տանք տարբեր անուններ. հատուածական, պառակտում, ընդդիմադիր, հակառակորդ… Կը խօսինք նորարարութեան, վերանորոգման, զարգացման մասին, կը մնան մեր կոտորակումները: Կ’ընդօրինակեմ այդ էջը, տեսնելու համար, որ նոյնիսկ երբ սերունդ կը փոխուի, մեր մտածելու եւ զիրար (չ)լսելու սովորութիւնը կը մնայ անփոփոխ, համակարգիչի եզրաբանութեամբ՝ մեր logiciel-ը (software) կը մնայ նոյնը:

14 Յունիս 2022

            Միշտ ալ դէմ եղած ենք նեղմիտ կողմնապաշտութեան, չհասկցուած եւ քարացած կարգախօսի վերածուած ենթագաղափարաբանական ճառերու: Դէմ ենք նաեւ ամուլ չեզոքութեան, որ որպէս դիմակ կը ծառայէ շատերու, արդարացնելու համար անձնդիր յանձնառութիւններէ խուսափումը, առանց սակայն հրաժարելու իրաւարարի կամ առաջնորդի լուսապսակային պատուանդաններէն:

            Մարդիկ կան որոնք չեն կրնար կողմնորոշուիլ տեղեկութեան պակասի, հոգեխառնութեան կամ այլ պատճառներով: Դատապարտելի չեն: Այսպէս է կեանքը: Սակայն կարելի չէ անորոշութեան մթնոլորտ մը վերածել քաղաքականութեան, առաջնորդող մտածումի, առաջնորդ դառնալու յենարանի:

            Հայ մամուլին մէջ, այսօր աւելի քան երէկ, այսպէս կոչուած կողմերէն հաւասար հեռաւորութեան վրայ մնալու անկեղծ կամ շահախնդրուած մղումով, հրապարակ կու գան ընկերաքաղաքական անբաւարար վերլուծումներէ բխած եզրակացութիւններով զինուած մարդիկ, որոնք կոչ կ’ընեն յաղթելու մեզ իրարմէ բաժնող պատնէշները՝ տրամաբանութեամբ եւ երկխօսութեամբ: Հայկական թերթեր ալ կան, որոնք մեկնելով մամուլի տեղեկատուական առաքելութեան իւրայատուկ ըմբռնումէն, եւ մանաւանդ հասնելու համար առաւելագոյն չափով մեծաթիւ հայ ընտանիքներու, – հետեւաբար դառնալու համար ծանուցողական յաջողութեան ըղձալի միջոց,- կը դառնան նման անյատակ եւ անպարիսպ մտածումներու խմորման թատերավայր: Երբեմն ալ կը տարուինք մտածելու, թէ տեղեկատուութիւ՞նն է առաջնորդող սկզբունքը… թէ ծանուցումներէ գոյացող կամ գոյանալիք եկամուտը: Այս ալ արդէն այլ խնդիր է:

            Սփիւռքի եւ ընդհանրապէս հայ ազգի միութիւնը կարելի չէ ըմբռնել միատարրութեամբ: Այդ կարելի է իրականացնել միայն երեւութապէս, հաստատելով ամբողջատիրութեան մեղքով յատկանշուող երկաթեայ կափարիչներ: Մեր ներազգային այլազանութիւնը բնական է, ինչպէս բոլոր ժողովուրդներու պարագային, գոյութիւն ունեցող տեսակաւոր տեսիլքներու գոյութեամբ: Եթէ այս բնական կացութեան վրայ գումարենք մեզի պարտադրուած հայրենահանումը եւ անանկախ վիճակը, ըմբռնելի կը դառնան մեր տարբերութիւններն ու տարակարծութիւնները: Թէեւ անոնք ալ չեն կրնար արդարացնել նեղմտութիւններէ բխող անտեսումները, թշնամութիւնները:

            Հարկ է ըլլալ առարկայական: Առանց յստակ կողմնորոշումներէ յառաջացած համագործակցութիւններու, ազգային միութիւնը կրնայ աղօթքի պէս բան մը ըլլալ. բարի ցանկութիւն: Հատուածներու դատափետումը ընելէ առաջ, անհրաժեշտ է ճշդել, թէ՝ ո՞ր ուժ-գաղափարներու շուրջ կը ստեղծուին անոնք: Չի բաւեր ըսել, թէ պէտք է լռեցնել հատուածականութիւնը, որուն ջատագովը չենք եղած երբեւիցէ: Պէտք է  ըսել, թէ ի՞նչ պէտք է ընել զայն լռութեան դատապարտելէ առաջ: Այսպէս, երբ հրաշքով դադրի հատուածականութիւնը, պիտի միանա՞նք միաձայն պոռալու եւ հաւաքաբար կռուելու համար, պիտի միանա՞նք Վազգէն Ա.ի պէս ըսելու համար, որ մերը այս է սակայն եւ չունինք ուրիշ ցանկութիւն, որ չենք ուզեր անկախ պետութիւն: Պիտի միանա՞նք ըսելու համար, որ Սենի ափին կամ Պեվըրլի Հիլզի բարձունքներուն վրայ բնակող հայերը այլեւս պիտի չվերադառնան Հայրենիք, թէ՞պիտի պայքարինք ազգի անդամներու միացման եւ ազգի հողերու միացման համար: Պիտի ճշդենք նաեւ, թէ Թուրքիայէն մեր առաջնահերթ պահանջը հայ ազգէն խլուած հողերո՞ւ վերադարձն է, թէ՞ անհատներու կրած նիւթական վնասներու հատուցումը: Դեռ կարելի է շարունակել շարքը հիմնական հարցումներու:

            Ազգային կեանքով հետաքրքրուող հայը, մանաւանդ անոնք որոնք մղում տալու կամ առաջնորդելու ցանկութեամբ տոգորուած են, պէտք է որ կողմնորոշուին այս հիմնական հարցերուն շուրջ: Կարելի չէ այս խնդիրները փակագիծի մէջ դնել եւ ըսել, որ հիմա կրնանք համաձայնիլ: Երբ զիջինք հիմնական պահանջները, միութիւնը կը դիւրանայ, կը դառնանք տեղային-տեղայնական համայնքներ, եկեղեցականներու փէշերուն տակ ծուարած, մեր շաբաթավերջերուն տալու համար երեւելիական կնիք ու կարօտի զգացումներու բաւարարութիւն, գրասէրներու յատուկ յուզումներ եւ կամ ալ հայերէն բառերով յառաջացող երգանման գոռում-գոչիւն:

            Ազգային միութիւնը կրնայ ըլլալ որ ստեղծուի բոլորին կողմէ իւրացուած քանի մը մտածումներու շուրջ: Իսկ երբ կարգը կու գայ թշնամի ճշդելու, արդեօ՞ք բոլորս նոյն բանը կը մտածենք, երբ կ’ըսենք, թէ մեր առաջին թշնամին է…Մինչեւ երէկ գիտէինք թէ ո՞վ է մեր առաջին թշնամին: Նոր բաներ ըսողներ ալ եղան: Եւ սփիւռքեան հատուածները, ու մանաւանդ չեզոքները հրապարակ չիջան պարզապէս եւ գէթ ըսելու համար, որ ամօթ է:

            Դժբախտաբար ներազգային չեզոքութիւնը կը գտնուի զգացական եւ քաղաքական միգամածներու մէջ, գրասէր ըլլալու վիճակը եւ Մայր Հայաստանի պատկերին դէմ արտասուաթոր արտայայտութեամբ հայրենասիրութիւնը համարելով առաջնորդող քարոզ:

            Պէտք է խօսիլ, խօսակցիլ, վիճիլ, ոչ թէ թշնամի դառնալու համար, այլ լուսաբանելու համար մեր ժողովուրդի զաւակները, որպէսզի անոնք գիտակցաբար գան ազգային հարազատ կողմնորոշումներու: Այսպէս կոչուած չեզոքութիւնը, վիրաւոր է նաեւ ամենագիտութեան մեղքով, մանաւանդ երբ ենթակաները կիսամտաւորական են եւ ոսկիի ճնշումով կ’ուզեն լուսապսակ նուաճել:

            Ամենէն աւելի շեշտուած հատուածականութիւնը պէտք է փնտռել չեզոքութեան մէջ: Արեւելում ունեցողները եւ աշխատողները օր մը իրարու կը հանդիպին:

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles