451ի Աւարայրէն Ետք՝ Նոր Աւարայրներ

0 0
Read Time:3 Minute, 42 Second

p6 vartan

Գէորգ Պետիկեան

Հայոց պատմութեան էջերը լեցուն են պատմական ուրախ եւ դժբախտ դասաւորումներով: Դարեր շարունակ, երբ թագէ զրկուած ենք, Հայաստանն ու հայ ժողովուրդը կեղեքուած են բազմաթիւ եւ այլազան բռնակալութիւններու կողմէ: Ու իբրեւ արդար հետեւանք, մեր հայրենիքը ոչ միայն դարձած է օտար սմբակներու ոտքի կոխան, այլ ենթակայ եղած՝ օտար ու դրացի կայսրութիւններու քաղաքական ախորժակներուն եւ անոնց աշխարհակալական ձգտումներուն:
Հայ ժողովուրդը միշտ համբերութեամբ տարած է օտար իր լուծը: Բայց երբ դանակը հասած է վզին եւ երբ դպած են իր հոգիի եւ հոգեկան ազատութեան, ըմբոստացած է ու ինքնածին պոռթկումով, իր արեան ու կեանքի գնով պարզած է ապստամբութեան իր դրօշը:
Նման այդպիսին, Վարդանանց ճակատամարտը խորհրդանիշն ու հարազատ պտուղն է մեր ժողովուրդի այդ ազատութեան: Աւարայրը ոչ միայն եղած է ինքնապաշտպանութիւն, այլեւ հայու հոգին սնուցանող մեր ազատ, անկախ եւ ինքնուրոյն ապրելու բնազդային պահանջն ու մեր անընկճելի կամքը:
Անուրանալի է, թէ յանուն հայրենիքի ու հաւատքի ազատութեան մղուած դիւցազնամարտն էր նաեւ 451 թուականին Աւարայրի դաշտին վրայ տեղի ունեցած Վարդանանց պատերազմը՝ ընդդէմ Սասանեան Պարսկաստանի հզօր բանակին:
Այս մէկը պատմութիւն է:
Աւելին՝ այդ նուիրական զոհաբերութեան բերումով էր, որ հայ եկեղեցին Վարդանանցի հերոսները դասեց սուրբերու շարքին: Վարդան Մամիկոնեանն ու իր զինակիցները, իբրեւ թարգմանները հայ ազգի ազատատենչ կամքին՝ ÿÿվասն հաւատքի ու հայրենեացÿÿ իրենց արիւնը թափեցին ազատութեան ու անկախութեան համար:
Ու երբ էջ առ էջ կը թղթատենք մեր պատմութեան տարբեր ժամանակներուն եւ կամ զանազան հանգրուաններուն ընթացքին կազմակերպուած ժողովրդային ապստամբութիւնները, մեր առջեւ յստակօրէն կը պարզուին Հայկէն սկսած մինչեւ մեր ֆետայական շարժումները, մինչեւ Արցախ, մեր ժողովուրդին ազատ ու անկաշկանդ ապրելաձեւն ու յամառ կամքով ու հաւատքով իր ազատութեան եւ հայրենի հողին ամուր ու հաստատ կապուածութիւնը:
Հայը ճակատագրի բերմամբ, տարբեր ժամանակներու ընթացքին եւ տարբեր թշնամիներու դէմ, միշտ ստիպուած եղած է մղել իրարայաջորդ Աւարայրներ, որոնք մեր ազգային քաղաքական երթին մէջ խորհուրդներու վերածած են: Այս բոլորին մէջէն միշտ բացայայտնուած է, իր գոյութեան շարունակա-կանութիւնը ապահովելու վճռակամութեան խորհուրդը:
Ներկայ մեր ազգային կեանքի հոսքին մէջ, ամէնօրեայ ներկայութիւն են տակաւին այդ Աւարայրները, իրենց վտանգաւոր մարտահրաւէրներով:
Աւարայրը միայն զինուորական կամ պատերազմի տարազ չունի։ Աւարայրի դասական հասկացողութիւնն ու մօտեցումը վերջին հաշուով այս օրերուն կÿենթադրէ քաղաքական, ընկերային, տնտեսական եւ կրթական մարտահրաւէրներ՝ հայրենիքէն մինչեւ Արցախ, Ջաւախքէն մինչեւ Սփիւռքի յետին անկիւնը:
Ընդհանուր այս հասկացողութեան մէջ կÿիյնան նաեւ մեր հայրենիքի անվտանգութեան խնդիրը, հայրենիքէն արտագաղթի հոսքը, Հայկական Ցեղասպանութեան փաստերու խեղաթիւրումն ու հարիւրամեակը եւ այս առթիւ՝ Թուրքիոյ ուրացման քաղաքականութիւնն ու լարախաղերը, Ջաւախքը, ԼՂՀի անկախութեան ճանաչումը եւ տակաւին Թուրքիոյ Եւրոմիութեան անդամակցութեան պարագան։
Աւելին, մեր հայրենիքին մէջ ազգային առողջ մթնոլորտի ստեղծումը սերտօրէն կþառնչուի ընկերային հարցերու յաղթահարման, արտագաղթի հոսքին, կաշառակերութեան ու փտածութեան դէմ մղուող դժուար պայքարին։
Այս բոլոր մարտահրաւէրները, իրենք իրենց պարտադրած կը շարունակեն իբրեւ խոչընդոտ կանգնիլ մեր ազգային գոյատեւման, հայապահպանման ու հայակերտումի մեր անխոնջ ճիգերուն առջեւ։
Վարդանանց Աւարայրի խորհուրդը յաջողած էր յաղթահարել մեր հաւաքական երթին սպառնացող բոլոր մարտահրաւէրները։ Այս կամ այն հանգրուանի զինուորական բնոյթի Աւարայրը կրնայ պարտութեամբ աւարտած ըլլալ։ Սակայն, երբ աւելի համընդհանուր հայեացքով փորձենք դիտարկել հայ ժողովուրդի մղած բազմաբնոյթ Աւարայրներու շարքը, կը հաստատենք անվարան, որ պայքարներու այս շղթայէն յաղթական դուրս եկած է հայութիւնը։
Էականը ինքնապաշտպանութիւնն է, ըսի ու միշտ ալ կրկնեցի, մեր ապրած բոլոր ժամանակներու պարտադրած պայմաններուն դէմ: Այսպէս, հայրենիքի մէջ մեր պատմական կրօնի ազգային դիմագիծին սպառնացող աղանդաւորական քաղաքականութէն սկսելով, հասնելու համար մինչեւ Սփիւռքը հայ պահելու եւ հայրենիքի ու Արցախի անվտանգութեան գօտիները անսասան պահելու անհրաժեշտութեան :
Այլ խօսքով մեր բոլորին համար ինքնապաշտպանութիւնը պէտք է ըլլայ ու մնայ իբրեւ ազգային հաւաքական մնայուն պահանջ: Որովհետեւ Աւարայրեան անհաւասար կռիւ մղելը այս օրերուն մեզի համար պէտք է ըլլայ մենք զմեզ ու մեր թշնամիները լաւապէս ճանչնալու քաջութիւնը եւ յատկապէս ազգային մեր հոգեմատաւոր կառոյցները հաստատ ու կանգուն պահելու աշխատանքը, մեր հաւաքական վճռակամութիւնը եւ մեր գաղութները առողջ ու միատարր պահելու առաքելութիւնը։
Անկասկած, որ այս թելադրանքը, իբրեւ մեծագոյն օրինակ, իբրեւ սրբազան ժառանգ մեզ պիտի առաջնորդէ դէպի ամրապնդում ու գիտակից պատասխանտուութիւն ու պիտի լուսաւորէ մեր ժողովուրդի գոյութեան ճանապարհը:
Ահա գերագոյն խորհուրդը՝ 451ի դիւցազնամարտին:

*
Վարդանանց ոգին տեղադրեց մեր օրերուն մէջ՝ յաջողապէս արտայայտելով ներկայ ժամանակներուն հայ երիտասարդութեան դիմագրաւած սպառնալիքներն ու ազգային տագնապը։
պատգամը կենդանի է լիբանանահայ աշակերտութեան մէջ, Գեղամ եպս. Խաչերեան այս ձեռնարկը արժեւորեց իբրեւ հայ ժողովուրդի պատմութենէն ոգեշնչուած գեղեցիկ յաղթանակ մը։
«Վարդանանք հայ ժողովուրդին համար բացառիկ արժէք ստացան, որովհետեւ իբրեւ պատմութիւն կերտած խիզախ հայեր՝ գրաւեցին իրերայաջորդ հայ սերունդներու սրտերը, դարձան կենդանի եւ ոգեշնչող ներկայութիւն եւ վասն հաւատոյ եւ վասն հայրենիքի իրենց մղած հերոսամարտով միշտ ընթացան յառաջ» հաստատումը կատարելէ ետք, Աւարայրէն Սարդարապատ երկարող հայոց պատմութեան դարաւոր աւանդին եւ ազգակերտ ոգիին վրայ ծանրանալով՝ առաջնորդ սրբազանը շեշտեց, որ Տէր Զօրի անապատի աւազներուն վրայ իր թոռնիկին հայոց այբուբենը կտակած հայ մամիկը Վարդանանց հերոսամարտը շարունակեց նոյն վճռականութեամբ եւ միեւնոյն հաւատքով, ամբողջական նուիրումով, որուն լիիրաւ թարգմանները հանդիսացան սարդարապատեան հրաշքը իրականացուցած սրբազան խենթերը, երբ բանաստեղծին բովանդակալից վկայութեամբ՝ «Աւարայրից ջանք առան եւ այստեղ մի պահ կանգ առան»։
Պատմական, աշխարհագրական եւ քաղաքական պատճառներով հայ ժողովուրդը դատապարտուած է մնայունօրէն Աւարայրներ մղելու։ ***

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

One thought on “ 451ի Աւարայրէն Ետք՝ Նոր Աւարայրներ

  1. հավադգ—յույս–եւ—միութիռւն․․․․․մենք ասիկա չունիկ․․․հուսամ օր մը կունէնանկ

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles