ԿԱ­ՂԱՆԴ ՊԱ­ՊԱ­ՅԻՆ ԿԸ ՀԱ­ՒԱ­ՏԱ՞Ք

0 0
Read Time:9 Minute, 4 Second

santa  ՄԱՐԻ ՄԵՐՏԽԱՆԵԱՆ-ԵԱՐԱԼԵԱՆ

Հէք­ի­աթ­նե­րու կը հա­ւա­տա՞ք: Մարդ­կա­յին պատ­մու­թեան չափ հին հար­ցու­մը կրնայ շատ մի­ա­միտ հնչել: Թե­րեւս ալ այդ­պէս է: Բայց վստահ եմ, որ բո­լորս օր մը ատոր դի­մաց եղած ենք. հաւա­տա՞լ, թէ չհա­ւա­տալ:

Հէք­ի­ա­թը բարիի եւ ար­դա­րի հան­դէպ հա­ւատ­քի ար­տա­յայ­տու­թիւն է: Այն մեր ման­կու­թեան պոր­տա­լարն է, զոր ամե­նա­խոր ծե­րու­թեան ան­գամ չենք ու­զեր կտրել:

Մեր ամե­նօր­եայ իրա­կա­նու­թեան մէջ նիւ­թի շլաց­նող փայլ­քը կը փոր­ձէ տի­րա­կան դառ­նալ: Մեզ շրջա­պա­տող առօր­եայ գոր­շու­թիւնը յա­ճախ յու­սա­հա­տու­թիւն կը թե­լադ­րէ` շու­քի մէջ ձգե­լով կեան­քի պայ­ծա­ռու­թիւնն ու մարդ­կա­յին բա­րու­թիւնը: Հէք­ի­ա­թը մե­զի կը յու­շէ այդ հրա­շա­լի ար­ժէք­նե­րու գո­յու­թիւնը:

Այս օրե­րուն մտիկ ըրէք ձեզ շրջա­պա­տող մա­նուկ­նե­րուն: Անոնց մօտ ալ կաս­կած կայ: Կա­ղան­դի նա­խօր­եա­կին այն կ՛ար­տա­յայտ­ուի “Կա­ղանդ Պա­պա կա՞յ“ մի­ա­միտ հար­ցու­մով: “Խե­լա­ցի“նե­րը կը պնդեն, որ “չկայ“: Հա­ւա­տա­ցող­ներն ալ մի­ա­միտ կը հա­մար­ուին: Ին­չո՞ւ:

Իսկ` դուք Կա­ղանդ Պա­պա­յի գո­յու­թեան կը հա­ւա­տա՞ք:

Նոյն կաս­կա­ծը ու­նէր Նիւ Եորք­ցի Վիր­ժին­իա Օ՛­հան­լըն անու­նով 8 տա­րե­կան աղջ­նա­կը, որ 1897-ին, պա­տաս­խա­նի փնտռտու­քով, հե­տեւ­եալ նա­մա­կը գրած էր այդ տա­րի­նե­րու հե­ղի­նա­կա­ւոր թեր­թե­րէն մէ­կուն` “The Sun“ի խմբագ­րին.

 

“Սի­րե­լի՛ խմբա­գիր,

“Ես 8 տա­րե­կան եմ: Իմ փոք­րիկ ըն­կեր­նե­րէս ոմանք կ՛ը­սեն, որ Կա­ղանդ Պա­պա (Սան­թա Քլոզ) չկայ: Հայ­րիկս կ՛ը­սէ “Եթէ “The Sun“ին մէջ գրուած է, ու­րեմն` այդ­պէս է“: Խնդրեմ ին­ծի իրա­կա­նու­թիւնն ըսէ. Կա­ղանդ Պա­պա կա՞յ“:

Վիր­ժին­իա­յի նա­մա­կը ան­պա­տաս­խան չմնաց: 1897 Սեպ­տեմ­բեր 21-ին, թեր­թին մէջ լոյս տե­սաւ  Ֆրան­սիս Չըր­չի պա­տաս­խա­նը: Ան ի մի­ջի այ­լոց, կ՛ը­սէր.

“Վիր­ժին­ի­ա՛, քու փոք­րիկ ըն­կեր­ներդ կը սխա­լին: Անոնք այս տժգոյն ժա­մա­նա­կի յո­ռե­տե­սու­թեամբ ազդ­ուած են: Անոնք միայն իրենց տե­սա­ծին կը հա­ւա­տան: Անոնք կը կար­ծեն, որ իրենց փոք­րիկ ու­ղեղ­նե­րուն ան­հա­սա­նե­լի բա­նե­րը գո­յու­թիւն չու­նին“:

“Այո, Վիր­ժին­ի­ա՛, Կա­ղանդ Պա­պա կայ: Անոր գո­յու­թիւնը սի­րոյ, առա­տա­ձեռ­նու­թեան եւ նուի­րու­մին նման հաս­տատ է. եւ դուն գի­տես, որ անոնք քեզ շրջա­պա­տած են եւ կեան­քիդ ամե­նավ­սեմ գե­ղեց­կու­թիւն ու հա­ճոյք կը պար­գե­ւեն: Եւ, ի՜նչ մռայլ պի­տի ըլ­լար կեան­քը առանց Կա­ղանդ Պա­պու­կին: Այն նոյն­քան մռայլ պի­տի ըլ­լար, ինչ­պէս աշ­խար­հը` առանց ՎԻՐ­ԺԻՆ­Ի­Ա­նե­րու: Այն ատեն այս փոր­ձա­ռու­թիւնը տա­նե­լի դարձ­նող ման­կու­նակ հա­ւատք պի­տի չըլ­լար. բա­նաս­տեղ­ծու­թիւն եւ քնա­րեր­գանք ալ պի­տի չըլ­լա­յին: Այն ատեն միայն շօ­շա­փե­լի եւ տե­սա­նե­լի հա­ճոյք­նե­րը պի­տի վա­յե­լէ­ինք: Պի­տի ոչն­չա­նար մեր աշ­խար­հը լու­սա­ւո­րող ման­կա­կան յա­ւի­տե­նա­կան լոյ­սը:

“….Ո՛չ մէ­կը Կա­ղանդ Պա­պան կը տես­նէ. բայց փաստ ալ չկայ, որ ան գո­յու­թիւն չու­նի: Աշ­խար­հի ամե­նէն իրա­կան բա­նե­րը անոնք են, որոնք ո՛չ մա­նուկ­նե­րը, ոչ ալ մար­դիկ կրնան տես­նել….

“….Այն ան­տե­սա­նե­լի աշ­խար­հը շղար­շով պա­րուր­ուած է. շղարշ մը, զոր ո՛չ ամե­նա­զօ­րա­ւոր մար­դը, ոչ ալ ցարդ ապ­րած հզօ­րա­գոյն մար­դոց հա­ւա­քա­կան ու­ժը կրնայ պատ­ռել: Միայն հա­ւատ­քը, երե­ւա­կա­յու­թիւնը, բա­նաս­տեղ­ծա­կա­նու­թիւնը եւ սէ­րը կրնան այդ վա­րա­գոյ­րը ճեղ­քել եւ անոր ետին գտնուող երկ­նա­յին գե­ղեց­կու­թիւնն ու փառ­քը պատ­կե­րել: Բո­լո­րը իրա­կա՞ն են: Ո՜հ, Վիր­ժին­իա, հա­մայն աշ­խար­հի մէջ ու­րիշ իրա­կան եւ հաս­տա­տուն բան չկայ:

“Կա­ղանդ Պա­պա չկա՞յ: Շնոր­հա­կա­լու­թիւն‘ Աս­տու­ծոյ, որ ան յա­ւիտ­եան կ՛ապ­րի: Վիր­ժին­ի­ա՛, հա­զար տա­րի վերջ ալ, ո՛չ, տասն ան­գամ տաս հա­զար տա­րի ետք ալ ան պի­տի շա­րու­նա­կէ եր­ջան­կաց­նել ման­կու­նակ հո­գի­նե­րը“:

Նիւ Եորք Սան­ Սեպ­տեմ­բեր 21, 1897

Ֆրան­սիս Չըրչ Ամե­րիկ­եան քա­ղա­քաց­ի­ա­կան պա­տե­րազ­մի տա­րի­նե­րուն լրագ­րող էր: Չըր­չի ա՛ս խմբագ­րա­կա­նը մին­չեւ օրս ամե­նա­շատ ար­տատպ­ուած յօդ­ուած­նե­րու շար­քին է: Իսկ Վիր­ժին­իա Օհան­լըն, Գո­լոմպ­իա Հա­մալ­սա­րա­նէն Դոկ­տո­րա­կա­նի կո­չում ստա­նա­լով, տա­րի­նե­րով եղած է Նիւ Եոր­քի դպրոց­նե­րէն մէ­կուն տնօ­րէ­նու­հին: Ան խոս­տո­վա­նած է, որ Ֆրան­սիս Չըր­չի պա­տաս­խա­նը միշտ դրա­կան լիցք տուած է իր կեան­քին:

Մա­նու­կի մը հար­ցու­մին ի պա­տաս­խան գրուած այս նա­մա­կը խոր­քին մէջ յի­շե­ցում մըն է մե­զի, չա­փա­հաս­նե­րուս: Ման­կու­թե­նէն պա­տա­նե­կան, յե­տոյ` երի­տա­սար­դա­կան եւ հա­սուն կեան­քի ան­ցու­մը կար­ծէք կ՛ու­զէ նա­եւ մեր միտ­քե­րը եւ հո­գի­նե­րը փո­խել: Կեան­քի թա­ւա­լող տա­րի­նե­րու, աճող պա­տաս­խա­նա­տուու­թիւն­նե­րու, դժուա­րու­թիւն­նե­րու, դժբախ­տու­թիւն­նե­րու եւ կո­րուստ­նե­րու բե­ռին տակ  մնա­լով, յա­ճախ կը վախ­նանք լա­ւին, բարի­ին հա­ւա­տալ: Հէք­ի­ա­թի եւ բարիի հան­դէպ մեր հա­ւատ­քը կը տկա­րա­նա՞յ, թէ տկա­րու­թիւն հա­մա­րե­լով ան­կէ կը հրա­ժա­րինք. չեմ գի­տեր: Ան­կեղծ պա­տաս­խա­նը իւ­րա­քան­չիւրս իր մէջ պէտք է փնտռէ:

Բայց, եկէք, մենք մե­զի բա­րիք մը ընենք եւ այդ հա­ւատ­քը վե­րա­կանգ­նենք: Դիւ­րին չէ: Մա­նա­ւանդ ան­հա­տա­կան եւ հա­ւա­քա­կան մեր դժուա­րու­թիւն­նե­րուն ի տես, իրա­պէս չա­փա­զանց դժուար է այդ մէ­կը ընել: Բայց ան­գամ մը մեր շուրջն ալ նա­յինք: Մեր առօր­եա­յին յոյս եւ լա­ւա­տե­սու­թիւն ներշն­չող մէ­կը չկա՞յ: Չկա՞յ մէ­կը, որու հա­մար կ՛ար­ժէ հա­ւա­տալ:

Կա­ղանդ Պա­պա­յին կը հա­ւա­տանք կամ` ոչ, վստահ եմ, որ բո­լորս քիչ մը թա­խի­ծով, քիչ մը ժպի­տով եւ քիչ մըն ալ հա­ւատ­քով կը կար­դանք Մու­շեղ Իշ­խա­նի հռչա­կա­ւոր նա­մա­կը մեր, Հայ Կա­ղանդ Պա­պա­յին:

 

Նա­մակ Կա­ղանդ Պա­պա­յին

Կա­ղանդ պա­պա,

Իմ այս նա­մակս առա­ջին

Քեզ կը գրեմ ես ահա

Եւ կա­րօ­տով կը յանձ­նեմ քու սուրբ աջին:

Ուր ալ ըլ­լաս,

Պի­տի ան­շուշտ զայն կար­դաս

Եւ ան­համ­բեր պի­տի բռնես դուն, կրկին,

Մեր տան ծա­նօթ հին ու­ղին:

……..

Մի՜ հա­ւա­տար իմ մա­սին

Թռչուն­նե­րու բե­րած այդ սուտ լու­րե­րուն.

Ես տի­պարն եմ ամէ­նուն,

Հեզն ու բա­րին

Եւ ամե­նէն ար­ժա­նին`

Հրա­շա­զան նուէր­նե­րուդ գոյնզ­գոյն…

………..

Մայրս կ՛ըսէ որ այս տա­րի

Քիչ մը հո­գի եւ քիչ մը խելք ու շնորհ

Բե­րես ին­ծի:

Բայց չլսես դուն անոր.

Խելք ու շնորհ`

Այն­քա՜ն ու­նիմ որ կը բաշ­խեմ ես ձրի…

Կո­ղո­վիդ մէջ խորհր­դա­ւոր

Լե­ցուր շու­տով ինձ հա­մար

Շա­քար ու միրգ ու խա­ղա­լիք ան­հա­մար:

……………….

Հայրս կ՛ըսէ` Մա­սիսն է լոկ մեծ ըն­ծան,

Որ դուն օր մը կրնաս բե­րել հայ տղոց,

Որուն մէջ կայ ամէն բան-

Աստղ ու լու­սին ոս­կե­զօծ,

Կրակ ու բոց,

Հսկայ շու­ներ պա­հա­պան,

Շղթա­յա­կապ հին քա­ջեր

Եւ հրե­ղէն նժոյգ­ներ…

Կա­ղանդ պա­պիկ, ես այդ Մա­սի­սը կ՛ու­զեմ:

Դիր անիւ­ներ ոտ­քին տակ

Ու հա­մար­ձակ քշէ մեր տու­նը շի­տակ,

Բեր ինձ նուէրն այդ վսեմ:

Օ մի վախ­նար, չեմ կոտ­րեր,

Զայն կը պա­հեմ սրտիս դէմ`

Իբ­րեւ բա­րի հրեշ­տակ

Եւ գա­հա­կալ իբ­րեւ հզօր բռնա­տէր:

Կ՛ըսեն որ դուն ամէն տա­րի Մա­սի­սէն

Կու գաս ար­դէն.

Մա­զերդ ամ­բողջ բամ­պակ ու ձիւն են դար­ձեր`

Իր ձիւ­նե­րուն մէջ ան­հուն:

Ափ­սոս որ շատ ես դուն ծեր,

Բեռ­նե­րու տակ, կո­րա­քա­մակ, դող­դո­ջուն.

Ափ­սոս որ չես կրնար դուն

Քա­լել արագ գայ­լիկ­նե­րու նման վէս

Եւ կ՛ու­շա­նաս միշտ այդ­պէս:

Ին­չո՞ւ սա­կայն ոտ­քով կ՛եր­թաս տու­նէ տուն

Ու չես առ­ներ ի վեր­ջոյ

Կամ օդա­նաւ, կամ օթօ:

Աստ­ուած պա­պա, Կա­ղանդ պա­պա, Տէր պա­պա,

Մերթ բա­ցա­կայ, մերթ ներ­կայ,

Մեր քովն էք դուք եւ ամ­պե­րուն մէջ ան­հետ.

Ես դեռ յա­ճախ կը շփո­թեմ իրար հետ

Ձեր կեր­պա­րան­քը հսկայ.

Բայց մէ­ջեր­նին դուն լա­ւա­գոյնն ես կար­ծեմ,

Առա­տա­ձեռն ու բա­րին,

Ահա ին­չու իմ այս նա­մակս առա­ջին

Սի­րով քե­զի կը ղրկեմ…

 

Կա­ղանդ Պա­պա, շատ շա­տե­րու նման, այս  տա­րի քեզ­մէ  ԽԱ­ՂԱ­ՂՈՒ­ԹԻՒՆ կը խնդրեմ: Խա­ղա­ղու­թիւն` Սուր­իոյ եւ սուր­ի­ա­հա­յու­թեան հա­մար:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post ԱՐԱ­ԲԱ­ԿԱՆ ՄԱ­ՄՈՒ­ԼԻ ՏԵ­ՍՈՒ­ԹԻՒՆԸ` ՍՈՒՐ­ԻՈՅ ՄԱ­ՍԻՆ
Next post 2365 ԹՈՒԱԿԱՆԷՆ ԱԼ ԱՆԴԻՆ…

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles