Ատելութեան Ճառ Մը՝ Հայերու Դէմ Ազատօրէ՜ն Արտայայտուած

0 0
Read Time:2 Minute, 41 Second

MISILIAN JENGIZ

Գրեց՝ Օրհան Քեմալ Ճէնկիզ
Թարգմանեց՝ Յարութիւն Մըսրլեան

Ստորեւ, լոյս կ՛ընծայենք Թուրքիոյ «Ռատիքալ» եւ «Զաման» օրաթերթերու աշխատակից Օրհան Քեմալ Ճէնկիզի յօդուածը: Ականաւոր անձնաւորութիւն մըն է Ճէնկիզ, որ նաեւ փաստաբան եւ մարդկային իրաւանց հլու ջատագով: Այս յօդուածը լոյս տեսած է «Զաման»ի Յուլիս 7, 2015-ի համարին մէջ:
Նախապէս այս կապը չէի հաստատած: Անգարայի Մտածումի Ազատութեան Նախաձեռնութեան (Տիւշիւնճէրէ Օզկիւրլիւք Կիրիշիմի) հրապարակած հանրագրութիւնը կարդալէն ետք է, որ անդրադարձայ միասնաբար տեղի ունեցած այս երկու պատահարներուն միջեւ առկայ եղող կապին:
Հանրագրութեան սկզբնաւորութեան փորձ մը կը կատարուի դատախազներու ուշադրութեան յանձնել ատելութիւն սերմանող այն ճառերը որոնց թիրախը յատկապէս հայերն են, եւ կը փորձէ մատնանշել կապը ասոնց եւ երեսփոխան ընտրուած հայկական ծագում ունեցող երեք թուրք քաղաքացիներու հարցին միջեւ:
Նախ եւ առաջ, իրապէս հետաքրքրական երեւոյթ է տեսնել որ երեք հայեր, երեք տարբեր կուսակցութիւններէ, ընտրուած են Խորհրդարանին մէջ: Մարգար Եսայեան՝ AKP կուսակցութենէն, Սելինա Տողան՝ CHP կուսակցութենէն եւ Կարօ Փայլան՝ քրտամէտ HDP կուսակցութենէն:
Կը կարծեմ նման կազմութիւն մը մենք չենք ունեցած Թուրքիոյ Հանրապետութեան ամբողջ պատմութեան ընթացքին: Ասիկա այնպիսի զարգացում մըն է, որ բոլոր անոնք որ կը հաւատան Թուրքիոյ ժողովրդավարութեան, պէտք է գրկաբաց ընդունին:
Սակայն, այս զարգացումը, յայտնապէ՛ս, յաւելեալ ատելութեան ճառեր ստեղծած է Թուրքիոյ հեղինակաւոր շրջանակներու մէջ:
Օրինակելի եւ ցեղամոլ ատելութեան ճառերէն մէկը կու գար Թուրքիոյ բնակչութեամբ ամենամեծ քաղաքներու վեցերորդէն՝ Ատանայէն, թիրախ ունենալով վերոյիշեալ երեք հայ երեսփոխանները: Հիւսէյն Օզլուն՝ Ատանայի քաղաքապետը, որը կը պատկանի Ազգային Շարժում Կուսակցութեան (MHP), յիշելով երբեմնի Մաթիլտ Մանուկեանի (Թուրքիոյ քանի մը հանրատուներու տէրը) անունը, դայլայլիչի (tweeter) միջոցաւ կը յայտարարէ «Ատանայի մէջ ապրող Մանուկեանի զաւակները ուրախ են: Անոնց երեք մօրաքոյրերուն զաւակները Խորհրդարան մտան AKP, CHP եւ HDP … կուսակցութիւններուն միջոցաւ…: Անոնք որքան ալ հպարտանան՝ դե՛ռ բաւարարուած պիտի չըլլան»:
Ցեղամոլ ուրիշ ճառ մը՝ ա՛լ աւելի վտանգաւոր հարց մը կը յարուցանէ Կարսի մէջ ապրող հայկական ծագում ունեցող թուրք քաղաքացիներուն համար:
Կարսի Իւքլիւ Օճախներու (ծայրայեղ ազգայնական կազմակերպութիւն մը, որուն երիտասարդական խումբը ձեւով մը կապուած է Ազգայնական Շարժում Կուսակցութեան – MHP) նախագահը սպառնացաւ հայերուն դէմ, Անիի աւերակներուն մէջ դաշնակահար Տիգրան Համասեանի ունեցած նուագահանդէսէն ետք: Մամուլի տեսակցութեան մը ընթացքին այս խմբակցութիւնը բացայայտօրէն սպառնացաւ հայերուն դէմ ըսելով « Հայերը ազատութիւն կը վայելեն Թուրքիոյ մէջ: Հիմա մենք ի՞նչ պէտք է ընենք: Կարսի փողոցներուն մէջ մենք ալ հայ որսալո՞ւ սկսինք»:
Անգարայի նախաձեռնութիւնը, վերոյիշեալ հանրագրութեամբ, կը պահանջէ դատախազներէն որ հարցաքննութեան մը սկսին այսպիսի ատելութիւն սերմանող ճառերու դէմ, եւ կարեւոր պահանջ մըն ալ կ՛ուղղէ քաղաքական այն կուսակցութիններուն՝ որոնք հայ երեսփոխաններ ունին, նման արտայայտութիւններ դատապարտելու համար:
Անգարայի Նախաձեռնութիւնը նաեւ կը թելադրէ որ այս երեք կուսակցութիւնները նոր օրէնք մը անցնեն խորհրդարանին մէջ, նման ոճիրներ գործնապէս եւ աւելի ազդու կերպով զսպելու:
Չկարծէ՛ք թէ օրէնք մը չունինք զոր կը պատժէ ատելութեան ճառախօսութիւնը: Ունի՛նք Թուրքիոյ Օրինագիրքի յօդուած 216-ը, որ յստակօրէն եւ բացարձակապէս կը դատապարտէ ատելութեան ճառերը:
Բայց, երբ հարցը կը վերաբերի փոքրամասնութիւններուն՝ մեր դատախազները ամբողջովին կոյր կը դառնան ատելութեան ճառերու հարցին նկատմամբ: Նոյն այն դատախազները որոնք այնքան արթուն են նախագահին կամ վարչապետին դէմ եղած կարծեցեալ անարգանքները նշմարելու, լիովին անգործունեայ կը դառնան երբ ցեղամոլ ատելութեան ճառեր կը լսեն:
Երեք հայեր Խորհրդարան ղրկելը վստահաբար կարեւոր երեւոյթ մըն է: Բայց Թուրքիոյ մէջի մթնոլորտը փոխելը, ցեղամոլ ատելութիւնը արմատախիլ ընելն ու անոր դէմ ազդուօրէն պայքարիլը տարբեր հարց է:
Երեք հայ երեսփոխաններ ունենալով, քաղաքական կուսակցութիւնները ատելութեան ճառի եւ ցեղապաշտութեան հանդէպ աւելի զգայուն պիտի ըլլա՞ն, կամ՝ ո՛չ: Ասիկա կարեւոր հարց մըն է Թուրքիոյ համար: Սակայն ցեղամոլ արտայայտութիւններու հանդէպ քաղաքական կուսակցութիւններուն ցարդ լուռ մնալը յուսատու նշան մը չէ՛:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles