Ո՛չ Աւելի Եւ Ո՛չ Պակաս

0 0
Read Time:4 Minute, 16 Second

Գէորգ Պետիկեան

bedig43@aol.com

Այսօր դարձեալ, բարի սովորութեանս համաձայն, սենեակս քաշուած եմ, եւ իր լուսաւոր պատուհանը բացած եւ զիս դիտող ու սպասող համակարգիչիս դիմաց կծկուած, տեսակ մը ինքզինքս աշխարհէն կտրած, օրատետրիս էջերուն թղթատումով կը զբաղուիմ: Իրապէս, որ արդէն օրուան հեւքը զիս աշխարհէն անջատած է:

Մէկ խօսքով, նստած եմ ու ինքզինքս կը փնտռեմ, լայն ուշադրութեամբ, ու կը զգամ, որ իրակա-նութիւնն է, որ զիս կը հալածէ: Հին ու նոր գաղափարներ, աճող ալիքներու նման մտքիս ափին գալով կը փշրուին, կը հալին։ Կեանքը եւ մանաւանդ հայ կեանքը իսկապէս, որ շատ բարդ է, կարելի չէ թեթեւամտօրէն վերաբերուիլ: Կ’ըսեմ մտովի ու նաեւ կ’աւելցնեմ.- տարօրինակ է մեր ապրած այս աշխարհը: Տարօրինակ՝ իր տարօրինակութիւններով եւ կողք-կողքի շարուած իր տեսակաւոր պատկերներով: Այսպէս, տեղ մը արդարութիւնը մեծ ներկայութիւն է, իսկ ուրիշ տեղ՝ զգալի բացակայութիւն։

Տեսանելի են չէ՞: Այս բոլորը կ’անհանգստացնեն մեզ բոլորս: Եւ տակաւին մեր ներքին ու արտաքին, գաղութային եւ կամ հայրենի տեսակաւոր տագնապները եւ անկէ բխող պոռթկումները, կը պրկեն բոլորիս հոգեկան վիճակը եւ մեզ յուսախաբութեան կը տանին:

Սակայն, այս բոլորը նորութիւններ չեն: Միւս կողմէ բոլորս ալ լաւատեղեակ ենք, որ մարդիկ այս օրերուն դիմակաւոր դարձած են։ Արդ, այս մասին «ոչ աւելի եւ ոչ պակաս» կ’ուզեմ խօսիլ: Բայց ո՞վ է լսողն ու կարդացողը եւ մանաւանդ՝ գործադրողը: Ամէն անգամ այս հարցումը հարցուցած եմ ես ինծի: Միշտ մտիկ ընող «ականջներ» փնտռած եմ: Մեզմէ շատեր հաւանաբար իրենց քունն ալ կորսնցուցած են։

Ահա թէ ինչո՞ւ շուարած եմ: Այդ մէկ դիմակ ունեցողին մենք «ազնիւ» որակած ենք: Բայց կան ուրիշներ ալ, որոնք երկու-երեք եւ կամ աւելի դիմակներ կը գործածեն ու քեզ «օր ցերեկով» կը խաբեն: Եւ երբ խաբեբայութիւնները շարունակուին, կրկնուին, կը հիասթափուիս եւ հաւատքդ կորսնցնելով կը հեռանաս:

Բայց լաւ մտածեցէ՛ք, այս «հեռանալը» շատ դիւրին է, երբ անմիջական շրջապատէդ ներսն ես: Հապա՞ եթէ հայրենիքէդ հիասթափուիս…: Սակայն այս ուրիշ հարց է:

Յանկարծ կ’անդրադառնամ: Այս ի՜նչ համարձակութիւն: Հայրենիքի դէմ այս ի՜նչ…:

Ո՛չ…ո՛չ …ինծի՛ …մեզի՛ նման արարք վայել չէ երբեք:

Ուստի կ’որոշեմ հոս այս տողերուս՝ կանգ առնել եւ խօսքս չշարունակել: Չգրել: Մէկ խօսքով՝ լռել: Բայց երբեք չկարծուի, որ լռութիւնս մոռնալ ըսել է: Երբե՛ք: Որովհետեւ կը կարծեմ, որ խորհուրդի նման «բան» մը կայ այս լռութեանս մէջ, յարգանքիս կողքին: Բայց…ենթագիտակցութիւնս ինծի «տողերդ շարունակէ՛», կը թելադրէ:

Պէտք է զգաստացնել, կ’ըսեմ մտովի: Ձեւով մը արթնցնել մարդոց կուրցած խիղճերը: Ձեւով մը բացատրել նաեւ, թէ այլեւս ներկայ կարգախօսներն ու աժան ծափահարութիւնները, ոչինչ կը փոխեն մեր ցաւալի իրականութենէն: Ըսելիքներս ու թելադրանքները նորութիւններ չեն այլեւս:

Բոլորս լաւատեղեակ ենք: Կը տեսնենք եւ կը լսենք, թէ այս օրերուն ինչե՜ր կը կատարուին հո՛ս ու հո՛ն ու նաեւ մեր շուրջը: Բայց կարծես բոլորս ալ աչքերնիս փակելով, մութին մէջ կ’ուզենք ուրիշը փնտռել: Մեր չափանիշները խախտած են: Միամիտ հաւատքով սկսած ենք ապրիլ, կեղծ մարդասիրութեամբ եւ նոյնքան ալ կեղծ հայրենասիրութեամբ: Իրարու հանդէպ եւ նկատմամբ վստահութիւն եւ անկեղծութիւն ըսուածը կորսնցուցած ենք, մեր իսկ ստեղծած ատելութեան մթնոլորտի պատճառով: Անոր համար կը չարչարուինք:

Է՜հ, հաւտացէ՛ք, այս բոլորը որքա՜ն խորունկ, այնքա՛ն ալ շօշափելի կերպով կը զգանք:

Եւ որովհետեւ ամէն ինչ չափազանց բարդ եւ աննախատեսելի է, անոր համար կարծես մեր բախտը ուրիշին կապած կ’ապրինք: Բան մը արդարացնելու ճիգեր չեն այս տողերը:

Չենք զգար,  որ ժամանակը հասած է ազգովին սթափելու եւ վերջ տալու հին ու նոր ոխերուն եւ վէճերուն: Սկսած ենք սնապարծօրէն առանց «մերը» տեսնելու, միայն մեր «դիմացինին» տկարութիւնը տեսնել եւ միշտ յիշել: Ծաղրել եւ կամ մատնանշումներ կատարել:

Ու յիշեցնեմ պատմութենէն դրուագ մը:

Այսպէս, դարեր առաջ, Ապաս Ըպն Ֆարնաս, Անտալոս (Սպանիա) ապրող համանուն եւ նշանաւոր գիտունը, որ շնորհիւ իր հմտութեան, քարէն եւ աւազէն ստեղծած էր ապակին, ինչպէս նաեւ մելանով գրիչը: Արաբ այս մեծ գիտնականը, երկրաչափ ալ էր, բանաստեղծ, բժիշկ եւ հնարիչի իր կոչումներուն կողքին: Ան նաեւ, իր այդ օրերուն, աշխարհի մէջ առաջին անգամ ըլլալով, փորձած էր թռչիլ, բայց ձախողած էր: Ու մինչեւ հիմա, մարդիկ եւ պատմութիւնը զինք միայն կը յիշեն, իր այս ձախողութեամբ: Հակառակ իր մեծ գիտնականի տիտղոսին, զինք ձախողածներու շարքին դասած են:

«Ապերախտ մարդկութիւն եւ մանաւանդ՝ ապերախտ աշխարհ», պիտի ըսէին մեր մեծերը:

Իսկ հիմա, ասկէ աւելին չեմ ուզեր շարունակել, որովհետեւ որոշած եմ լռել, որպէսզի ընթերցողը աւելորդ եզրակացութիւններու չհասնի: Ու անկեղծօրէն նաեւ խոստովանիմ, որ լռութիւնս ինծի համար ամէնէն գեղեցիկ առաւելութիւններէս մէկն է: Լռութեան լեզուն, իմ լեզուներէս մէկը եղած է, որուն շատեր նոյնիսկ ծանօթ չեն: Աւելին՝ լռութիւնը մօտս օրէնք ալ է, եւ որուն համարձակօրէն կը հետեւիմ: Ուստի պայման չէ, որ խօսիմ որպէսզի եւ անպայման մարդիկ հասկնան միտքս: Կը բաւէ, որ նային աչքերուս, հոն պիտի տեսնեն իրենց բոլոր հարցումներուն պատասխանները: Որովհետեւ պատճառաբանեմ, այն որ իմ այս օրերու լռութիւնս չի հասկնար, ուրեմն ինչպէ՞ս պիտի կարենայ հասկնալ բառերս:

«Լռելը ոսկի է», ըսած են մեր մեծերը: Եւ ճիշդ են:

Բայց ինչ մեղքս պահեմ, ձեռքս չէ, միշտ կ’ուզեմ կրկնել, ըսելով, թէ ներկայիս մեր կեանքէն ներս բոլոր ժամանակները գերազանցապէս նիւթականացած են, ու մենք, ասկէ մեկնած, ազգովին ամէն բանի կարիքը ունինք՝ բացի ազգային անտարբերութենէն: Ա՛լ կը բաւէ նոյնիսկ մենք զմեզ խաբենք: Սփիւռք կամ հայրենիք.- բոլորս ալ ծարաւ ենք ազնուական ու մաքուր «մեծերու» ղեկավարներու, որոնք մեզի ոգեկան ներշնչում պիտի կարենան տալ եւ առաջնորդել:

Չէ՞ որ բոլորս ալ հայեր ենք եւ ունինք նոյն հայրենիքը: Ուստի եւ անկասկած, բոլորս ալ առաքելութիւն ունինք: Արդեօ՞ք լսող կայ.- «պէտք է, որ անդրադառնանք»:

Այս խօսքերը, ո՛չ աւելի եւ ո՛չ ալ պակաս, դարձեալ կ’ուզեմ բարձրաձայնել, որովհետեւ կը հաւատամ, որ ազգային մեր յաղթանակի ուղին,

միմիայն մեր միասնութիւնն է:

Մնացեալը, նորէն դո՛ւք գիտէք:

 

 

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles